Jeffrey Sachs: Το κίνητρο των ΗΠΑ είναι ότι θέλουν τον έλεγχο σε όλο τον κόσμο.
Απομαγνητοφώνηση video και μετάφραση από τη Μαρία Σεφέρου
Jeffrey Sachs: Σε κάθε είδους ορθολογική στρατηγική δράση, ο πόλεμος όχι μόνο είναι άνομος, απερίσκεπτος και καταστροφικός, αλλά και ο Trump προσωπικά είναι μοχθηρός, θα έλεγα ψυχοπαθής και παραληρηματικός. Επομένως, αυτή δεν είναι μια καλή κατάσταση. Δεν έχουμε πολλούς ενήλικες στην αίθουσα. Σχεδόν κανείς δεν τολμά να πει την αλήθεια για αυτήν την καταστροφική κατάσταση και νομίζω ότι κλιμακώνεται. Δεν νομίζω ότι τίθεται υπό έλεγχο. Η ενεργειακή κρίση σίγουρα επιδεινώνεται. Η βιαιότητα των ισραηλινών επιθέσεων στο Ιράν, η δολοφονία ανθρώπων, αθώων πολιτών, η εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο, η είσοδος των Χούθι της Υεμένης στον πόλεμο, όλα αυτά είναι απολύτως φρικιαστικά.
Δημοσιογράφος: Ως προς τον χαρακτηρισμό σας για τον Trump, νομίζω ότι περισσότερος από τον μισό κόσμο θα συμφωνήσει μαζί σας αυτή τη στιγμή. Αλλά τι τον ωθεί; Γιατί το κάνει αυτό;
Jeffrey Sachs: Ο ίδιος είναι ένας ναρκισσιστής μεγαλομανής, και δεν λέω άσκοπα απλώς όρους. Έχω την εντύπωση ότι νομίζει ότι κυβερνά τον κόσμο. Ακούγοντάς τον να μιλάει, δεν έχετε ακούσει ποτέ Αμερικανό πρόεδρο στην ιστορία μας να μιλάει με τη χυδαιότητα, τη βιαιότητα, την ψυχοπάθεια που εκστομίζει αυτός ο άνθρωπος. Είναι απολύτως σιχαμερό και αηδιαστικό να τον ακούς οποιαδήποτε στιγμή. Αλλά βασικά, νομίζει ότι μπορεί να δολοφονήσει οποιονδήποτε και να διοικήσει όποιο μέρος θέλει. Και μιλάει για εισβολή στην Κούβα αυτή την εβδομάδα. Έτσι, θα μπορούσαμε να έχουμε έναν απολύτως εκτεταμένο πόλεμο.
Όλα όσα συμβαίνουν είναι μέρος αυτής της μεγαλομανίας που βασίζεται στην συνήθη αμερικανική “εξαιρετικότητα” και την παραληρηματική πολιτική, επειδή ολόκληρη η αμερικανική πολιτική μηχανή νομίζει ότι μπορεί να υπαγορεύει στον υπόλοιπο κόσμο. Αλλά σε αυτή την περίπτωση, είναι χειρότερα από αυτό, επειδή έχουμε έναν πρόεδρο που δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα. Και όλοι υποκλίνονται σε αυτόν και τον εξυπηρετούν και τροφοδοτούν τις παραληρηματικές του ιδέες.
Έτσι, περί τίνος πρόκειται; Λοιπόν, το Ισραήλ θέλει να κυβερνήσει τη Μέση Ανατολή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να κυβερνήσουν τον κόσμο. Νόμιζαν ότι αυτή θα ήταν επιχείρηση μιας ημέρας. Ο Netanyahu και ο Trump είναι και οι δύο απολύτως απαίσιοι άνθρωποι. Κανένας από τους δύο δεν θα έπρεπε να βρίσκεται κοντά στην εξουσία, αλλά αυτοί το ξεκίνησαν και δεν πήγε σύμφωνα με το σχέδιο. Έτσι, το σχέδιό τους τώρα είναι να συνεχίσουν την κλιμάκωση. Και όσο ο κόσμος παραμένει λίγο πολύ παθητικός, βλέποντας αυτό ως ένα άθλημα για τηλεθέαση, τι πρόκειται να κάνει στη συνέχεια ο κ. Trump; Λοιπόν, η απάντηση είναι ότι θα συνεχίσει να κλιμακώνει. Θα υπάρξει χερσαία εισβολή. Θα υπάρξει εκτεταμένη καταστροφή στο Ιράν. Το Ιράν με τη σειρά του θα επεκτείνει τις καταστροφικές πυραυλικές επιθέσεις του στη Μέση Ανατολή και το Ισραήλ. Επομένως, είναι απλά απολύτως τρομερό. Δεν υπάρχει σαφές τελικό αποτέλεσμα σε αυτό. Δεν έχουμε να κάνουμε με λογικούς ανθρώπους. Έτσι, σε αυτό το πλαίσιο, οτιδήποτε μπορεί να συμβεί.
Δημοσιογράφος: Υπάρχουν κάποιοι που λένε ότι αυτός ο πόλεμος καθοδηγείται από την οπτική της αγοράς, ακόμα και από την εσωτερική πολιτική. Ποια είναι η άποψή σας για αυτό;
Jeffrey Sachs: Όχι ακριβώς. Αν ο πόλεμος καθοδηγούνταν από την οπτική της αγοράς ή την εσωτερική πολιτική, δεν θα είχε συμβεί ποτέ. Αυτός ο πόλεμος είναι πολύ αντιδημοφιλής. Ο Trump θα καταρρεύσει σε ποσοστά αποδοχής. Άνθρωποι βγαίνουν ακόμη και στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι. Χθες κάναμε μαζικές πορείες σε όλη τη χώρα. Δεν υπάρχει πολιτική σε αυτό εκτός από το να προσπαθεί, δεν ξέρω, να σωθεί από την καταστροφή που ο ίδιος δημιούργησε. Και ο τρόπος που το κάνει αυτό είναι να λέει ψέματα κάθε στιγμή:
“Ω, έχουμε διαπραγματεύσεις σε εξέλιξη”.
