Το εσωτερικό νόημα των Θεοφανείων

Τα Θεοφάνεια είναι μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της Χριστιανοσύνης. Η Ορθοδοξία γιορτάζει τη Βάπτιση του Ιησού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο ή Βαπτιστή. Από άποψη πνευματικών συμβολισμών, η αφήγηση είναι πλούσια. Ποιος όμως εμβαθύνει στο εσωτερικό νόημα των ευαγγελικών περικοπών;

Η σημερινή εορτή ονομάζεται και “Φώτα”. Πόσοι άραγε αναζητούν τον άνωθεν φωτισμό ανήμερα των Φώτων; Σήμερα που η Ελλάδα έχει βυθιστεί σε πολύπλευρη κρίση, χρειαζόμαστε περισσότερο από κάθε άλλη φορά ατομικό και συλλογικό φωτισμό της διάνοιάς μας – απαραίτητη προϋπόθεση για να βγούμε από το βαθύ σκοτάδι που σκεπάζει τη χώρα μας.

Ο Ιησούς δια της εθελούσιας εμβάπτισης παραδίδει τον εαυτό του στο θέλημα του Θεού. Μπαίνοντας στα 30, έχει συνειδητοποιήσει ότι έφτασε η ώρα του για ν’ αρχίσει την προφητική του διακονία και έπρεπε να συμμορφωθεί με τα θρησκευτικά έθιμα της εποχής εκείνης. Ξεκίνησε λοιπόν από τη Γαλιλαία, όπου μέχρι τότε ζούσε και εργαζόταν, για να πάει στον Ιορδάνη ποταμό και να βαπτιστεί από τον Ιωάννη. Εδώ έχουμε μία κίνηση ταπεινότητας του Ιησού.

Η κατάδυση στα νερά και η ανάδυση συμβολίζουν την ταφή του παλαιού ανθρώπου και τη γέννηση του νέου, δηλαδή την αναγέννηση, που όμως δεν θα επαληθευόταν ως πνευματική εμπειρία παρά μόνο μετά τη νίκη του Ιησού στους πειρασμούς του “Διαβόλου” (δηλαδή της σάρκας με τις επιθυμίες της), με νηστεία και προσευχή 40 ημερών στην έρημο. Με άλλα λόγια, οι συμβολικές τελετουργίες από μόνες τους δεν είναι ικανές ν’ αναγεννήσουν την ψυχή.

Κατά την ανάδυση από τα νερά, η ευαγγελική αφήγηση λέει ότι σχίστηκε ο ουρανός και ακούστηκε η φωνή του Θεού να λέει: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός στον οποίο ευαρεστήθηκα», ενώ το Πνεύμα εν είδει περιστεράς κατέβηκε στην κεφαλή του Ιησού.

Βέβαια, ο λογικός και απροκατάληπτος αναζητητής της Αλήθειας δεν πιστεύει στην κυριολεξία της ιστορίας αυτής, και σωστά την απορρίπτει χωρίς δεύτερη σκέψη. Ωστόσο, εδώ έχουμε ένα βαθύτατο συμβολισμό στον οποίο πρέπει να σταθούμε: Όταν κάποιος παραδίδεται στο θέλημα του Θεού, λέγοντας και εννοώντας, “Ιδού Κύριε απόστειλόν με”, τότε ο ουρανός δε μένει αμέτοχος. Οι αγαθές δυνάμεις του Σύμπαντος ελκύονται ώστε με τη θετική τους ενέργεια να φωτίσουν και να ενδυναμώσουν τον προφήτη για να μπορέσει να εξυψώσει τους ανθρώπους, κηρύττοντας Αγάπη, Αλήθεια, Δικαιοσύνη και Ειρήνη επί της γης.

Δυστυχώς, όμως, ο Χριστιανισμός, αντί ν’ αναζητήσει το συμβολικό νόημα της βάπτισης του Ιησού, σκαρφίστηκε το αφύσικο δόγμα της “Αγίας Τριάδος” που σκανδαλίζει τον καλοπροαίρετο αναζητητή της Αλήθειας. Το χειρότερο, ερεθίζει τους οπαδούς των μονοθεϊστικών θρησκειών, πυροδοτώντας διαρκείς αντιπαραθέσεις και αιματηρές διαμάχες στον πλανήτη, και εμποδίζει τη διάδοση της πανανθρώπινης και σωτήριας διδασκαλίας του κεχρισμένου προφήτη Ιησού Χριστού.

