Πολλά αληθινά είπε ο θεολόγος και καθηγητής της φιλοσοφίας, Χρήστος Γιανναράς, στη μακροσκελή συνέντευξη που μόλις ακούσατε, αν βέβαια είχατε την υπομονή να την παρακολουθήσετε μέχρι τέλους.
Προσωπικά σε αρκετά συμφώνησα, σε πολλά διαφώνησα, και σε άλλα διέρρηξα τα ιμάτιά μου. Εκεί που με απογοήτευσε παντελώς ο Δάσκαλος, ή “Δάσκαλος”, ήταν η εξής φράση που είπε στο 36ο λεπτό: «Δεν μ’ ενδιαφέρουν οι ιδεαλιστικές επικλήσεις. Βγάζω σπυριά όταν ακούω να μιλάνε για αξίες. Τι θα πει αξίες; Ποιος τις όρισε και με ποια αυθεντία; Οι Έλληνες ήξεραν πάντα το αληθές και το ψευδές.»
Ω της σύγχυσης και της ανοησίας το κάγκελο! Και ποιος όρισε το αληθές και το ψευδές στους Έλληνες; Εσείς, όμως, κύριε Γιανναρά, με ποια αυθεντία εκφέρατε όλους αυτούς τους αφορισμούς, αφού δεν υπάρχουν απόλυτες αξίες; Με πιο κριτήριο ορίζετε ποιος είναι ο “ολίγιστος”; Με το κριτήριο της καταπάτησης αρχών και αξιών δεν τον αξιολογείτε; Διότι αν δεν υπάρχουν αρχές και αξίες ως μέτρο και πυξίδα, τότε απομένει μόνο το ένστικτο και ο νόμος του ισχυροτέρου, δηλαδή ο νόμος της ζούγκλας. Κι αυτός ακριβώς ο νόμος της ζούγκλας κυριαρχεί στην πολιτική και κοινωνική μας ζωή.
Τώρα το ποιος όρισε τις αξίες, θα χάσω τα λόγια μου να σας εξηγήσω. Αφού η φιλοσοφία και η θεολογία σας δεν σας το έμαθαν μέχρι τώρα, θα πει ότι είστε ανεπίδεκτος. Φοβάμαι ότι φιλοδοξείτε ν’ αποκτήσετε τον τίτλο του ολίγιστου φιλοσόφου. Θυμίζετε την αγελάδα που, αφού την άρμεξαν και γέμισε η καρδάρα, έριξε μια κλωτσιά και έχυσε όλο το γάλα...
Κρίμα κύριε Γιανναρά!
Ας δούμε όμως πώς άρχισε η συζήτηση:
Μπάμπης Παπαδημητρίου: «Κύριε Γιανναρά, θέλω να μου εξηγήσετε γιατί χρησιμοποιήσατε μία λέξη που ελάχιστοι κατάλαβαν, αν και όλοι υποψιάστηκαν. Σε ποιον αναφέρεστε με τη λέξη “ολίγιστος”;»
Χρήστος Γιανναράς: «Δεν την χρησιμοποίησα άπαξ. Τη χρησιμοποιώ κατ’ εθισμόν, θα έλεγα. Δηλαδή συνέχεια τη λέω. Κοιτάξτε, έχω την εντύπωση ότι τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα αποφεύγουμε ποιοτικές κρίσεις για πρόσωπα και αυτό απηχεί ένα πολύ γενικότερο κλίμα. Μην ξεχνάμε ότι έχουμε εδώ και τρεις δεκαετίες περίπου καταργήσει σ’ αυτή τη χώρα κάθε αξιολογική κρίση. Δεν λειτουργεί κρίση πουθενά. »
Κύριε Γιανναρά, αφού δεν ξέρετε τι θα πει αξίες και βγάζετε σπυριά όταν ακούτε άλλους να μιλάνε γι΄αυτές, με ποια κριτήρια θα κάνετε ποιοτική κρίση; Πώς θα βαθμολογήσετε την ποιότητα κάποιου, αν όχι σε σχέση με τις αξίες που ενστερνίζεται και πραγματώνει στη ζωή του; Μιλάτε για αξιολογική κρίση, αλλά η ίδια η λέξη αξιολογική εμπεριέχει τη λέξη άξιος. Και ποιος είναι άξιος; Αυτός που ενσαρκώνει τις αξίες: ειλικρίνεια, υπευθυνότητα, συνέπεια, εργατικότητα, επιμέλεια, υπομονή, θάρρος, επιμονή, ανυστεροβουλία, αγάπη, πίστη και φυσικά γνώση.
