Το φιλόδοξο αλλά ουτοπικό όραμα της Angela Merkel

12 06 2010 18 16 16

Η Γερμανίδα καγκελάριος μιλάει με ειλικρίνεια στη Guardian και πέντε άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές εφημερίδες για το όραμά της για την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. The Guardian, 25/1/2012

«Η Angela Merkel για πρώτη φορά έχει θέσει υπό αμφισβήτηση τις πιθανότητες η Ευρώπη να σώσει την Ελλάδα από την οικονομική κατάρρευση και τη χρεοκοπία, παραδεχόμενη ότι η πρώτη διάσωση πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ της Ευρώπης, σε συνδυασμό με την άγρια λιτότητα, δεν λειτουργούσε μετά από μια διετή κρίση που έχει φέρει το ενιαίο νόμισμα στο χείλος της κατάρρευσης.

Σε μια συνέντευξη με τον Guardian και πέντε άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές εφημερίδες, η Γερμανίδα καγκελάριος επέμεινε επίσης – ενάντια στην εκτεταμένη αντίσταση αλλού στην Ευρωζώνη και στη Βρετανία – για να εξουσιοδοτηθεί το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ECJ) να αστυνομεύει τις δημόσιες δαπάνες και τις δημοσιονομικές πολιτικές των 17 χωρών στη ζώνη του ευρώ.

Έκανε, επίσης, έκκληση για την τελική δημιουργία μιας ευρωπαϊκής πολιτικής ένωσης, με πολύ περισσότερες εθνικές εξουσίες παραχωρημένες σε μια κεντρική κυβέρνηση, ένα ενισχυμένο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δύο σωμάτων και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να αναλάβει το ρόλο του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ευρώπης.

Ημέρες πριν από την τελευταία σύνοδο κορυφής της ΕΕ, η οποία, κατόπιν επιμονής της Μέρκελ και προκαλώντας λιγοστό ενθουσιασμό αλλού, είναι να οριστικοποιήσει μεταξύ των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης μια διεθνή συνθήκη κατοχύρωσης γερμανικού τύπου αυστηρότητας στα δημοσιονομικά και στον προϋπολογισμό, σε όλες τις χώρες του ενιαίου νομίσματος, η καγκελάριος παραδέχθηκε ότι έχει αμφιβολίες ως προς τη στρατηγική που είχε ακολουθήσει κατά τη διάρκεια της κρίσης.

“Δεν έχουμε ξεπεράσει την κρίση ακόμα. Φυσικά, υπάρχει η Ελλάδα, μια ειδική περίπτωση όπου, παρ’ όλες τις προσπάθειες που έχουν γίνει, ούτε οι ίδιοι οι Έλληνες ούτε η διεθνής κοινότητα έχουν ακόμη καταφέρει να σταθεροποιήσουν την κατάσταση.”

Ερωτηθείσα σχετικά με την ευρωπαϊκή αντίδραση κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών, κατά την οποία το Βερολίνο έχει συχνά υπαγορεύσει τους όρους και συνάντησε ισχυρή αντίσταση στις Βρυξέλλες, το Παρίσι, και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη Φρανκφούρτη, η Μέρκελ δήλωσε: “Οι καλοί πολιτικοί έχουν πάντα αμφιβολίες, ως ένα τρόπο να επανεξετάζουν συνεχώς αν είναι στο σωστό δρόμο.”

Δεν υπήρχαν αμφιβολίες για το στόχο της – να σώσει το ευρώ και να διατηρήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι επιφυλάξεις αφορούσαν τα μέσα γι’ αυτούς τους στόχους. Με τη μεγαλύτερη έως τώρα κρίση της Ευρώπης να εισέρχεται στο τρίτο έτος της, η καγκελάριος αντιμετωπίζει αυξανόμενη αντίσταση στο βασικό της στόχο κατά τη Σύνοδο Κορυφής της Δευτέρας – την οριστικοποίηση της συνθήκης “σφικτά δημοσιονομικά” η οποία είναι ο νέος κανονισμός του ευρώ, προβλέποντας περίπου αυτόματα πρόστιμα για δημοσιονομικούς αμαρτωλούς, ενδυναμώνοντας το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με έδρα το Λουξεμβούργο για να κρίνει τους προϋπολογισμούς των 17 χωρών, και καθιερώνοντας νομικά δεσμευτικό ανώτατο πλαφόν για το χρέος των κυβερνήσεων της ευρωζώνης.