“Ω, οι Ιρανοί συμφώνησαν.
“Ω, σχεδόν φτάσαμε σε συμφωνία”.
“Ω, σκοτώσαμε όλους όσους χρειαζόμασταν να μιλήσουμε”.
“Ω, έχουν ήδη τελειώσει”.
“Ω, θα τελειώσουμε τον πόλεμο. Ναι”.
Δηλαδή, παίζει παιχνίδια με τον απόλυτο νηπιακό του τρόπο. Οι λέξεις δεν βγάζουν κανένα νόημα. Αντιφάσκουν μεταξύ τους πριν από το τέλος κάθε πρότασης. Αλλά δεν καθοδηγείται από την πολιτική αυτή καθαυτή, καθοδηγείται από τη μεγαλομανία. Δεν είναι επίσης αλήθεια ότι αυτός είναι ένας πόλεμος που προκλήθηκε από το Ισραήλ. Πρόκειται για μια κοινή επιχείρηση του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών. Και οι δύο χώρες διοικούνται από μεγαλομανείς. Και οι δύο είναι απολύτως αηδιαστικοί με τους ιδιαίτερους τρόπους τους. Και έτσι αυτή είναι μια συνεργασία, μια συνεργασία απολύτως απαίσιων, αδίστακτων κυβερνήσεων.
Δημοσιογράφος: Το Ιράν αντεπιτίθεται σκληρά σε αυτή την αντιπαράθεση για την οποία μιλάτε. Ο Trump πιθανότατα δεν το περίμενε αυτό. Ο Netanyahu επίσης δεν το περίμενε, ειδικά τον αποκλεισμό του Ορμούζ. Πόσοι γνώριζαν εκτός από αυτούς τους δύο ανθρώπους; Πώς έγινε όλο το αμερικανικό σύστημα πληροφοριών, το στρατιωτικό και οικονομικό σύστημα να μην το αντιληφθούν;
Jeffrey Sachs: Η αίσθησή μου είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν πλέον καμία συστηματική διαδικασία στην κυβέρνηση. Ότι αυτό είναι ουσιαστικά ένα είδος δικτατορίας. Το Κογκρέσο δεν λειτουργεί. Αν έκλεινε, δεν θα παίρνατε καν είδηση ότι δεν υπάρχει Κογκρέσο. Μέσα στην εκτελεστική εξουσία, ακούμε κάθε είδους ιστορίες ότι οι Αρχηγοί του Γενικού Επιτελείου προσπάθησαν να πουν στον πρόεδρο πως αυτή δεν ήταν καλή ιδέα. Πιθανώς η CIA προσπάθησε να πει στον πρόεδρο ότι αυτή δεν ήταν καλή ιδέα. Αλλά δεν είμαστε σίγουροι γι’ αυτό επειδή κανείς δεν μιλάει πραγματικά. Το μόνο που ακούς είναι οι ψίθυροι που μεταφέρονται στα μέσα ενημέρωσης από ανώνυμες πηγές. Αλλά η έντονη εντύπωση που έχω είναι η ανικανότητα. Μεγαλαμανία μαζί με απόλυτη ανικανότητα.
Ο Trump είναι ανόητος κατά τη γνώμη μου. Δεν επιδεικνύει καμία επίγνωση, επίγνωση της κατάστασης, ιστορική γνώση, σίγουρα ούτε στρατιωτική ανάλυση. Το ερώτημα λοιπόν είναι πώς γίνεται να μην έχουμε μια διαδικασία; Αυτό νομίζω ότι είναι το ενδιαφέρον ερώτημα. Αλλά μπορώ να πω ότι το έχουμε δει αυτό τώρα από την αρχή της θητείας του Trump. Ακόμα και πριν, παρεμπιπτόντως. Δεν είναι ότι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών λειτουργούσε καλά προηγουμένως. Είχαμε έναν πρόεδρο με άνοια, πράγμα που συγκαλύφθηκε για τουλάχιστον ένα ή δύο χρόνια κατά την περίοδο Biden.
Όταν ο Trump ξεκίνησε τους εμπορικούς του πολέμους, και μιλήσαμε γι’ αυτό πέρυσι, αυτό ήταν χωρίς νόημα, χωρίς γνώση, χωρίς κανέναν απολύτως σχεδιασμό. Ήταν καταδικασμένο να μην επιτύχει τους στόχους του, οι οποίοι αναφέρθηκαν ως η μείωση του εμπορικού ελλείμματος, κάτι που δεν έκανε, ή η δημιουργία θέσεων εργασίας και παραγωγής, κάτι που δεν έκανε. Ήταν παράνομο. Αποδείχθηκε ότι κηρύχθηκε παράνομο από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Οπότε θα μπορούσατε να ρωτήσετε το ίδιο πράγμα. Πώς θα μπορούσε ολόκληρο το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα να ανατραπεί πέρυσι; Πού ήταν οι ενήλικες; Λοιπόν, δεν έχουμε πια ενήλικες στην κυβέρνησή μας. Απλώς δεν έχουμε. Ο κόσμος πρέπει να το καταλάβει αυτό.
Και μετά έρχονται και επαινούν τον κ. Trump και αγαπούν τις Ηνωμένες Πολιτείες και λένε «είναι ο στρατηγικός μας εταίρος». Αυτό είναι γελοίο σε αυτό το σημείο. Ο κόσμος πρέπει να ωριμάσει και να καταλάβει ποια είναι η πραγματική κατάσταση εδώ, ότι αυτή η κυβέρνηση στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν λειτουργεί και κάνει μεγάλη ζημιά στην Ινδία και στον υπόλοιπο κόσμο.
