Αποσπάσματα από το βιβλίο «Τα εις Εαυτόν» του Μάρκου Αυρηλίου
Μη θεωρήσεις συμφέρον σου ό,τι θα σε αναγκάσει να παραβείς ποτέ την πίστη προς το Θεό, να χάσεις την εντιμότητά σου, να μισήσεις κάποιον, να υποπτευθείς κάποιον, να καταραστείς κάποιον, να προσποιείσαι ή να επιθυμήσεις κάτι το οποίο χρειάζεται τοίχους και παραπετάσματα για να συγκαλυφθεί.
Όποιος επιλέγει το νου, το πνεύμα μέσα του και τη λατρεία της αρετής τούτου, δεν γίνεται ήρωας τραγωδίας, δεν αναστενάζει, δεν χρειάζεται μοναξιά ή πολυκοσμία και θα ζήσει ούτε διώκων ούτε διωκόμενος.
Και οπωσδήποτε δεν τον μέλει εάν και κατά πόσον θα έχει την ψυχή του φυλακισμένη εντός του σώματος για μεγαλύτερο ή βραχύτερο χρονικό διάστημα. Διότι και εις την περίπτωση κατά την οποία πρέπει να αποθάνει, θα αποχωρήσει τόσο πρόθυμος ωσάν να επρόκειτο να κάνει κάτι από όσα γίνονται με ευλάβεια και κοσμιότητα.
Ο άνθρωπος πρέπει να προσέχει καθ’ όλη του τη ζωή την ψυχή του, ώστε να μην υποστεί μετατροπή που δεν αρμόζει σε οργανικό ον προικισμένο με νου και αίσθημα πολίτη.
Δεν θα μπορέσεις να βρεις στην ψυχή του πειθαρχημένου και εξαγνισμένου ανθρώπου κάτι το πυώδες, και ακόμη λιγότερο κάτι το μολυσμένο ή το κρυφίως σάπιο. Ούτε το πεπρωμένο θα καταλάβει εξ απροόπτου τη ζωή του προτού αυτή φτάσει στο τέλος της, ακριβώς όπως θα μπορούσε κανείς να πει περί ηθοποιού θεάτρου ότι δεν αποσύρεται από τη σκηνή προτού τελειώσει να παίζει το ρόλο του.
Στον χαρακτήρα του δεν υπάρχει τίποτα το δουλοπρεπές ή το επιτηδευμένο και ουδεμία τάση να εξαρτάται από τους άλλους ή να τους αποφεύγει, ούτε έχει κάτι το ετεροκίνητο και υποταγμένο, ούτε κάτι κρυφό.
Να σέβεσαι τη δύναμη του νου σου να σχηματίζει γνώμες. Διότι εις αυτήν ευρίσκονται όλα τα στοιχεία που συντελούν στο να μην γεννηθεί στο πνεύμα σου γνώμη ασύμφωνη προς την παγκόσμια φύση και την ψυχική δομή του λογικού όντος. Αυτή η δομή απαιτεί απουσία απερισκεψίας, αίσθημα στενής επαφής με τους ανθρώπους και υποταγή στο Θεό.
Να έχεις πάντοτε στο νου σου ότι ο καθένας ζει μόνο την παρούσα στιγμή, το δε υπόλοιπο του χρόνου ή το έχει ήδη ζήσει ή τούτο ευρίσκεται ακόμη εις το άγνωστο. Λοιπόν, μικρό είναι το διάστημα που ζει ο καθένας και μικρό το σημείο της γης όπου ζει.
Εάν εκτελείς ό,τι απαιτεί η παρούσα στιγμή και ακολουθείς τον ορθό λόγο με ζήλο, θάρρος και αγάπη, και δεν θεωρείς τίποτα δευτερεύον, αλλά διατηρείς το πνεύμα μέσα σου αγνό, ως εάν έπρεπε να το παραδώσεις ήδη, εάν στηρίζεσαι σε αυτό, χωρίς να περιμένεις τίποτα ή να φοβάσαι τίποτα, αλλά μένεις ευχαριστημένος με την παρούσα δράση σου την σύμφωνη με τη φύση και με την αλήθεια σε ό,τι λες και εκφράζεσαι, θα ζήσεις ευτυχισμένα. Και δεν υπάρχει ουδείς ο δυνάμενος να σε εμποδίσει σε αυτό.
Όπως οι ιατροί έχουν τα όργανα και τα λοιπά μετάλλινα σκεύη τους πρόχειρα για εγχειρήσεις που επιβάλλονται ξαφνικά, έτσι κι εσύ να έχεις έτοιμες τις αρχές σου για να εννοήσεις τα θεία και τα ανθρώπινα.
Να πράττεις τα πάντα, ακόμη και το μικρότερο πράγμα, ως άνθρωπος που έχει πάντα στο νου του την συνάρτηση των θείων και των ανθρώπινων. Ούτε θα πράξεις κάτι το ανθρώπινο καλώς χωρίς να το συσχετίσεις με τα θεία και αντιστρόφως.
Tags: αρετή, ευτυχία, θάνατος, Θεός, Μάρκος Αυρήλιος, πεπρωμένο, πνεύμα, ψυχή
