Τα όμορφα δάση μας “όμορφα” καίγονταν και προτού επινοηθεί η δικαιολογία της “κλιματικής αλλαγής”. Η αποτέφρωση των δασών ήταν και είναι το αγαπημένο “οικολογικό” σπορ των Ελλήνων από καταβολής του νεοελληνικού κράτους.
Αποκαλυπτικό απόσπασμα από το βιβλίο μου “Τα Οψώνια της Δημοκρατίας”:
Χρόνια τώρα, δεκαετίες ολόκληρες, έχει ξεσπάσει ένας «ακήρυχτος» πόλεμος μεταξύ του Έλληνα και του δασικού πλούτου της χώρας μας. (Οι φιλέλληνες περιηγητές γράφουν πως τούτος ο ανίερος πόλεμος ξέσπασε συγχρόνως με την Επανάσταση του 1821, με δράστες τους Έλληνες κτηνοτρόφους!)
Και γεννιέται αμείλικτο το ερώτημα: Ποιος, ποιοι κακούργοι υποθάλπουν αυτόν τον πόλεμο; Ποιος, ποιοι εγκληματίες τον συντηρούν και τον διαιωνίζουν; Ποιος, ποιοι εκτελεστές του μέλλοντος τούτου του τόπου ανέχονται με τις πράξεις και τις παραλείψεις τους τη σημερινή κατάσταση;
Η απάντηση είναι σκληρή:
Οι κυβερνήσεις με την ψηφοθηρική πολιτική τους, το κράτος με τις παράλυτες υπηρεσίες του, η Τοπική Αυτοδιοίκηση με την ανοργανωσιά, την ανεπάρκεια και τις σκοτεινές συναλλαγές της με τους καταπατητές και οικοπεδοφάγους, οι ιδιωτικοί φορείς και οι πολίτες με την εγκληματική αδράνεια και αδιαφορία τους.
Τα Μέσα Μαζικής Εξαθλίωσης που, με τον τρόπο που παρουσιάζουν κάθε καλοκαίρι τις πυρκαγιές, εξάπτουν τη φαντασία των πυρομανών και δίνουν “ιδέες” σε επίδοξους εμπρηστές, επιδεικνύοντας π.χ. εκρηκτικούς μηχανισμούς που βρίσκονται στον τόπο του εγκλήματος.Η Δικαστική Εξουσία, που ακόμη και όταν συλλαμβάνονται κάποιοι εμπρηστές (σπανίως), οι ποινές που τους επιβάλλουν είναι «χαϊδευτικές».Οι οικοπεδοφάγοι, οι καταπατητές, οι συνεταιρισμοί αυθαιρέτων.Οι υπάλληλοι των πολεοδομικών γραφείων που κάνουν τα στραβά μάτια (με το αζημίωτο).Τα αρμόδια Υπουργεία που επί 150 χρόνια τώρα ελεύθερου «κοινοβουλευτικού» βίου δεν μπόρεσαν, δεν θέλησαν να συντάξουν Εθνικό Κτηματολόγιο.Η Βουλή που ψηφίζει δασοκτόνους νόμους όπως ο 1734 του 1988 «περί βοσκοτόπων» και άλλους για τον αποχαρακτηρισμό αναδασωτέων περιοχών και τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων που έχουν ξεφυτρώσει εκεί…
Ναι, φταίμε εμείς, φταίτε κι εσείς, φταίνε κι οι άλλοι, όλοι μαζί οι τρισάθλιοι Νεοέλληνες των οποίων, δυστυχώς, όλη η ζωτική ενέργεια έχει επικεντρωθεί, όχι στο πνεύμα, όχι στη λογική, αλλά στο στομάχι, στις αισθήσεις και στα ένστικτα.
Μόνον έτσι μπορεί να εξηγηθεί η αυτοκαταστροφική μας μανία. Σε 10,8 εκατομμύρια στρέμματα ανέρχονται τα καμένα μας δάση, από το 1955 (που υπάρχουν στατιστικά στοιχεία) έως και το 1993. Οι πυρκαγιές ακολούθησαν ανoδική πορεία τόσο σε αριθμό όσο και σε έκταση, με έξαρση πάντα σε προεκλογικές περιόδους, για να επιβεβαιωθεί το ρηθέν από κάποιους «κακόβουλους», πως και οι πυρκαγιές είναι «πολιτικές» .
Έτσι, ενώ το 1957 ο αριθμός πυρκαγιών ήταν 453 και η έκταση που κάηκε ήταν 23.000 στρέμματα, το 1981 ο αριθμός πυρκαγιών ήταν 1159 και η έκταση που αποτεφρώθηκε 814.713 στρέμματα! Εδώ βλέπουμε το «περίεργο» πως, ενώ σε αριθμό οι πυρκαγιές ήταν περίπου 2,5 φορές περισσότερες τo 1981, το καταστρεπτικό τους έργο ήταν 35 φορές μεγαλύτερο από εκείνο του 1957! Και ας σημειώσουμε ότι το 1957 δεν υπήρχαν πυροσβεστικά αεροσκάφη, ούτε βεβαίως η αφθονία των επίγειων πυροσβεστικών οχημάτων που υπήρχε το 1981. Τότε, το 1957, η δασοπυρόσβεση γινόταν κυρίως «εκ των ενόντων». Έτρεχαν οι χωρικοί, οι πολίτες, με όσα μέσα διέθεταν, και έσβηναν τις φωτιές, σχεδόν εν τη γενέσει τους. Σιγά σιγά όμως, με την άνοδο του βιοτικού επιπέδου (δηλαδή του καταναλωτισμού), ο Έλληνας πονήρευε, αγρίευε, γινόταν πιο αδίστακτος, το πολιτικό παιχνίδι γινόταν πιο χοντρό, οι συνεταιρισμοί πλήθαιναν, μαζί και οι ψήφοι τους και, όπως είδατε, οι πυρκαγιές γίνονταν όλο και πιο καταστρεπτικές.