Δημοσιογράφος: Σωστά. Ξέρετε, αυτή τη στιγμή, καθηγητά Sachs, υπάρχουν οκτώ χώρες υπό επίθεση, ο Λίβανος, το Ιράν, η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ. Αυτό μοιάζει σαν μια κατάσταση Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ποια είναι η άποψή σας γι’ αυτό και πού πιστεύετε ότι οδηγεί;
Jeffrey Sachs: Λοιπόν, ένα πράγμα είναι ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε πόλεμο με όλες αυτές τις χώρες. Η ισραηλινή κυβέρνηση είναι φασιστική. Είναι απλώς δολοφονική και υπάρχει μια δολοφονική επίθεση στη Δυτική Όχθη μετά από μια γενοκτονία στη Γάζα. Λυπάμαι που το λέω, αλλά ο Ινδός πρωθυπουργός Modi πήγε στο Ισραήλ υπό αυτές τις συνθήκες. Γιατί; Δεν μπορούν οι άνθρωποι να δουν με τα ίδια τους τα μάτια τι πραγματικά συμβαίνει εδώ; Αυτή είναι μια προσπάθεια ουσιαστικά να εξοντώσουν τον παλαιστινιακό λαό μπροστά στα μάτια μας. Αυτή τη φορά καταγράφηκε στο TikTok. Αρκετά. Πρέπει να δούμε την κατάσταση για αυτό που πραγματικά είναι. Το Ισραήλ βρίσκεται σε πόλεμο σε όλη τη Μέση Ανατολή. Όχι από άμυνα, αλλά από επίθεση. Η επίθεση είναι προσπάθεια να καταστρέψει οπουδήποτε οποιαδήποτε κυβέρνηση υποστηρίζει την παλαιστινιακή υπόθεση. Αλλά ο παλαιστινιακός σκοπός είναι δίκαιος, επειδή εκατομμύρια άνθρωποι ζουν στην Παλαιστίνη και αντιμετωπίζουν την απέλαση ή τον θάνατο από επίθεση ή τον θάνατο από άγριους εποίκους που έρχονται και σκοτώνουν ανθρώπους και απαλλοτριώνουν τη γη, όλα υπό το άγρυπνο βλέμμα της ισραηλινής αστυνομίας και των IDF. Αυτό είναι λοιπόν το κίνητρο του Ισραήλ. Θέλει απλώς τον έλεγχο σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Το κίνητρο των ΗΠΑ είναι ότι θέλει τον έλεγχο σε όλο τον κόσμο. Χειραγωγεί κάθε μέρος και προσπαθεί να αναλάβει τον πλήρη έλεγχο της Αμερικανικής Ηπείρου και, όπως είπα νωρίτερα, μπορεί κάλλιστα να εισβάλει στην Κούβα οποιαδήποτε μέρα, επειδή ο Trump είναι απολύτως έτοιμος να το κάνει αυτό. Θέλει να αντιμετωπίσει την Κίνα. Θέλει να χρησιμοποιήσει την Ινδία σε μια αντιπαράθεση με την Κίνα. Θέλει να ελέγξει τη Μέση Ανατολή εν μέρει μέσω του Ισραήλ που κάνει τις βρώμικες δουλειές του. Αυτό συμβαίνει λοιπόν. Δεν υπάρχει ούτε ίχνος νομιμότητας ή αξιοπρέπειας σε τίποτα από αυτά. Φυσικά, όλα αυτά παρουσιάζονται ως η απελευθέρωση του κόσμου από την Αμερική, αλλά είναι η προσπάθεια της Αμερικής να ελέγξει τον κόσμο και του Ισραήλ να ελέγξει τη Μέση Ανατολή.
Δημοσιογράφος: Ωστόσο το Ιράν, παρά το γεγονός ότι έχει υποστεί ένα μεγάλο πλήγμα στην ηγεσία του, το γνωρίζετε, δεκάδες ηγέτες καταστράφηκαν, σκοτώθηκαν μονομιάς. Αλλά το Ιράν αντεπιτίθεται πολύ σκληρά και τώρα οι αντιπρόσωποί του, οι Χεσμπολάχ, οι Χούθι που αναφέρατε νωρίτερα, έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους και όλοι βομβαρδίζουν το Ισραήλ και αντεπιτίθενται. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται αυτό;
Jeffrey Sachs: Λοιπόν, το Ιράν είναι ένας αρχαίος πολιτισμός και ο πληθυσμός του είναι σχεδόν 100 εκατομμύρια άνθρωποι. Έχει ιστορία 5.000 ετών. Είναι αυτό που λέμε ένα μέρος πολιτισμικού βάθους. Περσία και Ιράν. Δεν πρόκειται να εξαφανιστεί επειδή ο Donald Trump μια μέρα δηλώνει ότι θα επιλέξει τον ηγέτη του Ιράν. Αλλά έτσι νιώθουν για τα πράγματα. Και παρεμπιπτόντως, υπάρχει ένας λόγος που νιώθουν έτσι. Επειδή το 1953, η CIA και η MI6 επέλεξαν τον ηγέτη του Ιράν. Ανέτρεψαν έναν δημοκρατικά εκλεγμένο πρωθυπουργό που είχε τολμήσει να ισχυριστεί ότι το ιρανικό πετρέλαιο ανήκε στο Ιράν, όχι στη Βρετανία. Έτσι, ανέτρεψαν τον Mosaddegh και εγκαθίδρυσαν ένα αστυνομικό κράτος. Ουσιαστικά προσπαθούν να επαναλάβουν το πραξικόπημα του 1953.
Αυτό που συνέβη είναι ότι το Ιράν απελευθερώθηκε από την αμερικανική αυτοκρατορική κυριαρχία το 1979. Και έτσι εν μέρει αυτός είναι ένας αγώνας εκδίκησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πώς τολμά το Ιράν να μην συμμορφωθεί; Αφού όλοι οι Σαουδάραβες είναι υπό έλεγχο, τα Εμιράτα είναι υπό έλεγχο. Το Μπαχρέιν είναι υπό έλεγχο. Το Κατάρ είναι υπό έλεγχο. Οι ΗΠΑ κατέχουν τις χώρες του Κόλπου. Κατέχουν τον αραβικό κόσμο λίγο πολύ. Τι συμβαίνει με το Ιράν; Πρέπει να επανέλθει υπό αμερικανικό έλεγχο. Έτσι βλέπει τα πράγματα η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μετά το βάζεις κάτω από το πρίσμα ενός ναρκισσιστή όπως ο Trump και προστίθεται, ξέρετε, δεκαπλασιάζεται αυτή η αγριότητα. Έτσι είναι έτοιμος να σκοτώσει τους πάντες. Το λέει κάθε μέρα, ξέρετε. Αν δεν τηρήσετε αυτά που λέω, θα σας σκοτώσω όλους. Χο χο χο. Και δεν θα υπάρχει κανείς να μιλήσει. Αυτός είναι ένας ψυχοπαθής πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Ειλικρινά, δεν έχουμε ακούσει ποτέ πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών στην ιστορία να μιλάει έτσι. Αλλά έχει κανονικοποιηθεί αυτή τη στιγμή. Έχει κανονικοποιηθεί. Στοιχηματίζω ότι η ινδική κυβέρνηση θα έλεγε ότι είναι σύμμαχός μας. Τόσο περίεργο είναι!