Σύμφωνα με το θεμελιώδες δόγμα όλων των χριστιανικών ομολογιών, η στιγμή της βάπτισης του Ιησού είναι η μοναδική στιγμή της “φανέρωσης” της “Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος” στη γη! Το επιβεβαιώνει και το σχετικό απολυτίκιο:

«Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε
η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις.

Του γαρ Γεννήτορος η φωνή προσεμαρτύρει Σοι,
αγαπητόν Σε Υιόν ονομάζουσα.

Και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς
εβεβαίου του λόγου το ασφαλές.

Ο επιφανής Χριστέ ο Θεός,
και τον κόσμον φωτίσας δόξα Σοι.»

Ας δούμε τι λένε τα Ευαγγέλια για τη βάπτιση του Ιησού και αν στοιχειοθετείται πέραν πάσης αμφιβολίας το δόγμα της “Αγίας Τριάδος” από τις αφηγήσεις των Ευαγγελιστών:

«Τότε έρχεται ο Ιησούς από της Γαλιλαίας εις τον Ιορδάνην προς τον Ιωάννην διά να βαπτισθή υπ’ αυτού. Ο δε Ιωάννης εκώλυεν αυτόν, λέγων, Εγώ χρείαν έχω να βαπτισθώ υπό σου, και συ έρχεσαι προς εμέ; Αποκριθείς δε ο Ιησούς είπε προς αυτόν• Άφες τώρα• διότι ούτως είναι πρέπον εις ημάς να εκπληρώσωμεν πάσαν δικαιοσύνην. Τότε αφήνει αυτόν.

Και βαπτισθείς ο Ιησούς ανέβη ευθύς από του ύδατος• και ιδού, ηνοίχθησαν εις αυτόν οι ουρανοί, και είδε το Πνεύμα του Θεού καταβαίνον ως περιστεράν και ερχόμενον επ’ αυτόν• και ιδού φωνή εκ των ουρανών, λέγουσα• Ούτος είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, εις τον οποίον ευηρεστήθην.» (Κατά Ματθαίον Γ: 13-17)

«Και εν εκείναις ταις ημέραις ήλθεν ο Ιησούς από Ναζαρέτ της Γαλιλαίας και εβαπτίσθη υπό Ιωάννου εις τον Ιορδάνην. Και ευθύς ενώ ανέβαινεν από του ύδατος, είδε τους ουρανούς σχιζομένους και το Πνεύμα καταβαίνον ως περιστεράν επ’ αυτόν• και φωνή έγινεν εκ των ουρανών• Συ είσαι ο Υιός μου ο αγαπητός, εις τον οποίον ευηρεστήθην.» (Κατά Μάρκον Α: 9-11)

«Αφού δε εβαπτίσθη πας ο λαός, βαπτισθέντος και του Ιησού και προσευχομένου, ηνοίχθη ο ουρανός και κατέβη το Πνεύμα το Άγιον εν σωματική μορφή ως περιστερά επ’ αυτόν, και έγινε φωνή εκ του ουρανού, λέγουσα• Συ είσαι ο Υιός μου ο αγαπητός, εις σε ευηρεστήθην.
Και αυτός ο Ιησούς ήρχιζε να είναι ως τριάκοντα ετών…» (Κατά Λουκά Γ: 21-23)

Προσέξτε ότι ακόμη και η φωνή που υποτίθεται ότι ακούστηκε από τον ουρανό αποκάλεσε τον Ιησού “Υιό αγαπητό” και όχι μονογενή Υιό! Το δε “υιός Θεού” ήταν συνηθισμένος όρος στην εποχή της Παλαιάς Διαθήκης. Δείτε εδώ.

«Τη επαύριον βλέπει ο Ιωάννης τον Ιησούν ερχόμενον προς αυτόν και λέγει• Ιδού, ο Αμνός του Θεού ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου. Ούτος είναι περί ου εγώ είπον• Οπίσω μου έρχεται ανήρ, όστις είναι ανώτερός μου, διότι ήτο πρότερός μου. Και εγώ δεν εγνώριζον αυτόν, αλλά διά να φανερωθή εις τον Ισραήλ, διά τούτο ήλθον εγώ βαπτίζων εν τω ύδατι.