Το 1965 ο αριθμός των πυρκαγιών είχε παρουσιάσει απότομη έξαρση, έφθασε τις 1187 και, βέβαια, είναι γνωστός ο πολιτικός αναβρασμός της εποχής εκείνης. Ας μην ξεχνάμε πως κι ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται. Παρά τον αριθμό, όμως, τα στρέμματα δασικών εκτάσεων που κάηκαν τότε ήταν “μόνο” 270.297.
Στην περίοδο της Δικτατορίας οι εμπρηστές και οι επίδοξοι καταπατητές είχαν, κατά “σύμπτωση”, αναδιπλωθεί και είχαμε σχετική ύφεση των πυρκαγιών. Το 1972, π.χ., είχαμε 378 πυρκαγιές και κάηκαν μόνο 85.810 στρέμματα.
Οι χρονιές όμως κατά τις οποίες έγινε πραγματικά «χαμός» ήταν το 1985 (χρονιά εκλογών) και το 1988, χρονιά των «Σκανδάλων» και της «καθαρσολογίας». Το 1985, άναψαν 1442 πυρκαγιές και αποτεφρώθηκαν 1.054.503στρέμματα δασικών εκτάσεων. Το 1988, άναψαν 1898 πυρκαγιές και κάηκαν 1.105.011 στρέμματα από το δασικό μας πλούτο. Αυτό είναι και το ρεκόρ σε καταστροφικό έργο πυρκαγιών από τότε που υπάρχουν στατιστικά στοιχεία. Φαίνεται ήταν και τούτο μέσα στο πρόγραμμα της «κάθαρσης» …
Το 1993, πάλι έτος εκλογών, είχαμε ρεκόρ σε αριθμό πυρκαγιών: 2406! Όμως, τα στρέμματα που κάηκαν ήταν, λέει, μόνο 540.492. (Λέτε να τα μέτρησαν καλά; Περίεργο μου φαίνεται … ) Εν πάση περιπτώσει, χρόνο με το χρόνο, ο χορός των πυρκαγιών καλά κρατεί, τα δάση μας φαλακραίνουν, η Ελλάδα φτωχαίνει και οι Έλληνες πορεύονται κατά διαβόλου. Έτσι ενώ στη χώρα μας η δασοκάλυψη το 1928 ανερχόταν στο 32%, σήμερα (1994) είναι μόλις το 18,5%. Όσο για τη λεγόμενη «αναδάσωση», αυτή υπολείπεται ακόμη και του 8% του συνόλου των καμένων δασών!
«Με το ρυθμό αυτό είναι βέβαιο ότι σε λιγότερο από 50 χρόνια το σύνολο των κάτω του Ολύμπου ημιορεινών και πεδινών δασών θα έχουν περάσει πλέον στη δoκιμασία της φωτιάς, μετατρεπόμενα σε “αναδασωτέες” αλλά μηδέποτε αναδασούμενες δασικές εκτάσειςΠαράλληλα, ο πολυσυζητημένος νόμος για τους βοσκοτόπους, που θα επιτρέπει την αλλαγή χρήσης των δασικών εκτάσεων σβήνει και την τελευταία ελπίδα αναδάσωσης για σημαντικό ποσοστό τους και σηματοδοτεί την αναντίστρεπτη επέλαση της γεωργίας και της κτηνοτροφίας σε βάρος των δασών. (…)Από τη μεριά του κράτους, το περιβάλλον παραχωρήθηκε ως ανεπίσημο, πλην σαφές, κίνητρο για την οικονομική ανάπτυξη, είτε με τη μορφή της ανοχής προς τα αυθαίρετα και την καταπάτηση των υδροβιοτόπων και δασικών εκτάσεων, είτε προς τις υπόλοιπες οικονομικές δραστηριότητες, με την έννοια της απουσίας των περιβαλλοντολογικών περιορισμών, που βραχυχρόνια συνέτειναν στη φθηνή και γρήγορη οικονομική τους ανάπτυξη.
Το ξεπούλημα αυτό του περιβάλλοντος από όλες τις μεταπολεμικές κυβερνήσεις, βρισκόταν και βρίσκεται σε αρμονία με τις επιλογές της ελληνικής κοινωνίας) η οποία επιδοκιμάζει κατά κανόνα κάθε προεκλογική κυβερνητική πράξη, που εκποιεί παραπέρα το περιβάλλον ως εξατομικευμένες παροχές (νομιμοποίηση αυθαιρέτων, άδειες καταπάτησης δασών, υδροβιοτόπων… ανοχή στα απόβλητα κ.ά.) … »
Αυτά και άλλα έγραφε στην «Ελευθεροτυπία», στις 9/1/1990 ο κ. Δημ. Παπαϊωάννου, Δρ. Χημικός Μηχανικός, Περιβαλλοντολόγος, στο πλαίσιο έρευνας της έγκυρης εφημερίδας για το περιβάλλον. Ήταν η εποχή που, όλως παραδόξως, ο Τύπος είχε επιδείξει ασυνήθιστη οικολογική ευαισθησία, ίσως επ’ ευκαιρία της «Οικουμενικής», και επί 2 ή 3 μήνες δημοσίευε καθημερινά άρθρα, μελέτες και προτάσεις για τη σωτηρία του περιβάλλοντος. Βέβαια, όνειρο ήταν κι αυτό και πέρασε, καθ’ ότι ας μην ξεχνάμε πως στην Ελλάδα “κάθε θαύμα τρεις ημέρες”.
Ώστε λοιπόν το “ξεπούλημα του περιβάλλοντος” είναι κυβερνητική πράξη και επιδοκιμάζεται από την κοινωνία! Έτσι είναι, αλήθεια έλεγε ο περιβαλλοντολόγος. Γι’ αυτό δεν συλλαμβάνονται ποτέ οι εμπρηστές. Διότι επιτελούν «κοινωνικό» έργο και προστατεύονται.