Δημοσιογράφος: Σωστά. Και κανείς δεν τολμά να πει λέξη. Δείτε ολόκληρη την Ευρώπη να σιωπά, ξέρετε, και αυτή είναι μια άλλη ιστορία στην πραγματικότητα. Αυτή είναι μια άλλη ατυχία. Θέλετε να προχωρήσετε σε αυτό, κύριε Sachs, και απλώς να εξηγήσετε τι συμβαίνει με την Ευρώπη αυτή τη στιγμή όσον αφορά αυτό το ζήτημα; Επειδή ο Trump είναι πολύ σαφής. Ήταν πολύ σαφής τώρα. Αποκαλούσε τους ηγέτες των χωρών του ΝΑΤΟ δειλούς και το αποκαλούσε χάρτινη τίγρη και όλα τα άλλα. Απλώς ίσως ετοιμάζεται να αποσυρθεί από ολόκληρο αυτόν τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Jeffrey Sachs: Λοιπόν, κοιτάξτε, εννοώ, η αίσθησή μου είναι ότι το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να συμβεί στην Ευρώπη είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ. Ειλικρινά, οι ΗΠΑ δεν προστατεύουν το ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ κατέχουν την Ευρώπη. Κατέλαβαν την Ευρώπη μετά το 1945 και συνεχίζουν να κατέχουν την Ευρώπη μέχρι σήμερα. Η Γερμανία είναι ημι-κυρίαρχη. Το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης είναι ημι-κυρίαρχο. Επίσης, δεν λένε την αλήθεια επειδή έχουν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Έχουν επιχειρήσεις της CIA στο έδαφός τους. Όλες οι απειλές του Trump, “θα αφήσουν το ΝΑΤΟ”, “το ΝΑΤΟ είναι δειλό”. Ωραία. Φύγε. Κλείσ’ το. Το ΝΑΤΟ σχεδιάστηκε για να αποτρέψει μια εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στη Δυτική Ευρώπη. Λοιπόν, η Σοβιετική Ένωση δεν υπάρχει πια και η Ρωσία δεν πρόκειται να εισβάλει στη Δυτική Ευρώπη. Είναι το τελευταίο πράγμα που θέλει να κάνει η Ρωσία. Οπότε…
Δημοσιογράφος: Αυτό λένε οι Ευρωπαίοι ηγέτες.
Jeffrey Sachs: Ναι, αλλά οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν αποπλανηθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και δεκαετίες για να έχουν μια εντελώς τρελή ρωσοφοβία. Τρελό! Η Ρωσία αγωνίζεται τέσσερα χρόνια για να πάρει ένα μικρό κομμάτι της Ανατολικής Ουκρανίας. Θα εμφανιστεί στο Βερολίνο; Θα εμφανιστεί στο Παρίσι; Αστειεύεστε; Έλα τώρα. Κάποιος χρειάζεται λίγη λογική σε αυτό. Και οι Ευρωπαίοι καθοδηγούνται τόσο άσχημα.
Το κοινό περιφρονεί τους ηγέτες του, παρεμπιπτόντως. Κανένας από αυτούς δεν έχει ποσοστό αποδοχής, θα έπρεπε να πω ίσως ένας ή δύο. Αλλά το ποσοστό αποδοχής του Merz είναι κάτω από 20%. Το ποσοστό αποδοχής του Μακρόν είναι περίπου 10%. Δεν αρέσουν στους λαούς τους αυτοί οι άνθρωποι, και όλη η ρωσοφοβία τους είναι εντελώς παράλογη. Έτσι, το μόνο πράγμα που θα μπορούσε πραγματικά να κάνει ο Trump θα ήταν να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ. Αρκετά.
Το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχε τερματιστεί το 1990, όταν ο Γκορμπατσόφ τερμάτισε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Δεν εξυπηρετεί κανέναν άλλο σκοπό τώρα εκτός από την αμερικανική ισχύ. Και όντως εξυπηρετεί την αμερικανική ισχύ. Γι’ αυτό οι καυχησιολογίες και οι απειλές του Trump πιθανότατα δεν σημαίνουν τίποτα, ο οποίος προσπαθεί να τρομάξει τους Ευρωπαίους και πιθανότατα τα καταφέρνει. Αλλά δεν τους προστατεύει. Τους προστατεύει με τον ίδιο τρόπο που οι Ηνωμένες Πολιτείες προστατεύουν το Μπαχρέιν, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Εμιράτα. Και πώς τα προστάτεψε; Λοιπόν, βομβαρδίστηκαν και οι τέσσερις αυτές χώρες. Και θα βομβαρδιστούν μέχρι τέλους, αν αυτός ο πόλεμος συνεχιστεί λίγο ακόμα. Αυτό ονομάζεται αμερικανική προστασία.
