Αλλού είχα προγραμματίσει να πάω εκδρομή κι αλλού βρέθηκα. Το ταξιδιωτικό πρακτορείο με το οποίο είχα κλείσει για ν’ αποδράσω την Πρωτομαγιά στην Πέρδικα, Πάργα, Σύβοτα, ακύρωσε την οργανωμένη τετραήμερη εκδρομή λόγω μη πληρότητας. Με ειδοποίησαν γι’ αυτό την Μ. Τετάρτη, πράγμα που μου άφηνε ελάχιστες επιλογές να βρω θέση σε κάποια άλλη εκδρομή της αρεσκείας μου. Έτσι ήταν απόφαση τελευταίας στιγμής για μένα να βρεθώ στις Σπέτσες, Πόρο, Πόρτο Χέλι και Ερμιόνη το φετινό Πάσχα. Όμορφη εκδρομή, αν και ο καιρός δεν ήταν με το μέρος μας.
Το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα πίεσα στην κυριολεξία τον εαυτό μου για να παραβρεθώ στο παραδοσιακό “Κάψιμο του Ιούδα” στην Ερμιόνη. Αν και απεχθάνομαι τα μακάβρια θεάματα που δίνουν διέξοδο στα κανιβαλικά ένστικτα του ανθρώπου, ήθελα να νιώσω το κλίμα της παγανιστικής τελετής και συγχρόνως να ψηλαφίσω τα δικά μου συναισθήματα μπροστά στο κάψιμο του ομοιώματος του Ιούδα. Πήρα θέση κατά τις 8.00 μ.μ. στην προβλήτα του λιμανιού και παρακολουθούσα σκεπτική το λίκνισμα του ‘Ιούδα’ που ήταν στημένος πάνω σε σχεδία από βαρέλια στο μέσον του λιμανιού. Ο αέρας που φυσούσε τα φαρδιά μανίκια του έστρεφε το ξόανο πότε αριστερά και πότε δεξιά, και τ’ ανοιχτά του χέρια σου έδιναν την εντύπωση ότι εκλιπαρούσε έλεος από τους παρευρισκόμενους.
Σε κάποια στιγμή γύρισα στον άγνωστο διπλανό μου, ένα ναυτικό που, όπως μου είπε, στο παρελθόν είχε λάβει μέρος με τη βάρκα του στο “Κάψιμο του Ιούδα”, και του είπα: «Νιώθω άσχημα με τούτο το βάρβαρο έθιμο. Ο Ιούδας ο ίδιος μετάνιωσε για την προδοσία του Χριστού λέγοντας, “ήμαρτον, παραδούς αίμα αθώον”. Η μετάνοιά του μάλιστα ήταν τόσο ειλικρινής που επέστρεψε τα τριάκοντα αργύρια και στη συνέχεια κρεμάστηκε. Προς τι λοιπόν τόσο μίσος εναντίον κάποιου μετανοημένου συνανθρώπου μας;»
«Οι προδότες πρέπει να τιμωρούνται παραδειγματικά για να μην υπάρχουν και άλλοι επίδοξοι προδότες» μου απάντησε ορθά κοφτά ο ασυγκίνητος ναυτικός. «Μα ο Χριστός δε λέτε ότι σταυρώθηκε για να σώσει όλους τους αμαρτωλούς; Δηλαδή ο Ιούδας δεν συμπεριλαμβάνεται; Άσε που θα έπρεπε να τον ανακηρύξουμε άγιο διότι έπαιξε το βρώμικο ρόλο για να σωθεί ο κόσμος και να νικηθεί ο θάνατος. Αυτό δεν πιστεύουν οι Χριστιανοί; Χωρίς τον Ιούδα δεν θα υπήρχε σταύρωση και χωρίς σταύρωση δεν θα υπήρχε λύτρωση και ανάσταση. Έτσι δεν διδάσκει η Εκκλησία;»
«Δεν ξέρω τι μου λες, αλλά οι προδότες πρέπει να τιμωρούνται» ψέλλισε ο ηλιοκαμένος ναυτικός με το βαθιά ρυτιδωμένο από την αλμύρα της θάλασσας πρόσωπο. Ήταν προφανές ότι δεν είχε όρεξη για περαιτέρω συζήτηση…
«Αποκλείεται ο Θεός, ως άλλος κεραμέας, να κατασκευάζει Ιούδες», σκέφτηκα. «Είναι τρομερό να παραδεχτώ κάτι τέτοιο. Μάλλον ο Απ. Παύλος δεν ήξερε τι έλεγε…»
Καθώς έπεφτε το σκοτάδι, ο κόσμος είχε αρχίσει να συγκεντρώνεται για ν’ απολαύσει το θέαμα, ενώ οι βάρκες που θα πυρπολούσαν το ξόανο είχαν ήδη ανάψει τους πυρσούς έξω από την είσοδο του λιμανιού. Οι ψιχάλες βροχής είχαν αρχίσει να πυκνώνουν και το ανοιξιάτικο κρύο ήταν τσουχτερό. Η αγωνία κορυφωνόταν καθώς το “Κάψιμο του Ιούδα” καθυστερούσε, και υπήρχε πιθανότητα να δυναμώσει η βροχή και ν’ απομακρύνει τον κόσμο. Ο ναυτικός έλεγε ότι η καθυστέρηση οφειλόταν στο γεγονός ότι αναμενόταν η άφιξη ‘ιπτάμενου δελφινιού’ που εκτελούσε κανονικό δρομολόγιο από τον Πειραιά.