Το ιλαροτραγικό είναι πως το 1985, αμέσως μετά τις μεγάλες καταστροφές από πυρκαγιές στην όμορφη Θάσο και την Καβάλα, η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου επικήρυξε τους εμπρηστές έναντι 30 εκατομμυρίων δραχμών. Τούτο το ποσόν ανακοίνωσαν πως θα έπαιρνε όποιος θα έδινε πληροφορίες ικανές να οδηγήσουν στην αποκάλυψη εκείνων που καίνε τα δάση μας.
Ακούσατε εσείς ποτέ να πάρει κανείς τα 30 εκατομμύρια από τότε; Όχι βέβαια, αφού οι διαδικασίες είναι «συναινετικές» και κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει. Αργότερα, το καλοκαίρι του 1989, επί Κυβέρνησης Τζαννετάκη, ή, άλλως, Κυβέρνησης «Κάθαρσης», ξανακάηκε η Θάσος. Αποτεφρώθηκε δηλαδή ό,τι πράσινο είχε απομείνει από τις πυρκαγιές του 1985. Δεν υπήρχε αμφιβολία για τους κατοίκους της Θάσου ότι επρόκειτο και πάλι για εμπρησμό. Τούτη τη φορά 108.000 στρέμματα δασικής γης έγιναν στάχτη . Και πάλι “ευαισθητοποιήθηκε” η Κυβέρνηση, και το υπουργείο Δημοσίας Τάξεως ανακοίνωσε, στις 25 Αυγούστου 1989, ότι επικηρύσσονταν οι εμπρηστές με το ποσό των 30 εκατ. δρχ. για τη σύλληψή τους και 10 εκ. δρχ. για την παροχή πληροφοριών που θα οδηγούσαν στη σύλληψη.
Ακούσατε εσείς ποτέ από τα Μ.Μ.Ε. – θα γινόταν πολύς ντόρος – ότι κάποιος συνέλαβε εμπρηστή και πήρε τα 30 εκατομμύρια; Εγώ δεν άκουσα… Άκουσα όμως άλλα θλιβερά και απογοητευτικά για τη νοημοσύνη του Νεοέλληνα. Κάθε φορά που πιανόταν κάποιος εμπρηστής επ’ αυτοφώρω και δικαζόταν «έτρωγε» μερικούς μήνες φυλάκισης για το «πλημμεληματάκι» του, τους εξαγόραζε και αφηνόταν ελεύθερος για να συνεχίσει το καταχθόνιο έργο του το επόμενο καλοκαίρι. Για τέτοια κυβερνητική υποκρισία μιλάμε.
Δεν θα μπορούσαν τάχα οι εθνοπατέρες της Βουλής να περάσουν νόμο που να χαρακτηρίζει τον εμπρησμό ως κακούργημα που τιμωρείται με ισόβια κάθειρξη; Γιατί δεν το κάνουν; Διότι, όπως είπαμε, οι περισσότεροι εμπρησμοί είναι “πολιτικοί”, δηλαδή “δημοκρατικοί”, και όλα όσα λέγονται για επικηρύξεις και δε συμμαζεύεται είναι για δημόσια κατανάλωση, για στάχτη στα μάτια των ελάχιστων πολιτών με οικολογική ευαισθησία που αγωνιούν για το αύριο αυτού του δύσμοιρου λαού. Αχ, κατακαημένη Ελλάδα, το αποτεφρωμένο «μεγαλείο» σου!..
Στις 3 Αυγούστου του 1989, ξημερώματα Κυριακής, πιάστηκε ο 39χρονος Αλγερινός Σαΐντ Κουασνί, καθώς προσπαθούσε με αναμμένο φύλλο εφημερίδας να βάλει φωτιά σε δάσος της Χαλκιδικής, κοντά στο Νέο Μαρμαρά της Σιθωνίας. Ο εμπρηστής εντοπίστηκε από περαστικό νεαρό ο οποίος ειδοποίησε δασοπυροσβέστες που βρίσκονταν στην περιοχή. Οι δασοπυροσβέστες που συνέλαβαν τον αλλοδαπό εμπρηστή βρήκαν στον ίδιο χώρο, ανάμεσα στους θάμνους, κι ένα μπετόνι με βενζίνη! Μιλάμε, δηλαδή, για σκαστή περίπτωση εμπρησμού. Ο Αλγερινός προφανώς εκτελούσε σκοτεινές εντολές. Ξέρετε σε πόση φυλάκιση καταδικάστηκε ο εμπρηστής Σαΐντ Κουασνί από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο του Πολύγυρου δύο μέρες αργότερα; Μόνο σε 13 μήνες φυλάκιση και σε ισόβια απέλαση από τη χώρα μας! “Τιμωρία” έ; Λες και δεν μπορούσε να ξαναμπεί λαθραία, όπως είχε μπει την πρώτη φορά, τώρα μάλιστα που είδε πόσο “φιλεύσπλαχνες” είναι οι Ελληνικές Αρχές…
Το ακόμη, όμως, θλιβερότερο είναι ότι ο «Ριζοσπάστης» που έγραψε αυτή την «είδηση» στις 6 Αυγούστου του 1989, δεν βρήκε τίποτα το παράξενο για να σχολιάσει…
Πόσοι όμως είναι οι εμπρησμοί στο σύνολο των πυρκαγιών κάθε χρόνο; Ας πάρουμε για παράδειγμα τη χρονιά 1982. Τότε, επί, συνόλου 1045 πυρκαγιών, οι 308 αποδείχτηκε πως ήταν “από πρόθεση”, δηλαδή εμπρησμοί. (Βεβαίως, όταν μια πυρκαγιά αρχίζει συγχρόνως από 7 εστίες που απέχουν χιλιόμετρα η μία από την άλλη, σε μέρα με ευνοϊκούς ανέμους, είναι προφανές πως πρόκειται για εμπρησμό). Οι 334 ήταν από “αμέλεια” και οι 302 από “άγνωστες αιτίες”, Εγώ θεωρώ και την “αμέλεια” εμπρησμό, διότι προφανώς κάποιοι ομολόγησαν πως ήταν “αμέλεια”. Αλλιώς το Υπουργείο Γεωργίας θα συμπεριελάμβανε και τις περιπτώσεις αυτές στις “άγνωστες αιτίες”.