Δημοσιογράφος: Και πόσο πιστεύετε ότι θα διαρκέσει ο πόλεμος, δεδομένου ότι τα χερσαία στρατεύματα μόλις αποβιβάζονται και το Ιράν φυσικά λέει με ενθουσιασμό «καλώς ήρθατε στην κόλαση» και ούτω καθεξής. Και σε αυτό το σημείο, ποιος πιστεύετε ότι κερδίζει τον πόλεμο;
Jeffrey Sachs: Λοιπόν, κανείς δεν κερδίζει τον πόλεμο επειδή και οι δύο πλευρές καταστρέφονται. Οπότε, θα έλεγα ότι πρόκειται για μια παγκόσμια καταστροφή, αλλά κανείς δεν βγαίνει μπροστά. Το Ισραήλ σίγουρα θα συντριβεί από αυτό. Οι χώρες του Κόλπου θα συντριβούν. Το Ιράν θα αντιμετωπίσει μια τρομερή τραγωδία. Η παγκόσμια οικονομία θα υποστεί μια τεράστια ύφεση. Ο πόλεμος είναι πραγματικά μια κατάσταση που όλοι χάνουν. Κανείς δεν κερδίζει και κανείς δεν πρόκειται να κερδίσει.
Δημοσιογράφος: Υπάρχουν κάποιες αναφορές…
Jeffrey Sachs: Αλλά μπορώ να πω ότι το Ιράν δεν πρόκειται να χάσει με την έννοια που πιστεύει ο Trump. Το Ιράν δεν πρόκειται να παραδοθεί. Κοιτάξτε, το υφιστάμεθα αυτό κάθε λίγα χρόνια. Έχασε το Αφγανιστάν, πολύ πιο αδύναμο από το Ιράν; Όχι. Οι Ταλιμπάν επέστρεψαν μετά από 20 χρόνια. Αυτό είναι όλο. Έχασε το Βιετνάμ, πολύ πιο αδύναμο από το Ιράν; Όχι. Αυτό είναι τόσο χαρακτηριστικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Όλη μου τη ζωή παρακολουθούσα την κυβέρνησή μου να κάνει αυτές τις τρομερές αιματηρές περιπέτειες που είναι απλώς καταστροφικές και δεν πετυχαίνουν καθόλου και αυτή θα αποτύχει με τον ίδιο τρόπο.
Δημοσιογράφος: Υπάρχουν τώρα αναφορές και γνωρίζουμε για τον Mojtaba Khamenei και πόσο σκληροπυρηνικός είναι. Τραυματισμένος ή όχι, δεν ξέρουμε, αλλά είναι ακόμα εδώ. Το IRGC είναι ακόμα ισχυρό. Πιστεύετε ότι μπορεί να αλλάξουν τώρα, μετά από αυτή την εισβολή, την πυρηνική τους πολιτική; Πιστεύετε ότι είναι μια πιθανότητα;
Jeffrey Sachs: Απολύτως. Ξέρετε, ακούμε πολλές ιστορίες κάθε ώρα τώρα. Ακούμε δηλώσεις στο ιρανικό κοινοβούλιο. Θα περίμενε κανείς ότι θα υπήρχε μεγάλη υποστήριξη για την πυρηνική ενέργεια. Μπορούν να το κάνουν. Έχουν τα μέσα να το κάνουν. Είχαν αποφασίσει εδώ και 25 χρόνια να μην το κάνουν για θρησκευτικούς λόγους. Και μετά αυτοί οι ηλίθιοι, μιλάω για τον Netanyahu και τον Trump, δολοφονούν τον θρησκευτικό ηγέτη που ζητούσε συνεχώς να μείνουν χωρίς πυρηνικά. Δεν μπορείτε καν να το επινοήσετε αυτό. Είναι αυτή μια ορθολογική πολιτική; Έχετε έναν ανώτατο ηγέτη που λέει ΟΧΙ στα πυρηνικά όπλα, οπότε τον δολοφονείτε. Έχετε μια συνθήκη που θέτει το Ιράν υπό αυστηρή παρακολούθηση από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Οπότε την σκίζετε όπως έκανε ο Trump το 2018 με την ενθουσιώδη υποστήριξη του Benjamin Netanyahu.
Αυτοί οι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται για το πυρηνικό ζήτημα του Ιράν. Ενδιαφέρονται να ανατρέψουν την ιρανική κυβέρνηση και να πάρουν τον έλεγχο της ιρανικής πολιτικής. Αυτό είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Και το πετρέλαιο, φυσικά, το συνοδεύει. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να δεσμεύσουν τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου. Χωρίς αμφιβολία. Αυτό αφορά η δράση της Βενεζουέλας. Αυτό είναι το ενδιαφέρον των ΗΠΑ στον Κόλπο. Ουσιαστικά ήδη υπαγορεύουν την πετρελαϊκή πολιτική της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, των Εμιράτων, του Κουβέιτ, του Μπαχρέιν. Ο Donald Trump δήλωσε χθες ότι ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας πρέπει να του φιλήσει τον πισινό. Παραθέτω αυτά που είπε ο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών! Θα επισημάνει κανείς ότι αυτό δεν είναι σωστό;
Ο λόγος που πιστεύω ότι είναι σημαντικό να το προσέξουμε είναι επειδή πιστεύω ότι αν ο Πρωθυπουργός Modi και ο Πρόεδρος Putin και ο Πρόεδρος Xi και ο Πρόεδρος Lula και άλλοι παγκόσμιοι ηγέτες έλεγαν σοβαρά στον κ. Trump “πρέπει να το σταματήσεις αυτό, πριν καταστρέψεις τον κόσμο, πριν καταστρέψεις τη Μέση Ανατολή, πριν καταστρέψεις το Ισραήλ, πριν ρισκάρεις τα πάντα, πρέπει να το σταματήσεις”, θα έκανε τη διαφορά. Αλλά δεν το έχουμε ακούσει πολύ καθαρά. Αυτό είναι αρκετά διαφορετικό από το να λέμε ότι καλούμε όλα τα μέρη να σταματήσουν. Αυτό είναι πραγματικά πολύ διαφορετικό. Αυτός είναι ένας θρασύς επιθετικός πόλεμος από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Λέω ότι η κυβέρνηση της Ινδίας και οι άλλοι σημαντικοί εταίροι της πρέπει να το πουν αυτό καθαρά. Αν δεν το κάνουν, είναι απλώς ατιμωρησία για τις Ηνωμένες Πολιτείες, για έναν πρόεδρο που λέει ότι ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας πρέπει να του φιλήσει τον πισινό. Όμως δεν το λένε αυτό. Δεν τολμούν.