Η Συνθήκη θα κατοχυρώνει το γερμανικό μοντέλο της δημοσιονομικής και μονεταριστικής αυστηρότητας ως δεσμευτικό για την Ευρωζώνη, σε μια κίνηση που στην πραγματικότητα θα έθετε εκτός νόμου το κεϋνσιανό οικονομικό μοντέλο. Καθώς οι παγκόσμιοι ηγέτες συγκεντρώθηκαν την Τετάρτη (25/1/2012) στο Νταβός της Ελβετίας για τις ετήσιες διαβουλεύσεις τους για την παγκόσμια οικονομία, η Μέρκελ, εκφωνώντας την εναρκτήρια ομιλία της, προσπάθησε να μετατοπίσει τη συζήτηση μακριά από διάχυτη λιτότητα και περικοπές δαπανών στην προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης, γεγονός που υποδηλώνει ότι η εργατική νομοθεσία σε όλη την ΕΕ θα μπορούσε να είναι πιο στενά συντονισμένη.

Όμως, οι προοπτικές για ανάπτυξη στην Ευρώπη φαίνονται αφηρημένες και η κατήφεια ενισχύθηκε από τα επίσημα Βρετανικά στοιχεία που δείχνουν 0.2% συρρίκνωση της οικονομίας του Ηνωμένου Βασιλείου κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2011, δείχνοντας το δρόμο για τη δεύτερη Βρετανική ύφεση μέσα σε τρία χρόνια. Η κριτική του συμφώνου και της πολιτικής της Μέρκελ γίνεται όλο και πιο ηχηρή.

“Πολύς χρόνος και ενέργεια σπαταλιέται για το τίποτα”, είπε αυτή την εβδομάδα στο Der Spiegel ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Jean Asselborn. “Ζητήματα που έχουν να κάνουν περισσότερο με τη Γερμανία παρά με την Ευρώπη παίζουν σημαντικό ρόλο.”

Την περασμένη εβδομάδα, μια Φινλανδή υπουργός επιτέθηκε επίσης στη Συνθήκη ότι έχει να κάνει περισσότερο με τη γερμανική εσωτερική πολιτική από ό, τι με την διάσωση του ευρώ. Αλλά το Βερολίνο φαίνεται βέβαιο ότι θα επιβάλει τον τρόπο του, διότι λέει κανένα νέο μόνιμο ταμείο διάσωσης του ευρώ δεν θα δημιουργηθεί νωρίτερα από τον Ιούλιο χωρίς συμφωνία σχετικά με τη Συνθήκη.

Οι πολέμιοι λένε ότι το σύμφωνο θα κάνει ελάχιστα για να ανακόψει την άμεση κρίση. Οι Γερμανοί επιμένουν ότι σε μεσοπρόθεσμη βάση θα αποτρέψει μια επανάληψη της ασυδοσίας που προκάλεσε αρχικά τη σχεδόν κατάρρευση.

“Δεν θα υπήρχε νόημα στο να υποσχόμαστε όλο και περισσότερα χρήματα χωρίς αντιμετώπιση των αιτίων της κρίσης”, δήλωσε η Μέρκελ. “Μέσα σε όλα τα δισεκατομμύρια οικονομικής βοήθειας και πακέτων διάσωσης, εμείς οι Γερμανοί πρέπει επίσης να προσέξουμε ώστε να μην εξουθενωθούμε. Εξάλλου, οι δυνατότητές μας δεν είναι άπειρες, και υπερβολικό τέντωμα των εαυτών μας δεν θα βοηθήσει ούτε εμάς ούτε την ΕΕ στο σύνολό της.

Θα είμαστε σε θέση να ενισχύσουμε το κοινό μας νόμισμα, αν συντονίσουμε τις πολιτικές μας πιο στενά και είμαστε έτοιμοι να παραχωρήσουμε σταδιακά περισσότερες εξουσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν κάνουμε πολλές υποσχέσεις για μείωση χρέους και αξιόπιστο προϋπολογισμό, αυτά πρέπει να είναι πράγματα που μπορεί να επιβληθούν ή να πάνε στο δικαστήριο στο μέλλον. Η ιδέα της δημοσιονομικής πειθαρχίας, ωστόσο, είναι να καταστεί δυνατός ο έλεγχος επί των δεσμεύσεων αυτών. Τούτο σημαίνει να δώσουμε στα [Ευρωπαϊκά] όργανά μας περισσότερα δικαιώματα ελέγχου – και περισσότερο δάγκωμα.”

Η Μέρκελ και πάλι απέκλεισε τη συσσώρευση ευρωπαϊκού χρέους – ευρωομόλογα – ως μια γρήγορη λύση στην κρίση, αλλά άφησε ανοικτή την επιλογή εάν το νέο καθεστώς του ευρώ παράξει αποτελέσματα.

