Αλλάζοντας τον "Εαυτό" αλλάζουμε τον κόσμο γύρω μας

Πέντε βήματα για να ξεπεραστεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στην Πνευματική Συνειδητοποίηση

Charles Bynum, Contributor
Waking Times

Είναι ευρέως γνωστό ότι ο Βούδας είπε πως η αιτία του πόνου (dukkha) είναι η προσκόλληση. Στην πραγματικότητα, αυτή είναι η δεύτερη από τις “Τέσσερις Ευγενείς Αλήθειες” (Four Noble Truths). Για τους περισσότερους ανθρώπους αυτή η ιδέα αναφέρεται στα πράγματα στη ζωή που μας αρέσουν και θέλουμε να κρατήσουμε, και στα πράγματα που δεν μας αρέσουν και θέλουμε να απομακρύνουμε.

Ενώ υπάρχει αλήθεια σε αυτή την άποψη, απέχει ωστόσο ένα βήμα από τη βαθύτερη αλήθεια που οι περισσότεροι αποτυγχάνουν να δουν. Η προσπάθεια να προσδιοριστεί το κάθε τι που μας αρέσει ή δεν μας αρέσει και σε τι είμαστε προσκολλημένοι και τι αποδιώκουμε είναι δύσκολη, επειδή υπάρχουν τόσα πολλά. Ωστόσο, οι περισσότεροι από μας έτσι ξεκινάμε το ταξίδι μας προς μεγαλύτερη συνειδητοποίηση. Προσπαθούμε να δώσουμε προσοχή σε όσα είμαστε προσκολλημένοι και προσπαθούμε να βελτιωνόμαστε στο να τα αφήνουμε, ενώ συγχρόνως δίνουμε προσοχή σε πράγματα που αντιπαθούμε και προσπαθούμε να είμαστε καλύτεροι στο να τα αποδεχόμαστε.

Υπάρχει όμως ένας καλύτερος τρόπος. Αντί να παρατηρούμε τα πράγματα στα οποία είμαστε προσκολλημένοι ή προσπαθούμε να αποφύγουμε, γιατί να μην το αντιστρέψουμε και να εξετάσουμε το ίδιο το πράγμα που προσκολλάται ή αποφεύγεται;

Αυτός είναι ο βαθύτερος τρόπος. Δεν είναι τα πράγματα καθεαυτά που προκαλούν προσκόλληση και αποστροφή· η αιτία είναι ο εαυτός. Είναι ο εαυτός που προσκολλάται. Είναι ο εαυτός που αποφεύγει. Όταν κοιτάμε προς τα μέσα αντί προς τα έξω, θα βρούμε ότι δεν έχουμε πια εκατοντάδες ή χιλιάδες πράγματα για να εργαστούμε πάνω τους. Υπάρχει μόνο ένα. Αν λύσουμε το πρόβλημα εκεί, θα βρούμε ότι το πρόβλημα έχει λυθεί σε όλους τους τομείς της ζωής μας. Ποια είναι τα βήματα που θα μας βοηθήσουν να εντοπίσουμε αυτό το “εγώ” και να ξεπεράσουμε την τάση του για προσκόλληση και αποστροφή;

1. Προσδιορίστε πώς ο «Εαυτός» άρχισε να υπάρχει

Τι είναι αυτό το πράγμα που θεωρώ ως “εγώ” που βιώνει αυτή τη ζωή μέσα από το σώμα μου; Αν κοιτάξω βαθιά σε αυτό το ερώτημα, βρίσκω ότι ξεκίνησα αυτή τη ζωή γεννημένος σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, σε μια συγκεκριμένη οικογένεια, σε μια συγκεκριμένη περιοχή μιας συγκεκριμένης χώρας.