Εξ άλλου, υποθέτω πως τουλάχιστον οι μισές από τις “άγνωστες αιτίες” είναι εμπρησμοί ή “αμέλεια”, Δηλαδή έχουμε συνολικά 793 πυρκαγιές από πρόθεση, σε σύνολο 1045. Μ’ άλλα λόγια το 76% των πυρκαγιών οφείλονται σε εμπρησμό! Μόνο το 24% οφείλεται σε κεραυνούς, βολές στρατού, μηχανήματα, εκρηκτικές ύλες, βραχυκυκλώματα και κυνηγούς. Οι τελευταίοι βεβαίως, θα εμπίπτουν και στο μεγαλύτερο ποσοστό των “αγνώστων αιτιών”.
Το συμπέρασμα λοιπόν που βγαίνει είναι πως μόνοι μας καψαλιζόμαστε. Είμαστε θύτες μαζί και θύματα. Και θύτες δεν είναι μόνο εκείνοι που καίνε τα δάση με πρόθεση να τα κάνουν βοσκοτόπια ή να τα οικοπεδοποιήσουν. Όοοχι! Θύτες είναι και οι κυνηγοί και οι εκδρομείς που με τα τσιγάρα, τα γκαζάκια και τις ψησταριές που στήνουν μέσα στα δάση τα εκθέτουν στον κίνδυνο πυρκαγιάς. Αυτή η “αμέλεια”, η αδιαφορία για το κοινό συμφέρον, αυτή η έλλειψη υπευθυνότητας, αυτή η ασυνειδησία είναι μια από τις αιτίες της κακοδαιμονίας μας.
Η βασική όμως αιτία είναι ο άκρατος ατομικισμός και η απόλυτη έλλειψη εθνικής συνείδησης, και δεν εννοώ “εθνικιστικής” συνείδησης. Τα ωραιότερα δάση της Χαλκιδικής, της Εύβοιας, της Κρήτης, της Αχαΐας, της Αττικής, της Ζακύνθου, της Κεφαλονιάς, της Σάμου, της Θάσου, της Ηλείας, της Κορινθίας, της Ρόδου, μ’ άλλα λόγια όλης της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας, έχουν υποστεί, όχι μια φορά, αλλά πολλές την καταστρεπτική επίθεση της πύρινης λαίλαπας.
Η περιοχή όμως στην οποία οι πυρκαγιές έχουν αλλάξει εντελώς το τοπίο είναι η πολύπαθη Αττική. Όπως καταλαβαίνετε, η Αθήνα των 4.000.000 κινδυνεύει από ασφυξία αφού τα γύρω δάση της, οι πνεύμονές της, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους έχουν αποτεφρωθεί, για να φυτρώσουν εκεί αυθαίρετες βίλες και κακόγουστες πολυκατοικίες. Υμηττός, Πεντέλη, Διόνυσος, Σούνιο, Αγ. Στέφανος, Μαραθώνας, Καπανδρίτι, Κάλαμος, Βαρνάβας, Ωρωπός, Χαλκούτσι, έχουν προ πολλών ετών μπει στο μάτι των οικοπεδοφάγων και συστηματικά, χρόνο με το χρόνο, αποψιλώνονται από τα δάση για να καλυφθούν στη συνέχεια με τσιμέντο και τούβλα.
Ακόμη και στην Εκάλη έβαλαν χέρι οι εμπρηστές, τον Αύγουστο του 1989, με έξι αυτοσχέδιους εμπρηστικούς μηχανισμούς! Πρόκειται για αδίστακτους εγκληματίες χαμηλής, χαμηλότατης, νοημοσύνης που νομίζουν πως έτσι εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους, οι τρισάθλιοι. Και πρόκειται για το πανάθλιο Ελληνικό Κράτος, τις Νομαρχίες, τα Πολεοδομικά Γραφεία, που παράνομα αποχαρακτηρίζουν καμένες δασικές εκτάσεις, για να εκδώσουν στη συνέχεια παράνομες άδειες οικοδομής. Το έγκλημα αυτό συνεχίζεται δεκαετίες τώρα, και δεν ανήκει στη σκοπιά του βιβλίου τούτου να επεκταθώ σε περισσότερες λεπτομέρειες για τον τόπο και χρόνο των αυθαιρεσιών. Άλλωστε αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά.
Κι όμως, ο αποχαρακτηρισμός δασικών εκτάσεων απαγορεύεται από το Σύνταγμα! Να τι λέει το άρθρο 117, παράγραφος 3, του αναθεωρηθέντος το 1985 Συντάγματος της Ελλάδας.
«Δημόσια ή ιδιωτικά δάση και δασικές εκτάσεις που καταστράφηκαν ή καταστρέφονται από πυρκαγιά ή που με άλλο τρόπο αποψιλώθηκαν ή αποψιλώνονται δεν αποβάλλουν για το λόγο αυτό το χαρακτήρα που είχαν πριν καταστραφούν κηρύσσονται υποχρεωτικά αναδασωτέες και αποκλείεται να διατεθούν για άλλο προορισμό».