Αλλά γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί αφήνεται σε έναν καθηγητή να το λέει; Συγνώμη, γιατί δεν μπορεί ένας πρωθυπουργός μιας χώρας 1,5 δισεκατομμυρίου κατοίκων και ο συνάδελφός του, ο πρόεδρος μιας χώρας 1,4 δισεκατομμυρίων κατοίκων και πυρηνικών υπερδυνάμεων, -διότι η Ινδία, η Κίνα, η Ρωσία είναι όλες πυρηνικές υπερδυνάμεις- να πουν στον Donald Trump την αλήθεια; Να πουν, “Σταμάτα τις αυταπάτες σου. Ρισκάρεις ολόκληρο τον κόσμο”!
Δημοσιογράφος: Θα έπρεπε να υπάρχει ένα άτομο στον Λευκό Οίκο που είναι πρόθυμο να ακούσει, κύριε Sachs. Τον έχετε ακούσει και εσείς ο ίδιος. Τέλος πάντων…
Jeffrey Sachs: Νομίζω ότι ο Trump θα άκουγε. Ο λόγος είναι ότι θέλει να παίξει με τα μεγάλα παιδιά. Δεν θέλει να τον χλευάζουν οι μεγάλοι, και θα τον χλεύαζαν. Και θέλει σεβασμό. Λοιπόν, ο τρόπος για να κερδίσει σεβασμό είναι σταματώντας αυτή την θρασύτατη επιθετικότητα, λέγοντας στον Netanyahu, στον οποίο με αυτούς τους παγκόσμιους στρατιωτικούς όρους, μπορούν να του πουν να πάει σπίτι και να το βουλώσει, παρεμπιπτόντως, επειδή το Ισραήλ δεν έκανε τίποτα άλλο παρά να δημιουργεί χάος στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες. Αυτό θα έπρεπε να κάνουν οι υπεύθυνοι ηγέτες τώρα, πριν να είναι πολύ αργά. Όχι να τροφοδοτούν αυταπάτες. Όχι να επισκέπτονται τον Netanyahu, ο οποίος είναι κατηγορούμενος ως εγκληματίας πολέμου, του οποίου η χώρα που διέπραξε γενοκτονία και βρίσκεται σε πόλεμο σε όλη τη Μέση Ανατολή. Όχι, αυτό που γίνεται δεν είναι σωστό. Είναι πραγματικά σημαντικό αυτή τη στιγμή να ξεφύγουμε από αυτή την κλιμακούμενη πορεία. Όλος ο κόσμος το χρειάζεται αυτό τώρα. ***
Δημοσιογράφος: Σωστά. Υπάρχουν ορισμένες αναφορές που υποδηλώνουν έμμεσες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν με το Πακιστάν, την Τουρκία και την Αίγυπτο να λειτουργούν ως αγωγοί για προσπάθειες διαμεσολάβησης μαζί τους. Πιστεύετε ότι οι Ιρανοί πρέπει να εμπιστεύονται αυτή τη διαδικασία δεδομένου ότι περισσότερα αμερικανικά στρατεύματα μόλις αποβιβάστηκαν στον Κόλπο;
Jeffrey Sachs: Φυσικά και δεν την εμπιστεύονται. Ξέρουν ότι πρόκειται να δεχθούν εισβολή. Το έχουν πει μόλις τα τελευταία λεπτά, λίγο πριν βγούμε στον αέρα. Καταλαβαίνουν ότι δεν εμπιστεύονται αυτές τις χώρες. Αυτές δεν είναι οι σωστές χώρες. Πώς θα μπορούσαν οι BRICS να το οδηγήσουν αυτό στο Πακιστάν; Αστειεύεστε; Ο λόγος είναι ότι η Ινδία, η οποία είναι πρόεδρος των BRICS, δεν είπε τίποτα ακόμα. Δεν θα έπρεπε να είναι στο Πακιστάν. Αυτός δεν είναι ένας αξιόπιστος εκπρόσωπος για αυτό. Οι αξιόπιστοι εκπρόσωποι είναι η Ρωσία, η Κίνα και η Ινδία, οι τρεις άλλες υπερδυνάμεις του κόσμου, για να πουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, “πρέπει να το σταματήσετε αυτό. Και πρέπει να κάνετε τον παρατρεχάμενό σας, το Ισραήλ, να το σταματήσει”.
Αρκετά με το Ισραήλ. Πόσους πολέμους θα δημιουργήσει το Ισραήλ; Το Ισραήλ βομβαρδίζει τους πάντες. Εισβάλλει στον Λίβανο. Βομβαρδίζει το Ιράν. Βομβαρδίζει το Ιράκ. Βομβαρδίζει τη Συρία. Καταστρέφει ζωές και ανθρώπους στη Δυτική Όχθη. Είναι δυνατό, παρεμπιπτόντως, να τους σταματήσουμε. Είναι 10 εκατομμύρια άνθρωποι, που εξαρτώνται πλήρως από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλειά τους. Το μόνο που έχουν να κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι να πουν στο Ισραήλ: “Εντάξει, η οργή σας τελείωσε. Το ξέσπασμά σας τελείωσε”. Αλλά δεν το κάνουν, φυσικά, και κανείς δεν το λέει αυτό στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δημοσιογράφος: Ποιος είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας που καταστρέφει την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, κατά τη γνώμη σας; Το Ισραήλ;
Jeffrey Sachs: Το Ισραήλ, φυσικά. Αλλά αυτό είναι τόσο σαφές επειδή το δόγμα του Ισραήλ είναι ότι θα γίνουμε το Μεγάλο Ισραήλ, όπως το αποκαλούν, που σημαίνει ότι θα έχουμε κυριαρχία τουλάχιστον από τον Ιορδάνη ποταμό μέχρι τη Μεσόγειο, που σημαίνει ότι θα κυβερνήσουμε ή θα εκδιώξουμε ή θα εξοντώσουμε τους 8 με 10 εκατομμύρια Παλαιστίνιους ανάμεσά μας. Αυτό είναι λοιπόν το σημείο εκκίνησης. Έπειτα, υπάρχουν μερικοί φανατικοί ανάμεσά τους που λένε: “Γιατί να σταματήσουμε εκεί; Ο Θεός μας έδωσε όλη τη γη από την Αίγυπτο μέχρι τη Μεσοποταμία”. Μερικοί από τους πραγματικούς τρελούς ζητάνε περισσότερα. Και ένας από αυτούς είναι ο πρέσβης των ΗΠΑ, ο οποίος είναι ένας λεγόμενος Χριστιανός Σιωνιστής, ο οποίος πριν από λίγες εβδομάδες δήλωσε δημόσια ότι ναι, το Ισραήλ έχει όλη τη γη από τον Νείλο μέχρι τον Ευφράτη.