Αυτό σημαίνει ότι, σαν μικρό παιδί που για πρώτη φορά εισήλθα σε συνειδητοποίηση, ήμουν εκτεθειμένος σε ορισμένες ιδέες και πεποιθήσεις που μου είπαν πως ήταν η αλήθεια για την πραγματικότητα.
Αλλάξτε μου οποιαδήποτε από αυτές, και βρίσκω ότι οι ιδέες και οι πεποιθήσεις που διδάχτηκα θα ήταν διαφορετικές.
Αλλάξτε την οικογένειά μου, και ίσως θα είχα διδαχτεί διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις.
Αλλάξτε την εποχή στην οποία γεννήθηκα και θα είχα μάθει διαφορετικά πράγματα για τον κόσμο γύρω μου με βάση τα καλύτερα διαθέσιμα στοιχεία για τους ανθρώπους εκείνης της εποχής. Για παράδειγμα, εάν είχα γεννηθεί πριν από τον Κοπέρνικο, θα πίστευα ότι η Γη είναι το κέντρο του σύμπαντος.
Αλλάξτε τη χώρα που γεννήθηκα και θα είχα διδαχθεί διαφορετικές απόψεις για τον κόσμο. Ακόμη και η αλλαγή της περιοχής στην οποία γεννήθηκα μπορεί να αλλάξει ό,τι έχω μάθει. Για παράδειγμα, μεγάλωσα στο Νότο των ΗΠΑ; επομένως έμαθα να βλέπω τον κόσμο διαφορετικά από ό,τι θα τον έβλεπα αν είχα γεννηθεί στο Βορρά.

Αυτό σημαίνει ότι έλαβα μια πολύ περιορισμένη άποψη του κόσμου την οποία, ως νεαρό παιδί, αποδέχτηκα άκριτα. Κατόπιν μεγάλωσα στην εφηβεία και άρχισα να σκέφτομαι μόνος μου. Σε αυτό το στάδιο απέκτησα διάφορες εμπειρίες στη ζωή μου οι οποίες επικύρωσαν μερικά από τα πράγματα που είχα διδαχτεί και ήρθαν σε αντίθεση με άλλα. Αυτό προκάλεσε μια προσαρμογή στο μυαλό μου κατά την οποία αποδέχτηκα μερικές πεποιθήσεις και άλλες τις μετέβαλα αναλόγως. Ωστόσο, εδώ βρίσκω ότι αν οι εμπειρίες μου ήταν διαφορετικές, αυτή η διαδικασία θα ήταν επίσης διαφορετική. Το μικρό παιδί, πχ, που κακοποιήθηκε από έναν γονέα ή στενό συγγενή μαθαίνει διαφορετικά μαθήματα από εκείνο που γεννήθηκε σε μια ασφαλή και στοργική οικογένεια.

2. Αναγνωρίστε ότι έχουμε εξισώσει τον «εαυτό» με αυτές τις γνώμες και πεποιθήσεις

Κατά τη διάρκεια της εφηβείας οι πεποιθήσεις μας αρχίζουν να στερεοποιούνται στην αντίληψη του εαυτού. Καταλήγουμε στην ιδέα ότι είμαστε αυτό που πιστεύουμε. Είναι δύσκολο ν’ αλλάξουμε τις πεποιθήσεις μας, επειδή θεωρούμε κάθε πρόκληση σ’ εκείνες τις πεποιθήσεις ως επίθεση κατά του Είναι μας. Ωστόσο, κοιτάζοντας πίσω, μπορούμε να αρχίσουμε να βλέπουμε ότι κάθε πίστη δεν είναι παρά μια ιδέα που μας είπε κάποιος άλλος, η οποία με τη σειρά της είτε επιβεβαιώθηκε είτε διαψεύστηκε από τις εμπειρίες μας. Πλέξαμε τυχαία γεγονότα σε αυτό το πράγμα που ονομάζουμε “εαυτό” και στη συνέχεια αρχίσαμε να βλέπουμε τον εαυτό ως μια υπάρχουσα πραγματικότητα, κάτι που υπάρχει ως οντότητα σε αυτόν τον κόσμο. Στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα σύνολο εμπειριών και σκέψεων συνυφασμένων, μέσω των επιλογών που κάνουμε, σε κάτι που θεωρούμε ως τον “εαυτό”.

Αυτό το κάναμε σε μια περίοδο στη ζωή μας που μας έλειπε η συναισθηματική ωριμότητα για να κάνουμε συνειδητές επιλογές σχετικά με το τι να πιστεύουμε. Για παράδειγμα, μια επίπληξη από ένα θυμωμένο γονέα μπορεί να φαίνεται σε μένα ως παιδί ότι επιβεβαιώνει πως κάτι είναι λάθος με μένα, ενώ ως ενήλικας θα ήμουνα ικανότερος να δω ότι ο θυμός μπορεί να μην έχει τίποτα να κάνει με μένα. Ωστόσο αυτά τα μαθήματα παίρνονται σε νεαρή ηλικία, και εξακολουθούν να υπάρχουν σε όλη μας τη ζωή. Μπορούμε να κάνουμε μικρές προσαρμογές σ’ αυτά, εδώ κι εκεί, αλλά ως επί το πλείστον, είμαστε δεμένοι με αυτά.