Θα μου πείτε τώρα, τι τα γράφω αυτά, ιδρώνει το αυτί του Έλληνα με νόμους και τέτοια; Εδώ κοτζάμ “υπηρέτες της Θέμιδος”, ναι σας λέω, δεν υπολογίζουν τους νόμους. Να τι έγραψε η «Επικαιρότητα» στις 7/2/1990:
«Η Φυσιολατρική Αντικυνηγετική Πρωτοβουλία καταγγέλλει:“Η Θέμις χτίζει… αυθαίρετα”Ο “Οικοδομικός Συνεταιρισμός Ελλήνων Δικαστών” οικοπεδοποίησε παράνομα δημόσια δασική έκταση στο Σχοινιά Μαραθώνα.“Οι δικαστές και οι εισαγγελείς παρανομούν. Σε ποιον εισαγγελέα θέλετε να απευθυνθούμε;”Το ερώτημα αυτό έθεσαν χθες τα μέλη της “Φυσιολατρικής Avτικυνηγετικής Πρωτoβoυλίας” και του περιοδικού ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ καταγγέλλοντας ταυτόχρονα τον “Οικοδομικό Συνεταιρισμό Ελλήνων Δικαστών και Εισαγγελέων” ότι έχει οικοπεδοποιήσει παράνομα δημόσια δασική έκταση στο Σχοινιά Μαραθώνα! (… )»
Αναρωτιέμαι λοιπόν, γιατί τους ακριβοπληρώνουμε τους 300 της Βουλής για να φτιάχνουν νόμους αφού οι Έλληνες τους γράφουν στα παλιά τους τα παπούτσια; Άσε που πολλοί απ’ αυτούς τους νόμους είναι νόμοι παράνομοι. Ναι, οι 300 συχνά νομοθετούν και ενάντια στο Σύνταγμα, φτιάχνοντας “νόμους εμπρηστές”, όπως ο δασοκτόνος νόμος για τους βοσκοτόπους (Ν. 1734 του 1988).
Ποιος θα μας γλιτώσει, αδέλφια, από τους χίλιους τόσους οικοδομικούς συνεταιρισμούς που εισβάλλουν ακάθεκτοι στα εναπομείναντα δάση μας; Ποιος θα μας λυτρώσει από τη μωρία μας; Ποιος θα μας ελευθερώσει από την αυτοκαταστροφική μας μανία; Σε λίγα χρόνια, εμείς που υπάρχουμε μέσα στο Λεκανοπέδιο της Αττικής, δεν θα μπορούμε ούτε να ανασάνουμε. Σήμερα το πράσινο στο Λεκανοπέδιο καλύπτει μόνο το 2,8% όταν σε άλλες πρωτεύουσες με λιγότερη ρύπανση φτάνει το 30%. Τα γύρω βουνά κοντεύουν να καλυφθούν από μπετόν μέχρι την κορυφή τους. Αλήθεια, πώς θα επιβιώσουν σε μια τέτοια κόλαση οι επόμενες γενιές;
Βέβαια τους Αθηναίους δεν τους απασχολούν τέτοια ερωτήματα, δεν τους στενοχωρεί η στενότητα χώρου και η απουσία του πράσινου, αρκεί να μπορούν να γλεντάνε και να χορεύουν τα τσιφτετέλια τους μέχρι πρωίας…
«Τόπος Βαθύδενδρος» ήταν κατά τον Πλούταρχο η Αττική στην αρχαιότητα. «Κρανίου Τόπο» θυμίζουν σήμερα τα όρη που περιβάλλουν το Λεκανοπέδιο…
Ξέρετε από πότε προσπαθούσαν – εις μάτην – να αναχαιτίσουν τους οικοπεδοφάγους που είχαν επιπέσει ως λαίλαπα στην Αττική γη; Από το 1934! Από τότε, περιοχές της Βούλας, της Βάρης, του Μενιδίου, του Υμηττού και άλλες είχαν ανακηρυχτεί ως αναδασωτέες εκτάσεις, μα σήμερα κοντεύουν να σκεπαστούν από τσιμέντο.
Έφτασε στα χέρια μου ένα διάταγμα υπογεγραμμένο από τον τότε υπουργό Γεωργίας, Ι. Θεοτόκη, και κρίνω σκόπιμο να το παραθέσω ολόκληρο. Όσοι αναγνωρίζουν τις ονομασίες και γνωρίζουν τις περιγραφόμενες περιοχές θα νιώσουν μεγάλη απογοήτευση διαπιστώνοντας πως και η φωνή του Ι. Θεοτόκη ήταν φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Η «Πράξις» έχει και «αρχαιολογική» αξία:
Εν Αθήναις τη 13 Σεπτ. 1934ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΓΕΩΡΓΙΑΣΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ Δ ΑΣΩΝΓΡΑΦΕΙΟΝ ΑναδασώσεωςΑρ. Πρωτ. 108424ΠράξιςΠρος δημοσίευσιν εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως«Περί κηρύξεως ως αναδασωτέας της περιοχής του Λεκανοπεδίου Αττικής.Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ‘Έχοντες υπ’ όψιν την υπ’ αριθ. 2361 ε.έ. αναφοράν του Δασάρχου αναδασώσεων Αττ/τίας, την υπ’ αριθ. 4 της 10 Σεπτεμβρίου ε.έ. σύμφωνον γνωμοδότησιν της Τοπικής Δασικής Επιτροπής Αθηνών, τα πορίσματα του Γ’ εν Αθήναις Φιλοδασικού Συνεδρίου και σχετικάς προτάσεις του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού και των Φιλοδασικών και Φυσιολατρικών εν γένει οργανώσεων της Περιφέρειας εξ ων προκύπτει, ότι τα δάση του Λεκανοπεδίου Αττικής, τα εις το συνημμένον σχεδιάγραμμα του Δασαρχείου Αναδασώσεων Αττικοβοιωτίας περιλαμβανόμενα και εικονιζόμενα ως κάτωθι κέκτηνται εξαιρετικήν σημασίαν από απόψεως αισθητικής, υγιεινής, τουριστικής και προστατευτικής δια την Πρωτεύουσαν του Κράτους και την περιοχήν αυτής, ότι ταύτα έχουσιν αραιωθή και καταστραφή τοσούτον, ώστε να μην δύνανται ν’ ανταποκριθώσιν εις τους σκοπούς, ους λόγω της θέσεως και της σημασίας των προώρισται να εκληρώση και προς τούτο επιβάλλεται να ληφθώσιν εξαιρετικά μέτρα δια την προστασίαν και συμπλήρωσιν της δασικής βλαστήσεως αυτών, ιδόντες και τας διατάξεις των άρθρων 148 και 150 του Ν. 4173 “Περί δασικού Κώδικος” κηρύσσομεν ως αναδασωτέαν την περιοχήν του λεκανοπεδίου Αττικής οριζομένην:
