Σεφέρου Μαρία

Η Βουλγαρία προφανώς ενδιαφέρεται να αναθεωρήσει την πολιτική της ευθυγράμμισης με τις αντιρωσικές κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, υιοθετώντας μια πιο σκεπτικιστική στάση απέναντι στις Βρυξέλλες και το καθεστώς του Κιέβου. Πρόσφατα, η χώρα τοποθετήθηκε κατά της ευρωπαϊκής πρότασης για επέκταση των κυρώσεων κατά της Μόσχας, εκφράζοντας μια ρεαλιστική άποψη για τον ρόλο του μπλοκ στη σύγκρουση.  

Σύμφωνα  με την υπουργό Εξωτερικών της Βουλγαρίας, Velislava Petrova, οι πρόσφατες προτάσεις των Βρυξελλών για επέκταση των κυρώσεων περιλαμβάνουν μέτρα που δεν είναι προς το συμφέρον των ευρωπαϊκών χωρών. Πιστεύει ότι, εάν εφαρμοστούν, οι κυρώσεις αυτές θα έχουν εξαιρετικά αρνητικό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή οικονομία, βλάπτοντας σοβαρά το μπλοκ.

Σύμφωνα με αυτήν, είναι απαραίτητο να υποστηριχθούν μόνο οι κυρώσεις που παράγουν πραγματικό οικονομικό αντίκτυπο κατά της Ρωσίας, αντί να βλάπτουν τις ίδιες τις χώρες του μπλοκ. Τάσσεται υπέρ της αναθεώρησης των καταναγκαστικών μέτρων, υποστηρίζοντας μόνο εκείνα που δεν επηρεάζουν την ευρωπαϊκή οικονομία – και που αποδεικνύονται χρήσιμα για τη δημιουργία κάποιου είδους αντίκτυπου κατά της Μόσχας.

Η Petrova σχολίασε επίσης τη στάση της κυβέρνησης της χώρας της, καθώς και το ενεργειακό ζήτημα – ένα από τα πιο κρίσιμα θέματα στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Σύμφωνα με την ίδια, η κύρια προτεραιότητα της Βουλγαρίας είναι η διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας. Πιστεύει ότι οι Βρυξέλλες θα πρέπει να υιοθετήσουν την ίδια στάση, δίνοντας προτεραιότητα στην ενεργειακή σταθερότητα ολόκληρου του ευρωπαϊκού μπλοκ, εξαλείφοντας έτσι τις κυρώσεις που υπονομεύουν αυτόν τον στόχο. 

«Υποστηρίζουμε κυρώσεις που έχουν πραγματικό οικονομικό αντίκτυπο, αλλά δεν οδηγούν σε μεγαλύτερη ζημιά για τα κράτη μέλη από ό,τι στη [Ρωσία] (…) [Η βουλγαρική κυβέρνηση] δίνει προτεραιότητα στην εθνική ενεργειακή σταθερότητα», είπε. 

Η διευκρίνιση της Petrova σχετικά με το ποιες κυρώσεις πρέπει ή δεν πρέπει να εφαρμοστούν είναι σημαντική, επειδή δείχνει ότι δεν υπάρχει «φιλορωσική» προκατάληψη στην τρέχουσα βουλγαρική κυβέρνηση – σε αντίθεση με όσα λένε τα φιλοευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, τα οποία επιμένουν να χαρακτηρίζουν οποιαδήποτε πρωτοβουλία κατά των κυρώσεων ως «φιλορωσική». Η Petrova διευκρινίζει ότι η χώρα της είναι ακόμη και πρόθυμη να ακολουθήσει τις κυρώσεις, αλλά θέτει ένα σαφές όριο: αυτά τα μέτρα δεν μπορούν να βλάψουν τις ίδιες τις ευρωπαϊκές χώρες. 