3. Για να ξεπεράσουμε τις συνέπειες από τα μαθήματα που πήραμε ως νεαρά άτομα, πρέπει να πάμε πίσω και να τα κοιτάξουμε ξανά ως ενήλικες

Όταν αρχίζουμε να εγκαταλείπουμε αυτό το σύνολο των πεποιθήσεων που έχει κρυσταλλοποιηθεί ως ταυτότητα, μπορούμε να τις επανεξετάσουμε από μια πιο ώριμη σκοπιά. Συχνά αυτό οδηγεί στο να βλέπουμε ότι πολλά από τα πράγματα που μάθαμε να πιστεύουμε ήταν στην πραγματικότητα πράγματα που αποδεχτήκαμε ως παιδιά τα οποία δεν θα δεχόμασταν τώρα. Αυτή είναι η διαδικασία της αναδημιουργίας του εαυτού σε μια νέα εικόνα που είναι πιο ευνοϊκή σε αυτό που έχουμε γίνει, σε αντίθεση με το να παραμένουμε δέσμιοι σε αυτό που ήμασταν κάποτε. Είναι σε αυτό το στάδιο που η αληθινή ελευθερία αρχίζει να γίνεται μια πολύ πραγματική πιθανότητα. Αντιλαμβάνομαι ότι είμαι εγκλωβισμένος σε απαρχαιωμένες ιδέες και πεποιθήσεις που, αν και μπορεί να με έχουν εξυπηρετήσει καλά στο παρελθόν, με εμποδίζουν σήμερα. Βρίσκω ότι είμαι ελεύθερος να τις εγκαταλείψω οποιαδήποτε στιγμή επιλέξω.

Αυτό είναι συχνά ένα τρομακτικό μέρος της πνευματικής ανάπτυξης. Στο κάτω-κάτω, ποιος είμαι εγώ απεκδεδυμένος από τα πάντα που κάποτε νόμιζα ως “εαυτό“; Η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα είναι απλή. Είμαι όποιος θα ήθελα να είμαι. Δεν είμαι πια δεμένος με ιδιαίτερο ορισμό. Τώρα μου ανοίγεται ένας κόσμος γεμάτος με ιδέες και πεποιθήσεις που ποτέ πριν δεν είχα θεωρήσει, που όλες βρίσκονται εκεί για να επιλέξω απ’ αυτές.

Ακούμε συχνά ότι μπορούμε να είμαστε οτιδήποτε θέλουμε να είμαστε, αλλά τόσο συχνά σκεφτόμαστε με όρους υλικών πραγμάτων. Θέλω να είμαι πλούσιος, ή θέλω αυτή την νέα δουλειά. Αυτό δεν είναι ό, τι εννοείται ως δυνατότητα να είμαστε ό, τι θέλουμε να είμαστε. Αυτό που έχει σημασία είναι το είδος του ανθρώπου που θα είμαι, ανεξάρτητα από τις εξωτερικές συνθήκες. Αρχίζω να βλέπω ότι με ή χωρίς πλούτο, θέλω να είμαι ένα είδος συμπονετικού ανθρώπου που αγαπάει και προσφέρει στους άλλους. Αρχίζω να βλέπω ότι το να είμαι ένα πρόσωπο που προσφέρει στη ζωή έχει ως αποτέλεσμα την ευτυχία και τη χαρά της ζωής, ενώ εστιάζοντας σε αυτό που επιθυμώ από τη ζωή καταλήγει σε πόνο και βάσανα.