Από του λόφου του αμέσως Βορείως της Λίμνης Κουμουνδούρου προς Ανατολάς μέχρι της Σιδηροδρομικής Γραμμής Σ.Π.Α.Π. δια της Σιδηροδρομικής Γραμμής, μέχρι του Σταθμού Άνω Λιοσίων, εκείθεν δια καρροδρόμου διερχoμένoυ παρά τον Άγιον Αθανάσιον μέχρι Μενιδίου, εκείθεν δια της Σιδηροδρομικής Γραμμής Σ.Ε.Κ. μέχρι Μπογιατίου, εκείθεν δια του δημοσίου δρόμου Μπογιατίου – Αθηνών μέχρι της διακλαδώσεως του δρόμου προς τον Διόνυσον, ον ακολουθεί μέχρι του ορίου Σταμάτας – Εκάλης, εκείθεν κατά την έννοιαν του ορίου τούτου ανέρχεται εις την κορυφογραμμήν υψ. 919, εκείθεν δια της κορυφογραμμής υψ. 1110 (θέσις Βαγιάτι), υψ. 1008 (θέσις Ταξιάρχης Πυρέτα) μέχρι του ρεύματος του διερχομένου δια του Γέρακος.Τούτο ακολουθεί μέχρι των υπωρειών, οπότε εκτρέπεται έως το μεγάλο ρεύμα, το απολήγον εις Χαρβάτι. Εκείθεν ακολουθεί τον Δημόσιον δρόμον μέχρι Σταυρού, εκείθεν τον δρόμον προς Λιόπεσιν μέχρι του κτήματος Πρίφτη, οπόθεν ακολουθεί τα ορόσημα της Ανατολικής πλευράς του Υμηττού μέχρι Χαλιδούς, εκείθεν ανέρχεται δια του δρομίσκου μέχρι της κορυφογραμμής οπόθεν εκτρέπεται προς Νότον και δια των υψ. 507, 454, 774 (θέσις Ξεροβούνι), 725 (θέσις Ραψάνα), 640 (θέσις Κιάφα Δρίζι), 630 (θέσις Σταυραετός), 195 (θέσις Κίτσι), 230 (Βαρικό) μέχρι του ακρωτηρίου Λομβάρδα, εκείθεν ακολουθεί την θάλασσαν μέχρι της λίμνης Κουμουνδούρου οπόθεν και ήρξατο.Εξαιρούνται της αναδασώσεως:
α) Οι χώροι οι περιλαμβανόμενοι εντός των μέχρι σήμερον εγκεκριμένων σχεδίων Πόλεων και Συνοικισμών, πλην των εδαφών επί των οποίων δι’ ειδικών Υπουργικών αποφάσεων ή διαταγμάτων έχει επιβληθεί η αναδάσωσις.β) Άπασαι αι καλλιεργούμεναι γαίαι Γεωργικώς και Δενδροκομικώς, αγροικίαι, Βιομηχανικαί και λοιπαί εγκαταστάσεις μετά των περιοχών των.γ) Εκτάσεις ανήκουσαι εις ιδιώτας γυμναί ή υπό φρυγάνων καλυπτόμεναι σχεδόν επίπεδοι ή με κλίσιν μέχρι 40% .
Ο Υπουργός Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ
Η «Πράξις» αυτή που μόλις διαβάσατε δημοσιεύθηκε στο υπ’ αριθ. 133, τεύχος Β’, Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, στις 16/10/1934. Όπως βλέπετε οι αμαρτίες μας χρονολογούνται από πολύ παλιά. Από τότε μέχρι σήμερα, οι περιοχές αυτές, όχι μόνο δεν αναδασώθηκαν, όπως ζητούσε ο τότε υπουργός Γεωργίας, Ι. Θεοτόκης, αλλά σκεπάστηκαν με μπετόν και τούβλα. Καταλαβαίνετε λοιπόν το τραγικό πρόβλημα της Πρωτεύουσας. Αν το 1934 η ευρύτερη περιοχή της Αθήνας με πληθυσμό λιγότερο από 900.000 είχε ανάγκη το πράσινο των γύρω λόφων για να επιβιώσει; τι γίνεται σήμερα που ο πληθυσμός της είναι 4.000.000 και οι περισσότερες περιοχές – αν όχι όλες- απ’ αυτές που περιέγραψε η «Πράξις» του Ι. Θεοτόκη, έχουν καλυφθεί από πολυκατοικίες;
Αλήθεια, είμαστε τόσο ανόητος λαός ώστε να σκάβουμε μεθοδικά το λάκκο μας από τότε που δημιουργήθηκε το νεοελληνικό κράτος, η μήπως είμαστε απλώς ημιάγριοι; Αναρωτιέμαι και πάλι, τι χρειάζονται οι «Πράξεις», οι διακηρύξεις και οι νόμοι, αφού ο μόνος νόμος που διέπει το Νεοέλληνα είναι το «δίκαιο» του θρασυτέρου;
Μια παρόμοια «Πράξις» με αυτήν που παρέθεσα ανωτέρω, για την αναδάσωση των ίδιων περιοχών, εκδόθηκε από το Υπουργείο Γεωργίας στις 23/1/1936 με αριθμό Πρωτοκόλλου 146995 και δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 24/ τεύχος B’ 5/2/1936. Και αυτή έπεσε στων κουφών τα ώτα…
Έτσι, με τις «προσπάθειες» όλων, λαού και εξουσίας, εξήντα χρόνια αργότερα, τα βουνά και οι λόφοι της πολύπαθης Αττικής αποψιλώθηκαν από το δασικό τους πλούτο. Δυστυχώς η αναδάσωση υπήρξε μηδαμινή, οι πυρκαγιές, χρόνο με το χρόνο, αυξάνονταν σε αριθμό και η πολιτεία με τα πενιχρά μέσα που διαθέτει – μόνο 12 πυροσβεστικά αεροσκάφη τα τελευταία 13 χρόνια! – αδυνατούσε να τις θέτει αμέσως υπό έλεγχο, ώστε να ελαχιστοποιείται η ζημιά. Αλλά τι λέω «αδυνατούσε», μήπως είμαστε σίγουροι ότι ήθελε; Δεν είπαμε πως πολλές πυρκαγιές είναι «πολιτικές»; Πως είναι μια από τις «δημοκρατικές» παρενέργειες;
Σκεπτόμουνα πως μόνο με τα δισεκατομμύρια δραχμών που ξόδεψαν τα κόμματα στις τελευταίες εκλογές (10/10/1993), θα μπορούσαν ν’ αγοράσουν άλλα 12 πυροσβεστικά αεροσκάφη. Αλλά πού τέτοια τύχη …
Πριν κλείσω τη θλιβερή αυτή αναφορά μου στον αφανισμό των δασών μας, θα προσθέσω λίγα λόγια σχετικά με την «Αναδάσωση», η οποία τα τελευταία 2 – 3 χρόνια έχει αποτελέσει επίμαχο θέμα στις συζητήσεις των περιβαλλqντολόγων και περιβαλλοντολογούντων, λόγω των ελκυστικών «πακέτων Ντελόρ». Γι’ άλλη μια φορά, όπως βλέπετε, οι «κουτόφραγκοι» έρχονται να βγάλουν το ελληνικό φίδι από την τρύπα και να μας κάνουν ανθρώπους, όμως αμφιβάλλω αν θα τα καταφέρουν.