Εν τω μεταξύ, μερικές βάρκες περιφέρονταν αναγνωριστικά γύρω από το ξόανο, αφήνοντας πυκνούς καπνούς, δίνοντας μια χροιά μυστηρίου και επιτείνοντας την αγωνία του πλήθους. «Μα πού είναι επιτέλους το ‘ιπτάμενο δελφίνι’ να έλθει και να μας αδειάσει τη γωνιά; Γιατί καθυστερεί τόσο;» αναρωτιόνταν όσοι είχαν μάθει το λόγο της καθυστέρησης. Κατά τις εννιά το ‘ιπτάμενο δελφίνι’ – που τελικά ήταν καταμαράν – έφτασε, κι αφού ξεφόρτωσε λίγους επιβάτες απομακρύνθηκε γρήγορα-γρήγορα, καθώς το κινηματογραφικά οργανωμένο φαντασμαγορικό πανηγύρι άρχιζε.
Καμιά δεκαριά βάρκες – αν μέτρησα καλά – με εκτυφλωτικούς προβολείς άρχισαν να πλησιάζουν το ξόανο και ο ουρανός γέμισε με τα πολύχρωμα σχήματα των βεγγαλικών ενώ ο θόρυβος των κροτίδων ήταν εκκωφαντικός. Το πλήθος είχε ξεχάσει ποιος καιγόταν και γιατί καιγόταν κι απολάμβανε το θέαμα, αψηφώντας το κρύο και την ψιλή βροχή. Είναι ψέμα ότι αυτό το παγανιστικής προέλευσης έθιμο, που υπάρχει σε πολλές χώρες του κόσμου, εκφράζει αντισημιτισμό. Έχω βαρεθεί πια ν’ ακούω ότι πίσω από κάθε δέντρο κρύβεται αντισημιτισμός. Νισάφι πια! Δεν αντέχω αυτό το άκρως προπαγανδιστικό κλαψούρισμα.
Εάν το κάψιμο του Ιούδα, που συντηρείται ακόμη σε λίγες περιοχές της χώρας μας ως πασχαλινό έθιμο, εκφράζει αντισημιτισμό, τότε τι εκφράζει η λατρεία ενός Ιουδαίου προφήτη ως Θεού από δισεκατομμύρια Χριστιανών και η υιοθέτηση μιας εβραϊκής ιστορίας-μυθολογίας ως “Αγίας Γραφής”; Δεν θάπρεπε τούτο να εκλαμβάνεται ως ύψιστος φιλοσημιτισμός, στον οποίο μάλιστα πρωτοστάτησαν οι Έλληνες, που να επισκιάζει οποιαδήποτε άλλη μεμψιμοιρία;
Ακόμη και στην Καινή Διαθήκη ο ίδιος ο Ιησούς φέρεται να έχει αποκαλέσει τους Έλληνες “κυνάρια”: «Ήτο δε η γυνή Ελληνίς, Συροφοίνισσα το γένος· και παρεκάλει αυτόν να εκβάλη το δαιμόνιον εκ της θυγατρός αυτής. Ο δε Ιησούς είπε προς αυτήν· Άφες πρώτον να χορτασθώσι τα τέκνα· διότι δεν είναι καλόν να λάβη τις τον άρτον των τέκνων και να ρίψη εις τα κυνάρια.» (Κατά Μάρκον 7: 26-27)
Όσο για το κάψιμο του Ιούδα, ας μετατραπεί έστω σε κάψιμο του Μαμμωνά, ο οποίος υποκινεί όλες τις μεγάλες προδοσίες της ιστορίας και της καθημερινότητας. Αφού ο λαός αγαπάει το παγανιστικό αυτό έθιμο και λατρεύει το θέαμα που του χαρίζει, ας το μεταλλάξει σε κάτι που να μη δίνει λαβή για να μας κατηγορούν άδικα για αντισημιτισμό. Να μια πρόταση για το Υπουργείο Πολιτισμού. Ακούει άραγε κανείς;