4. Άρχισε να βλέπεις τον Εαυτό ως ρευστό πράγμα που αλλάζει αενάως

Η ικανότητα να δημιουργήσω ένα νέο “εαυτό” με επανεξέταση των ιδεών και πεποιθήσεων, που σαν νεαρό άτομο είχα πλέξει σε μια εικόνα του εαυτού, μου δίνει τη δυνατότητα να καταλάβω ότι ο εαυτός μπορεί να αλλάξει ανά πάσα στιγμή. Αυτό σημαίνει ότι ο νέος Εαυτός που δημιουργώ σήμερα δεν είναι μια μόνιμη δημιουργία. Απεναντίας, είναι μια δημιουργία που μου ταιριάζει καλύτερα σε αυτή την περίοδο, αλλά ίσως υπόκειται σε αλλαγή καθώς οι περιστάσεις στη ζωή μου αρχίζουν να αλλάζουν. Αυτό είναι επίσης το σημείο στο οποίο αρχίζω να βιώνω ένα πραγματικά αξιοσημείωτο πράγμα.

Καθώς δημιουργώ ένα νέο “εαυτό“, αρχίζω να βλέπω πώς αλλάζει το περιβάλλον μου ως αντίδραση σε αυτό το νέο “εαυτό“. Εδώ είναι που η διαδραστική φύση της ύπαρξης γίνεται πιο έντονα αισθητή.

Βλέπω ότι με το να εμποτίζω το περιβάλλον μου με αγάπη και χαρά, το περιβάλλον με τη σειρά του ανταποκρίνεται σε μένα με συνεχώς αυξανόμενη αγάπη και χαρά.

Ο κύκλος που οδηγούσε σε πόνο και βάσανα μπορεί πραγματικά να αντιστραφεί. Αυτό δεν το γνωρίζω σαν μια θεωρία στο μυαλό μου. Απεναντίας γίνεται μια πραγματικότητα που βιώνεται και είναι αυτή η νέα εμπειρία της πραγματικότητας που αλλάζει τη ζωή περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.

5. Άρχισε να βλέπεις ότι δεν υπάρχει πλέον η ανάγκη να προσδιορίζεσαι με οποιονδήποτε “Εαυτό” δημιουργείς

Αυτή είναι η πορεία της αληθινής αφύπνισης. Ο εαυτός θεωρείται ως η ψευδαίσθηση που ήταν πάντα. Δεν ήταν ποτέ ένα αληθινό πράγμα που υπήρχε· Ήταν ένα μοτίβο συμπεριφορών από συνήθειες που δημιουργήθηκαν από εμένα. Τώρα μπορώ να αλλάξω αυτές τις συνήθειες. Καθώς αυτές οι συνήθειες αλλάζουν, έτσι επίσης αλλάζει και το περιβάλλον μου ως ανταπόκριση. Τώρα έχω βιώσει την αληθινή ελευθερία. Είναι η ελευθερία από ό,τι κάποτε νόμιζα ότι ήξερα. Ο κόσμος ήταν όπως ήταν μόνο επειδή τον έβλεπα με αυτόν τον τρόπο. Μπορώ τώρα να δημιουργήσω τον κόσμο με οποιονδήποτε τρόπο επιλέγω, δημιουργώντας καινούργια πρότυπα συμπεριφοράς που είναι πιο υγιεινά τόσο για μένα όσο και για όσους αγαπώ. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχω αλλάξει τίποτα στον υλικό κόσμο. Έχω αλλάξει μόνο τη σχέση μου με αυτό τον κόσμο. Σε αυτό το σημείο, η προσκόλληση και η αποστροφή αρχίζουν να διαλύονται και βλέπω ότι δεν υπάρχει αληθινός “εαυτός” για να κάνει την προσκόλληση και την αποστροφή.

Αυτά είναι τα στάδια της πνευματικής συνειδητοποίησης. Οδηγούν σε μια απόλυτη ελευθερία στη οποία η συμπεριφορά μου παύει να είναι μια αντίδραση στη ζωή, και αντ’ αυτού γίνεται μια συνειδητή ανταπόκριση. Έχω τη δυνατότητα να επιλέξω αυτό που θέλω στη ζωή μου και αυτό που θέλω να κρατήσω έξω από αυτή. Αρχίζω να βλέπω ότι με την απόλυτη ελευθερία έρχεται η απόλυτη ευθύνη. Επειδή επιλέγω τι είναι στη ζωή μου και τι δεν είναι, τίποτα δεν μου συμβαίνει που να μην το προκάλεσα να συμβεί. Αυτή είναι η αληθινή ελευθερία από την τυραννία του εαυτού.

(πηγή)