“Η κοινή ευθύνη είναι κάτι που θα μπορέσουμε να εξετάσουμε όταν η ΕΕ έχει επιτύχει πολύ μεγαλύτερη ολοκλήρωση. Δεν θα χρησιμεύσει ως μέσο για την επίλυση αυτής της κρίσης. Αυτή η μεγαλύτερη ενοποίηση θα συνεπάγεται το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να επιβάλει ελέγχους για εθνικούς προϋπολογισμούς, για παράδειγμα, και πολύ περισσότερα. Αν σε κάποιο σημείο έχουμε εναρμονίσει την οικονομική και δημοσιονομική μας πολιτική, αυτή θα είναι η ώρα να προσπαθήσουμε να βρούμε άλλες μορφές συνεργασίας και κοινής ευθύνης.”

Το νέο σύμφωνο είναι μια διεθνής συνθήκη μεταξύ συμμετεχουσών κυβερνήσεων και όχι ευρωπαϊκή νομοθεσία, επειδή ο David Cameron, τον περασμένο μήνα, έκανε ένα εξαιρετικά ασυνήθιστο βήμα να προβάλει βέτο σε μια συμφωνία της ΕΕ. Παρά την αντίθεση του (Βρετανού) πρωθυπουργού και την πεποίθηση του Βερολίνου ότι έκανε γκάφα, η Μέρκελ φάνηκε διαλλακτική.

“Είμαι πεπεισμένη ότι η Μεγάλη Βρετανία θέλει να παραμείνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Φυσικά, ποτέ δεν είναι εύκολο για 27 κράτη να κρατήσουν τη συνοχή τους… Πρέπει να βρούμε αυτή την ισορροπία με το καθένα ξανά και ξανά, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου είναι δυνατόν.”

Στο “όραμά” της για το μέλλον της ΕΕ, όμως, είναι απίθανο να επιτευχθεί οποιαδήποτε “ισορροπία” με το νούμερο 10 (της Downing Street), διότι οι ελπίδες της Μέρκελ για μια Ευρώπη ενωμένη πολιτικά κάτω από μια ενιαία κυβέρνηση βρίσκονται σε αντίθεση με τις απόψεις της Βρετανίας. Άλλωστε, το σχέδιο της Μέρκελ θα απαιτούσε να γίνουν σημαντικές μεταβιβάσεις εξουσιών στις Βρυξέλλες, το οποίο θα ερχόταν σε σύγκρουση με το νόμο του Κάμερον περί δημοψηφίσματος για την ΕΕ.

“Το όραμά μου είναι για πολιτική Ένωση, διότι η Ευρώπη χρειάζεται να σφυρηλατήσει το δικό της μοναδικό δρόμο. Πρέπει να έλθουμε σταδιακά όλο και πιο κοντά, σε όλους τους τομείς πολιτικής”, είπε η καγκελάριος.

“Με μια μακρά διαδικασία, θα μεταφέρουμε περισσότερες εξουσίες στην [Ευρωπαϊκή] Επιτροπή, η οποία στη συνέχεια θα χειριστεί αυτό που εμπίπτει στην Ευρωπαϊκή εντολή, όπως μια κυβέρνηση της Ευρώπης. Αυτό θα απαιτήσει ένα ισχυρό Κοινοβούλιο. Ένα είδος του δεύτερου σώματος , αν προτιμάτε, θα είναι το Συμβούλιο που αποτελείται από τους αρχηγούς των εθνικών κυβερνήσεων.”

“Και τέλος, το ανώτατο δικαστήριο θα είναι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Αυτό θα μπορούσε να είναι εκείνο που η πολιτική ένωση της Ευρώπης θα μοιάζει στο μέλλον – κάποια στιγμή στο μέλλον, όπως λέω, και μετά από ένα καλό αριθμό ενδιάμεσων σταδίων.”

Δεν υπήρξε άμεση αντίδραση στη συνέντευξη της Μέρκελ από την Cameron.»

Angela Merkel, το όραμά σου είναι μια οδυνηρή για τους λαούς ουτοπία. Ο Έλληνας είναι αδύνατο να γίνει Γερμανός. Ούτε ο Πορτογάλλος, ούτε ο Ισπανός μπορούν με τη μέθοδο του οικονομικού μαστιγώματος να μεταμορφωθούν σε Γερμανούς. Άλλη νοοτροπία, άλλες ικανότητες, άλλες συνήθειες, άλλες παραδόσεις, άλλα βιώματα, άλλα ελαττώματα, άλλα οράματα και άλλες ανάγκες έχει ο κάθε λαός. Κυνηγάς μια χίμαιρα, και στη διαδικασία εξαθλιώνεις τους λαούς με την υφεσιακή πολιτική της σκληρής λιτότητας… Στο κάτω κάτω, ποιος σου είπε ότι σας ζηλεύουμε και θέλουμε να μοιάσουμε στους Γερμανούς; Μπορεί να έχουμε πολλά στραβά, κακά κι ανάποδα, αλλά ρομποτάκια δεν μπορούμε να γίνουμε!

Tags: Angela Merkel, David Cameron, Jean Asselborn, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκό Δικαστήριο