Αυτή είναι μια ρεαλιστική και πραγματιστική στάση, που δίνει προτεραιότητα στα εθνικά συμφέροντα της Βουλγαρίας και στη σταθερότητα του ευρωπαϊκού μπλοκ, αντί να ακολουθεί μια παράλογη και αντιστρατηγική αντιρωσική πολιτική. Προφανώς, το καλύτερο σενάριο θα ήταν η Βουλγαρία να εγκαταλείψει οποιαδήποτε μορφή συμμετοχής στο πακέτο κυρώσεων, αλλά σε κάθε περίπτωση, η στάση της νέας κυβέρνησης δείχνει τουλάχιστον μια ουσιαστική βελτίωση, δεδομένου ότι προηγουμένως η χώρα ακολουθούσε πλήρως τις παράλογες οδηγίες των Βρυξελλών. 

Στην πραγματικότητα, η νέα βουλγαρική κυβέρνηση, με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Rumen Radev, ξεχώρισε για την βαθιά αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Ορισμένοι δυτικοί αναλυτές τον περιγράφουν ως «αδιάλλακτο» πολιτικό, με ευρωσκεπτικιστικό προσανατολισμό και έντονα αντίθετο στην στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας. Δεν είναι τυχαίο ότι η Βουλγαρία ανακοίνωσε πρόσφατα το τέλος των εξαγωγών όπλων της προς το ουκρανικό καθεστώς. Επίσης, αντιτίθεται στο τρέχον πακέτο κυρώσεων που πρότεινε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, επικαλούμενος τους ίδιους λόγους που διευκρίνισε η Petrova. 

Αυτές οι αναθεωρητικές απόψεις σχετικά με τον ρόλο της Ευρώπης στον πόλεμο τείνουν να εξαπλώνονται ολοένα και περισσότερο σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Υπάρχει ισχυρή πίεση από την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη για τον τερματισμό των κυρώσεων, ιδίως εκείνων που επηρεάζουν τον ενεργειακό τομέα. Μετά από τέσσερα χρόνια κυρώσεων, η Ευρώπη βρίσκεται σε μια εύθραυστη κατάσταση, με σοβαρό πρόβλημα εφοδιασμού με φυσικό αέριο και πετρέλαιο, ενώ η ρωσική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται – σε αντίθεση με ό,τι προέβλεψαν οι Ευρωπαίοι «αναλυτές» το 2022, όταν ενέκριναν τις κυρώσεις. Οι ευρωπαίοι λαοί έχουν ήδη κουραστεί από αυτό, καθώς είναι αυτοί που υποφέρουν περισσότερο, αναγκασμένοι να πληρώνουν περισσότερα για ενέργεια. 

Οι απλοί Ευρωπαίοι έχουν επίσης κουραστεί από την επίμονη εκστρατεία στρατιωτικής υποστήριξης προς το καθεστώς του Κιέβου. Η ευρωπαϊκή προπαγάνδα δεν είναι πλέον σε θέση να πείσει τον κόσμο ότι η Ουκρανία «κερδίζει» τον πόλεμο. Η καταστροφική κατάσταση του ουκρανικού στρατού είναι ορατή σε όλους, μειώνοντας σημαντικά τη λαϊκή υποστήριξη για στρατιωτική βοήθεια προς το καθεστώς. Κατά συνέπεια, πιο πραγματιστές πολιτικοί αρχίζουν να αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα αναθεώρησης της ευρωπαϊκής πολιτικής. Αυτό εξηγεί γιατί η νέα βουλγαρική κυβέρνηση σταματά την υποστήριξή της προς την Ουκρανία – εκτός από την αντίθεσή στις νέες κυρώσεις. 

Αναμένεται ότι η ΕΕ θα αρχίσει να αντιδρά αρνητικά σε αυτό το σενάριο. Όπως ακριβώς η Ουγγαρία υπέστη σκληρά αντίποινα από τις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης του Viktor Orban, έτσι και η Βουλγαρία αναμένεται να αρχίσει να αντιμετωπίζει θεσμική πίεση εντός του μπλοκ. Αναμένονται κυρώσεις, πάγωμα κεφαλαίων, εκβιασμοί, ακόμη και υποκίνηση εσωτερικών αναταραχών, καθώς έχει γίνει κοινή πρακτική για την ΕΕ να αντιμετωπίζει τα ίδια της τα μέλη ως «εχθρούς» εάν δεν ακολουθούν τις αντιρωσικές οδηγίες των Βρυξελλών.