Και εμαρτύρησεν ο Ιωάννης, λέγων ότι “Είδον το Πνεύμα καταβαίνον ως περιστεράν εξ ουρανού και έμεινεν επ’ αυτόν. Και εγώ δεν εγνώριζον αυτόν• αλλ’ ο πέμψας με διά να βαπτίζω εν ύδατι εκείνος μοι είπεν• εις όντινα ίδης το Πνεύμα καταβαίνον και μένον επ’ αυτόν, ούτος είναι ο βαπτίζων εν Πνεύματι Αγίω. Και εγώ είδον και εμαρτύρησα, ότι ούτος είναι ο Υιός του Θεού”.» (Κατά Ιωάννην Α: 29-34)

Θα περίμενε κανείς ότι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, μετά από αυτή την ομολογία, δεν θα είχε καμία αμφιβολία για το ποιος είναι ο Ιησούς. Και είδε, και άκουσε και ομολόγησε! Και όμως, έρχονται άλλα εδάφια των Ευαγγελίων που διαψεύδουν τα όσα διαδραματίστηκαν στον Ιορδάνη κατά τη βάπτιση του Ιησού. Διότι όπως έχω πει επανειλημμένα, στη Βίβλο το ψέμα εναλλάσσεται με την Αλήθεια και οφείλει κανείς να ξεχωρίσει το ψαχνό από τα κόκκαλα, κάτι που έχω προσπαθήσει να κάνω εδώ.

Ας δούμε τα εδάφια που αποκαλύπτουν ότι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής δεν ήταν σίγουρος αν ο Ιησούς ήταν ο αναμενόμενος Μεσσίας (κεχρισμένος βασιλιάς του Ισραήλ, σαν τον Δαβίδ):

«Ο δε Ιωάννης, ακούσας εν τω δεσμωτηρίω τα έργα του Χριστού, έπεμψε δύο των μαθητών αυτού, και είπε προς αυτόν• Συ είσαι ο ερχόμενος, ή άλλον προσδοκώμεν;
Και αποκριθείς ο Ιησούς είπε προς αυτούς• Υπάγετε και απαγγείλατε προς τον Ιωάννην όσα ακούετε και βλέπετε• τυφλοί αναβλέπουσι και χωλοί περιπατούσι, λεπροί καθαρίζονται και κωφοί ακούουσι, νεκροί εγείρονται και πτωχοί ευαγγελίζονται• και μακάριος είναι όστις δεν σκανδαλισθή εν εμοί.» (Κατά Ματθαίον 11: 2-6)

«Και προσκαλέσας ο Ιωάννης δύο τινάς των μαθητών αυτού, έπεμψε προς τον Ιησούν, λέγων• Συ είσαι ο ερχόμενος, ή άλλον προσδοκώμεν;
Και ελθόντες προς αυτόν οι άνθρωποι, είπον• Ιωάννης ο Βαπτιστής απέστειλεν ημάς προς σε, λέγων• Συ είσαι ο ερχόμενος, ή άλλον προσδοκώμεν;

Εν αυτή δε τη ώρα εθεράπευσε πολλούς από νόσων και μαστίγων και πνευμάτων πονηρών, και εις τυφλούς πολλούς εχάρισε το βλέπειν. Και αποκριθείς ο Ιησούς, είπε προς αυτούς• Υπάγετε και απαγγείλατε προς τον Ιωάννην όσα είδατε και ηκούσατε• ότι τυφλοί αναβλέπουσι, χωλοί περιπατούσι, λεπροί καθαρίζονται, κωφοί ακούουσι, νεκροί εγείρονται, πτωχοί ευαγγελίζονται• και μακάριος είναι όστις δεν σκανδαλισθεί εν εμοί.» (Κατά Λουκά 7: 19-23)

Τι να συμπεράνουμε λοιπόν; Ότι ο Ιωάννης, ο μέγιστος των προφητών όπως τον αποκάλεσε ο Ιησούς, είχε ξεχάσει τη φωνή του Θεού που ακούστηκε από τον Ουρανό και το περιστέρι που είδε να κάθεται στο κεφάλι του Ιησού κατά τη στιγμή της βάπτισης; Ή μήπως η ιστορία αυτή είναι μύθος ενός από τους αντιγραφείς των Ευαγγελίων που προστέθηκε εκ των υστέρων κατ’ εντολή, για να επιβεβαιώσει το παράλογο έως βλάσφημο δόγμα του “Τριαδικού Θεού”, που δεν τεκμηριώνεται πουθενά αλλού στην Καινή Διαθήκη;

***
Πίσω στα ζοφερά επίγεια…

Tags: Το δόγμα της Αγίας Τριάδος, το εσωτερικό νόημα των Θεοφανείων, το πνεύμα εν είδει περιστεράς