«Για τις αναδασώσεις υπάρχει “πολλή μάσα” και το θέμα θέλει προσοχή»,έγραφε ο Φίλης Καϊτατζής μετά από σχετική έρευνα, στο “ΑΦΙΕΡΩΜΑ” της ”Ελευθεροτυπίας”: «ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ», στις 27 Ιουνίου του 1994.«20 ΕΚ. ΔΕΝΔΡΥΛΛΙΑ κάθε χρόνο είναι έτοιμα για φύτευση, αλλά η κρατική πολιτική παραπαίει μεταξύ “μάσας ” και ECU» , θα πει στο ίδιο “ΑΦΙΕΡΩΜΑ” της «Ε» ο Φ. Καϊτατζής.
Μου θυμίζει και πάλι την παροιμία «Τι έχεις Γιάννη; Τ’ είχα πάντα»… Στην Ελλάδα βρισκόμαστε, μην το ξεχνάτε.
Πανικός και πυρετός έχει καταλάβει τους όψιμους εραστές της “αναδάσωσης”: “Δώσε και μένα μπάρμπα, δώσε κάποια ECU, μπορώ κι εγώ να φυτέψω ένα δέντρο!” αναφωνεί ο Έλληνας «εθνικιστής» της δεκάρας.
Εργολάβοι, Υπουργείο Γεωργίας, Δήμοι και Κοινότητες και διάφοροι «αναπτυξιακοί» φορείς που ξεφυτρώνουν σε κάθε γωνιά της Αττικής, φιλοδοξούν να μπουν δυναμικά στο χορό των χρηματοδοτήσεων του «Β’ πακέτου Ντελόρ».
Με ανύπαρκτες ή πρόχειρες μελέτες αναδασώσεων, χωρίς καμία ειδική νομική προεργασία για την ένταξη των αναδασώσεων στο σύστημα εκτέλεσης δημοσίων έργων, μέσα στο ίδιο πνεύμα ασάφειας, προχειρότητας και αρπακτικότητας που διέπει όλα τα έργα στη Χώρα μας, τρέχουν όλοι, αρμόδιοι και αναρμόδιοι, σχετικοί και άσχετοι για ν’ αρπάξουν ένα κομμάτι από την «πίτα Ντελόρ», εμπαίζοντας όχι μόνο τον ελληνικό λαό αλλά και την Ευρώπη.
Ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Δήμων Δυτικής Αττικής (ΑΣΔΔΑ), χωρίς να έχει σχετική νομοθετημένη αρμοδιότητα, λέγεται πως έχει αρχίσει να δημοπρατεί αναδασωτικά έργα στην περιοχή του Ποικίλου Όρους με χρηματοδότηση της ΕΟΚ. Για την ίδια αναδάσωση των ορεινών όγκων του Αιγάλεω και του Ποικίλου όρους, φέρονται ως εμπλεκόμενοι και η Νομαρχία Δυτικής Αττικής και το Υπουργείο Γεωργίας. Τρέχα γύρευε, δηλαδή…
Εξ άλλου, ιδιώτες εργολάβοι έχουν αρχίσει να ακονίζουν τις κουτάλες και τα δόντια τους, «τώρα που γυρίζει», τώρα που υπάρχουν ακόμη Αλβανοί εργάτες με φθηνό μεροκάματο…
Εν τω μεταξύ, άλλοι «αναπτυξιακοί σύνδεσμοι», όπως ο ΣΠΑΥ (περιοχή Υμηττού) και ο ΣΠΑΠ (περιοχή Πεντέλης) πάνε να μιμηθούν το φαινόμενο ΑΣΔΔΑ και να βάλουν κι αυτοί χέρι στην «πίτα». Χαμός, σας λέω. Όπως γράφει ο Φ. Καϊτατζής:
«Οι άνεμοι της αναδάσωσης… πνέουν στη χώρα μας περίεργα. Σοβαροί ψίθυροι τονίζουν ότι “το αντικείμενο των αναδασωτικών και γενικότερα των δασικών έργων σφετερίζονται μελετητές, εργολάβοι, τεχνικοί, αρχιτέκτονες, γεωπόνοι, υδραυλικοί και άλλες ειδικότητες πλην δασολόγων”».
Το μεγαλύτερο όμως ατύχημα είναι η ανάμειξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην «προστασία» του περιβάλλοντος.