Και τι συνέβη όταν το είπε αυτό; Απολύθηκε; Επιπλήχθηκε; Τον έστειλαν σπίτι; Του έδωσαν εντολή να κάνει κάτι διαφορετικό; Καθόλου. Αυτό θεωρήθηκε απλώς φυσιολογικό. Και έτσι το Ισραήλ λέει: «Τέλεια, έχουμε την υποστήριξη των ΗΠΑ για να κάνουμε ό,τι θέλουμε, να ενεργήσουμε ατιμώρητα». Έτσι, φυσικά, το Ισραήλ είναι ο μεγαλύτερος αποσταθεροποιητής της Μέσης Ανατολής. Ήταν ο ένθερμος υποστηρικτής κάθε πολέμου. Και όχι μόνο στη Μέση Ανατολή, αλλά και στην Αφρική και στο Κέρας της Αφρικής και στη Βόρεια Αφρική.
Ήταν ο ένθερμος υποστηρικτής της ανατροπής του Καντάφι στη Λιβύη. Έπαιξε απολύτως τρομερό ρόλο στο Σουδάν, στη Σομαλία και σε όλες τις άλλες χώρες για τις οποίες έχουμε μιλήσει, στον Λίβανο, στη Συρία, στο Ιράκ, στο Ιράν, στην Υεμένη, στην Παλαιστίνη. Οπότε, φυσικά, είναι ο μεγάλος αποσταθεροποιητής επειδή είναι μια χώρα που δεν ζει εντός των συνόρων της. Και οι Ηνωμένες Πολιτείες της έχουν παραχωρήσει πλήρη ατιμωρησία. Και πάρα πολλές χώρες έχουν παραχωρήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες πλήρη ατιμωρησία.
Δημοσιογράφος: Πόσο επικίνδυνες φαίνονται οι επόμενες 30 ημέρες;
Jeffrey Sachs: Σε 30 ημέρες θα μπορούσε να ανατιναχθεί η ενεργειακή υποδομή της Μέσης Ανατολής. Πηγαίνει γρήγορα. Αυτές οι πετρελαιοπηγές και τα πεδία φυσικού αερίου και τα διυλιστήρια και οι σταθμοί άντλησης και οι λιμενικές εγκαταστάσεις είναι όλα στο φως. Δεν έχουν προστασία. Ακόμα και απλά drones μπορούν να τα καταστρέψουν, να τα πυρπολήσουν. 30 ημέρες είναι πολύς χρόνος για αυτές τις μάχες. Και είναι αναπόφευκτο ότι θα συνεχιστούν τουλάχιστον 30 ημέρες, εκτός αν σταματήσουν διπλωματικά. Δεν πρόκειται να σταματήσουν στρατιωτικά σε 30 ημέρες. Με τίποτα. Και μέχρι τις 30 ημέρες είναι αρκετός χρόνος για να καταστραφεί μεγάλο μέρος της ενεργειακής υποδομής της περιοχής. Και οι τιμές του πετρελαίου σήμερα το πρωί είναι στα 114 δολάρια το βαρέλι για το Brent. Θα μπορούσαν να είναι 130, 140, 150 δολάρια το βαρέλι. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για τη βενζίνη. Αυτό ισχύει για το ντίζελ. Αυτό ισχύει για τα λιπάσματα. Αυτό ισχύει για όλα τα πετροχημικά. Είμαστε ακριβώς στα πρόθυρα να ανατινάξουμε τα ενεργειακά αποθέματα του κόσμου. Και όχι μόνο το στενό του Ορμούζ. Μιλάω για τα πεδία, την παραγωγή. Είμαστε πολύ κοντά σε αυτό. 30 ημέρες είναι πολύς χρόνος σε αυτόν τον πόλεμο. Θα πρέπει να σταματήσει. Θα πρέπει να σταματήσει τώρα.
Δημοσιογράφος: Πιστεύετε ότι το Ιράν ήταν, όπως έχει ισχυριστεί επανειλημμένα ο Trump, ποτέ στα πρόθυρα της κατασκευής πυρηνικού όπλου;
Το Ιράν προσπαθούσε απεγνωσμένα να διαπραγματευτεί μια συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και 15 χρόνια, στην οποία το Ιράν θα υποβαλλόταν σε έντονο διεθνή έλεγχο για να μην κατασκευάσει πυρηνικά όπλα, με αντάλλαγμα την άρση των συντριπτικών οικονομικών κυρώσεων, οι οποίες είχαν καταστροφικές επιπτώσεις στο βιοτικό επίπεδο και τα ποσοστά επιβίωσης του ιρανικού λαού. Το προσπαθούν αυτό εδώ και 15 χρόνια. Το γνωρίζω προσωπικά, επειδή Ιρανοί διπλωμάτες επικοινωνούσαν μαζί μου. «Έχετε ιδέα με ποιον στον Λευκό Οίκο θα μπορούσαμε να μιλήσουμε; Υπάρχει κάποιο παρασκήνιο; Μπορούμε να κάνουμε κάτι;» Δεν ήταν παιχνίδι από την πλευρά τους. Ήταν λίγο αθώοι, πιστεύοντας ότι οι ΗΠΑ επρόκειτο πραγματικά να διαπραγματευτούν μαζί τους.
