Με τη Ρωσία και τις ΗΠΑ να κάθονται επιτέλους για διαπραγματεύσεις, ζούμε πλέον σε έναν λίγο πιο φυσιολογικό κόσμο.
By Tarik Cyril Amar
18 Feb, 2025
Είναι ήδη βέβαιο ότι η υψηλού επιπέδου ρωσοαμερικανική συνάντηση στην πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας Riyadh θα έχει μια θέση στα βιβλία της ιστορίας.
Μαζί με μια πρόσφατη τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ των προέδρων Vladimir Putin και Donald Trump και δηλώσεις που έγιναν στη Γερμανία από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, JD Vance, και τον υπουργό Άμυνας Pete Hegseth, οι συνομιλίες στο Riyadh δείχνουν ότι κάτι πολύ επικίνδυνο έχει τελειώσει: συγκεκριμένα η αλλόκοτη περίοδος μη επικοινωνίας μεταξύ των δύο μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων του κόσμου που είχε επιβληθεί από την αμερικανική κωλυσιεργία.
Τώρα βρισκόμαστε και πάλι σε έναν – ελαφρώς – πιο φυσιολογικό κόσμο, όπου η Ουάσιγκτον έχει επιστρέψει στην ελάχιστη απαίτηση της διπλωματίας: τη διατήρηση του διαλόγου, όπως τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Sergey Lavrov στην ενημέρωσή του μετά τη συνάντηση.
Επιπλέον, οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ έχουν ρητά αναγνωρίσει ότι τέτοιες συνομιλίες πρέπει να αντικατοπτρίζουν το εθνικό συμφέρον των συμμετεχόντων κρατών. Αυτή είναι μια άλλη σημαντική και δυνητικά πολλά υποσχόμενη επιστροφή, και συγκεκριμένα στον Ρεαλισμό με “ρ” κεφαλαίο – ως τρόπο σκέψης για τις διεθνείς σχέσεις – και στον ρεαλισμό καθαυτό, ως την υγιή συνήθεια της μη φαντασίωσης. Ο Lavrov σημείωσε επίσης και αυτή την πτυχή.
Το ερώτημα που είναι πιο δύσκολο να απαντηθεί είναι τι ακριβώς μόλις ξεκίνησε στο Riyadh (και, σαφώς, τίποτα δεν έχει τελειώσει ακόμα). Διότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάτι έχει ξεκινήσει: Σύμφωνα με τον Lavrov, οι συνομιλίες ήταν «πολύ χρήσιμες», χαρακτηριζόμενες από το ότι όχι απλώς «άκουγαν» αλλά στην πραγματικότητα «αφουγκράζονταν» ο ένας τον άλλον. Αυτή δεν είναι τυπική φρασεολογία. Σαφώς, η Μόσχα θεωρεί ότι αυτή, τουλάχιστον, δεν ήταν ένα αδιέξοδο. Και δεν ακούμε κάτι αντίθετο από την αμερικανική πλευρά. Μέχρι εδώ καλά.
Όλοι γνωρίζουμε τι θα μπορούσε να ξεκινήσει: προφανώς, το τέλος του πολέμου της Ουκρανίας. Πέρα από αυτό, τόσο η Ρωσία όσο και η νέα ηγεσία των ΗΠΑ έχουν δηλώσει ενδιαφέρον για μια ευρύτερη εξομάλυνση των σχέσεών τους, ονομάστε το détente 2.0, αν θέλετε. Αυτό, με τη σειρά του, θα μπορούσε να επηρεάσει τη διεθνή πολιτική γενικότερα. Και τέλος, υπάρχει μια οικονομική πτυχή που και οι δύο πλευρές αντιμετωπίζουν σαφώς ως όχι λιγότερο σημαντική από την πολιτική και μόνο.
Όσον αφορά τη γεωπολιτική, υπάρχει ένα πράγμα που δεν πρέπει να περιμένει η Ουάσιγκτον: οποιεσδήποτε προσπάθειες να δημιουργηθεί μια σφήνα μεταξύ της Ρωσίας και των σημερινών συμμάχων και εταίρων της θα αποτύχουν. Η Μόσχα έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι, για παράδειγμα, η σχέση της με το Ιράν δεν παίζεται.
Όσον αφορά τα οικονομικά, είναι εντυπωσιακό ότι την ίδια στιγμή που η Μόσχα στέλνει στο Riyadh τον επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων (RDIF) Kirill Dmitriev που δείχνει ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία μπορεί κάλλιστα να αφήσουν πίσω τους την ηλιθιότητα του δυτικού οικονομικού πολέμου. Ο Επίτροπος της ΕΕ Valdis Dombrovskis σηματοδότησε ότι το πολιτικά ανίσχυρο και οικονομικά αναιμικό μπλοκ του θα επιμείνει στις κυρώσεις. Λοιπόν, καλή τύχη με αυτό. Και επίσης, δεν θα διαρκέσει.
Το σήμα της Ρωσίας ότι μπορεί να αποδεχθεί την πλήρη ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ είναι απόδειξη ότι η Μόσχα δεν φοβάται τίποτα από αυτή την κατεύθυνση. Πράγματι, η επιβάρυνση της ΕΕ με ό,τι θα απομείνει από την Ουκρανία μπορεί να φανεί ακόμη και επωφελής για τη Μόσχα.
Οι τρέχουσες, απελπισμένες προσπάθειες της ΕΕ να είναι ακόμη πιο πολεμοχαρείς από τις ΗΠΑ και να συνδυάσουν έναν συνασπισμό πεισματάρηδων για να συνεχιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία ακόμη και χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ δεν εντυπωσιάζουν. Είναι απλό: Ακόμη και με την αμερικανική δέσμευση, η Δύση και το Ουκρανικό καθεστώς Zelensky ηττήθηκαν από τη Ρωσία. Χωρίς αυτό, η ήττα θα γινόταν μόνο πιο καταστροφική. Και μετά, ο Lavrov ήταν επίσης ξεκάθαρος ότι η Ρωσία δεν θα συμφωνήσει σε καμία εκ των υστέρων εισαγωγή των στρατευμάτων του ΝΑΤΟ ως «ειρηνευτικές δυνάμεις».
Και εδώ είναι το τελευταίο σημείο βγήκε από το Riyadh: Ο αποκλεισμός των ευρωπαϊκών «ελίτ», ΝΑΤΟ-ΕΕ και του καθεστώτος Zelensky, λειτουργεί και προωθεί αποτελέσματα, συνεργασία και ειρήνη. Ίσως, οι πληθυσμοί τόσο της ΕΕ-Ευρώπης όσο και της Ουκρανίας θα πρέπει να αρχίσουν να αποκλείουν και οι ίδιοι τις «ελίτ» τους.
Μετάφραση από τη Μαρία Σεφέρου
Tags: Riyadh, Sergey Lavrov, Tarik Cyril Amar, Zelensky, ειρήνη, ΗΠΑ, κυρώσεις, Ουκρανία, Ρωσία