«Οι υπέρμαχοι του περιβάλλοντος, κοινοτάρχες και δήμαρχοι, πάμπολλες φορές έχουν αποδειχθεί (όχι όλοι) υπέρμαχοι της ασυδοσίας και της καταλεηλάτησης του περιβάλλοντος»,τονίζει και πάλι ο Φ. Καϊτατζής.
Με δεδομένα όλα αυτά, αναρωτιέμαι αν θα πρασινίσει ποτέ η γη της Ελλάδας… Πάντως, αν τυχόν δεήσει και πρασινίσει κάπου, θα είναι όχι επειδή ξύπνησε ξαφνικά το οικολογικό φιλότιμο του Έλληνα, αλλά λόγω της τρoμάρας που πήρε με τις πρόσφατες πλημμύρες. «Η φύση εκδικείται», «Η φύση μας εκδικήθηκε», ειπώθηκε και γράφτηκε κατά κόρον, όταν οι πλημμύρες σάρωναν ολόκληρα χωριά σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, τον περασμένο Οκτώβριο.
Γεγονός είναι βέβαια πως η φύση είχε «εκδικηθεί» πάλι στο παρελθόν, και μάλιστα με περισσότερο θυμό, και κανένας από τους αρμόδιους φορείς δεν την πήρε στα σοβαρά. Στις 3 Νοεμβρίου του 1977, αμέσως μετά τις τότε πλημμύρες στις οποίες πνίγηκαν 22 άτομα, το ΤΕΕ εξέδωσε ανακοίνωση με συγκεκριμένες προτάσεις για την προστασία του Λεκανοπεδίου από τις πλημμύρες. Μια εκ των προτάσεων ήταν «η έναρξη φύτευσης των ορεινών κλιτύων περί τα ρέματα». Οι κλιτύες, όμως, όχι μόνο δεν φυτεύτηκαν αλλά χτίστηκαν, ενώ τα ίδια τα ρέματα μπαζώθηκαν… Τα ολέθρια αποτελέσματα τα γνωρίζουμε όλοι μας. Ο εφιάλτης των τελευταίων πλημμυρών θ’ αργήσει να σβήσει από τη μνήμη μας.
Μια άλλη περιοχή που πλήρωσε βαρύ, βαρύτατο τίμημα για τις μεγάλες πυρκαγιές που κατέκαψαν τα δάση της τα τελευταία χρόνια ήταν η Ρόδος. Οι κάτοικοι του νησιού δεν τρέφουν ψευδαισθήσεις περί αυτού.
«Πληρώνουμε τις συνέπειες από τα καμένα δάση. Θα πρέπει να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να ξαναβγούν τα δέντρα για να μπορούν να συγκρατούν τα νερά και να μη γίνονται χείμαρροι και στη συνέχεια να πέφτουν μέσα στα χωριά».
Αυτά είπε ο Δημήτρης Ζανετούλης από το χωριό Ασκληπειό. («ΤΑ ΝΕΑ», 22/10/1994, ρεπορτάζ Γεωργίου Ζαχαριάδη)
Η ίδια άποψη υποστηρίζεται και από τους ειδικούς. Ο δασολόγος κ. Νίκος Γ. Χλύκας, δήλωσε:
«Η έλλειψη δασών είναι φανερή. Η προσφορά του τομέα υδατοσυγκράτησης επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά. Η φύση όχι απλά εκδικείται, αλλά μας δίνει το σήμα ότι δεν μπορεί να επανορθωθεί με σπασμωδικές ενέργειες. Πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα για την προστασία του οικοσυστήματος αφού είναι άρρηκτα συνδεδεμένo με την ύπαρξή μας.Απαιτείται να οργανωθεί η προστασία και να ξεφύγουμε από τις ως τώρα αναποτελεσματικές μεθόδους, Το πακέτο της συζήτησης για τα δάση πρέπει να ανοίξει με ανανεωμένη πολιτική προστασίας, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το πολιτικό και οικονομικό κόστος. Το τραγικό αυτό συμβάν, ας αποτελέσει την αφορμή για έναρξη ενός περιβαλλοντικού διαλόγου». («ΤΑ ΝΕΑ», 21/10/94, ρεπορτάζ Γ. Ζαχαριάδη)
Δυστυχώς, όμως, ενώ οι διάλογοι των «ειδικών», η οργάνωση επιτροπών και το στήσιμο τηλεοπτικών συζητήσεων περί πρόληψης και καταστολής των πυρκαγιών, όπως και περί αναδάσωσης, δεν έλειψαν ποτέ από τούτον τον τόπο, στην πράξη, στην υλοποίηση των συμπερασμάτων είναι που χωλαίνουμε.
Oύτε οι καταστρεπτικές πυρκαγιές, ούτε οι ολέθριες πλημμύρες, ούτε όμως και δυστυχήματα κατά τις με πρωτόγονα μέσα επιχειρήσεις δασοπυρόσβεσης – όπως ήταν τον περασμένο Σεπτέμβριο η πολύνεκρη τραγωδία με το μοιραίο ελικόπτερο τύπου «Huey» στην Δράμα (15/9/1994) – έχουν σταθεί ικανά να ευαισθητοποιήσουν αποτελεσματικά την πολιτεία και τους πολίτες της χώρας μας.
Η θυσία των 10 νεαρών δασοκομάντος έχει κιόλας ξεχαστεί, και περισσότερα «προβληματικά» και ακατάλληλα για την αποστολή ελικόπτερα είναι έτοιμα να επαναλάβουν τις επικίνδυνες πτήσεις τους, με την έναρξη της νέας περιόδου πυρκαγιών. Πώς λοιπόν θα ξαναπρασινίσει ο τόπος μας; Με τις εκστρατείες αναδάσωσης του «Σκάϊ»; Αλλά τι λέω, κι αυτές μας τέλειωσαν…
Τα Οψώνια της Δημοκρατίας – Μαρία Σεφέρου – 1995