Δεν νομίζω ότι οι ΗΠΑ είχαν ποτέ πρόθεση να διαπραγματευτούν μαζί τους. Οι ΗΠΑ ήθελαν παράδοση. Ήθελαν να αντιστρέψουν την επανάσταση του 1979. Ήθελαν να θέσουν ξανά το Ιράν υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ. Το Ισραήλ θέλει να επιβάλει την ηγεμονία του στρατιωτικά σε όλη τη Μέση Ανατολή και τη Δυτική Ασία και το Κέρας της Αφρικής. Έτσι, οι Ιρανοί δεν ήθελαν πυρηνικά όπλα και το λένε εδώ και 15 χρόνια και κάθε φορά που προσπαθούσαν να το δείξουν, βομβαρδίζονταν ή δολοφονούνταν για την προσπάθειά τους. Πόση αναξιοπιστία πρέπει λοιπόν να επιδείξουν οι ΗΠΑ πριν ο κόσμος πει ότι είναι αναξιόπιστοι; Αλλά αυτό ήταν απολύτως απερίσκεπτο, αν ανατρέξουμε τουλάχιστον στο κοινό ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης.
Οι ΗΠΑ θέλουν να ελέγχουν τον κόσμο. Δεν θέλουν να διαπραγματευτούν με τον κόσμο. Θέλουν να κυριαρχούν στον κόσμο. Θέλουν να πουν στην Ινδία ότι μπορείς να αγοράσεις ρωσικό πετρέλαιο ή δεν μπορείς να αγοράσεις ρωσικό πετρέλαιο ή μπορείς να κάνεις αυτό ή δεν μπορείς να κάνεις εκείνο. Αυτός είναι ο αμερικανικός τρόπος και αυτός είναι ο αμερικανικός τρόπος παντού. Απαιτήσεις, όχι διαπραγματεύσεις. Απαιτήσεις.
Το μόνο σημείο αισιοδοξίας θα έλεγα ότι είναι αν οι μεγάλοι παίκτες στον κόσμο αναλάμβαναν άμεσα αυτό, θα τελείωνε επειδή υπάρχει τόση μπλόφα σε αυτό. Υπάρχει τόση πολλή αλαζονεία. Υπάρχει τόση πολλή αυταπάτη. Είναι δυνατό να μετριάσεις τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά όχι όταν όλοι τις κανονικοποιούν και απλώς πιστεύουν ότι ένας πρόεδρος μπορεί να μιλάει με αυτές τις χυδαίες εκφράσεις ή να βομβαρδίζει με αυτές τις χυδαίες εκφράσεις και να τη γλιτώνει. Αυτή είναι η διαφορά. Δεν είμαι απαισιόδοξος. Είμαι απλώς λίγο απογοητευμένος που δεν έχουμε τους ενήλικες να ανταποκρίνονται.
Δημοσιογράφος: Πώς θα αξιολογούσατε αυτή τη στιγμή στη γεωπολιτική; Είναι μια από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές στιγμές που έχετε αντιμετωπίσει εδώ και χρόνια;
Jeffrey Sachs: Ναι, θα έλεγα ότι η πιο επικίνδυνη στιγμή από το 1945 ήταν η κρίση των πυραύλων της Κούβας, επειδή ήμασταν σε λίγα λεπτά ή δευτερόλεπτα από το να ανατινάξουμε τον κόσμο. Εδώ, θα έλεγα ότι αυτή είναι η δεύτερη, επειδή είμαστε σε λίγες μέρες ή εβδομάδες από το να ανατινάξουμε τον ενεργειακό εφοδιασμό του κόσμου.
Δημοσιογράφος: Εντάξει. Λοιπόν, κάποιος που λέτε πρέπει να σηκωθεί, να πει στον Donald Trump να το σταματήσει.
Jeffrey Sachs: Ναι. Και θα έλεγα να το κάνει ως ομάδα. Ο πρωθυπουργός Modi δεν χρειάζεται να το κάνει μόνος του. Μπορεί να το κάνει με τον Πρόεδρο Xi και τον Πρόεδρο Putin και τον Πρόεδρο Lula και τον Πρόεδρο Ramaphosa και τον Πρόεδρο El-Sisi. Οι BRICS μπορούν να το κάνουν και οι BRICS πρέπει να το κάνουν και οι BRICS δεν πρέπει να το αφήσουν στο Πακιστάν. Ειλικρινά, αυτός δεν είναι ο σωστός τρόπος να το κάνουμε αυτό.
Δημοσιογράφος: Απολύτως. Εννοώ ότι το Πακιστάν σε κάθε περίπτωση είναι πραγματικά πρόθυμο να τα βάλει με οποιονδήποτε αυτή τη στιγμή και να κάνει οτιδήποτε για τα χρήματα, επειδή η οικονομία τους βρίσκεται σε χάος.
Jeffrey Sachs: Λοιπόν, αυτός είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους οι ΗΠΑ διατηρούν τον έλεγχο. Κοιτάξτε την Τουρκία. Είμαι σίγουρος ότι η Τουρκία δεν είναι ευχαριστημένη με αυτό, αλλά οι ΗΠΑ έχουν τον έλεγχο, θα έλεγα ότι έχουν τον έλεγχο της Τουρκίας μέσω των οικονομικών. Εάν μια χώρα είναι οικονομικά ευάλωτη, οι ΗΠΑ συνεχίζουν την πίεση. Λένε “συμπεριφέρεστε σωστά ή θα αποσταθεροποιήσουμε την οικονομία σας”. Μάλιστα, ζητήσαμε από τον Υπουργό Οικονομικών μας, Bessent, ο οποίος ήταν ένα είδος κακοποιού, να περιγράψει, όταν βρισκόταν στο Νταβός, πώς οι ΗΠΑ άσκησαν τη μέγιστη πίεση στο Ιράν πέρυσι για να διαλύσουν το τραπεζικό σύστημα και να καταστρέψουν το νόμισμά τους. Αυτό είναι το παιχνίδι τους. Αυτός είναι λοιπόν ένας από τους τρόπους με τους οποίους υπαγορεύουν σε άλλες χώρες. Απολύτως παράνομο, αλλά πολύ πραγματικό.