Αυτές τις αξίες όταν ακούτε βγάζετε σπυριά, κύριε Γιανναρά;
Προσέξτε τώρα και μια ακόμη αμπελοφιλοσοφία :
Χρήστος Γιανναράς: «Η κρίση να είναι ορθολογική. Ορθολογικό είναι εκείνο το οποίο συναντάει την έγκριση των περισσοτέρων. »
Δηλαδή η ρεμούλα, λούφα και παραλλαγή που συναντάει την έγκριση των περισσοτέρων είναι ορθολογικό, κύριε Γιανναρά; Κοίτα να δεις τι μαθαίνουμε από το Δάσκαλο!
Χρήστος Γιανναράς: «Και μη νομίζεις ότι ο ορθολογισμός είναι κάποιος κώδικας. Είναι κάθε τι το οποίο κοινωνείται.»
Βρε τι ακούμε από διακεκριμένο θεολόγο και φιλόσοφο! Ώστε κάθε τι που κοινωνείται είναι ορθολογισμός, ε; Δηλαδή και η λαμογιά που κοινωνείται είναι ορθολογισμός! Σου λέει ο άλλος, αφού οι έξυπνοι είναι λαμόγια, ας κοινωνήσω κι εγώ λίγη λαμογιά, το κατά δύναμιν και κατά ευκαιρία. Η συναλλαγή προς άγρα ψήφων κοινωνείται μέσα στο πολιτικό σύστημα, άρα είναι ορθολογισμός, ε; Μη γελάτε, εσείς οι “ολίγιστοι”, που δε σκαμπάζετε από φιλοσοφία!
Εκτός από τις αξίες, ο ολίγιστος φιλόσοφος (αμπελοφιλόσοφος, με όλο το σεβασμό) απεχθάνεται και τα οράματα!
Χρήστος Γιανναράς: «Η κρίση είναι καθαρά κρίση της πολιτικής. Η παρούσα κρίση έγκειται στο ότι έλειψαν τα κοινωνικά οράματα, τα λέμε – δεν μ’ αρέσει η λέξη, ηχεί ιδεαλιστικά – κοινωνικοί στόχοι.»
Ώστε δεν σας αρέσει η λέξη οράματα. Άλλη διαστροφή αυτή! Σας ηχεί ιδεαλιστικά κι αυτό σας ενοχλεί. Δηλαδή ο ιδεαλισμός – στάση ζωής που χαρακτηρίζεται από πίστη σε αρχές και ιδανικά – σας κάνει και βγάζετε σπυριά πάλι; Δεν μου κάνει εντύπωση, διότι αυτό είναι ίδιον των ολίγιστων. Πάντως μην παραπονείστε, κοινωνικοί στόχοι υπάρχουν. Συνοψίζονται στο αξίωμα: Ό,τι φάμε, ό,τι πιούμε κι ό,τι αρπάξει ο κώλος μας.
Χρήστος Γιανναράς: «Δεν υπάρχει δημοκρατία. Το πολίτευμα της χώρας είναι κομματοκρατία.»
Αμ, τι θα ήταν Δάσκαλε; Αφού τα κόμματα είναι εκ των ων ουκ άνευ της δημοκρατίας, δεν θα είχαμε κομματοκρατία; Δημοκρατία χωρίς κομματοκρατία είναι σαν τη σκορδαλιά χωρίς σκόρδο. Γίνεται; Αμ δε γίνεται! Φοβάστε να πείτε ότι η πραγματική Δημοκρατία είναι μια χίμαιρα; Κάτι σας ενοχλεί, αλλά φοβάστε να βάλετε το δάχτυλο στον τύπο των ήλων, μπας και αμφισβητηθεί η δημοκρατικότητά σας.
Χρήστος Γιανναράς: «Αν βρισκόταν ένας ηγέτης ο οποίος να θυσιάσει τα πάντα από πλευράς ψηφοθηρίας και κέρδους των εντυπώσεων, αδιαφορώντας για την επανεκλογή του, και αναστήσει αυτόν τον τόπο, ο λαός θα τον ψήφιζε 30 χρόνια.»
Σώωωπα! Είμαστε τόσο ώριμος λαός και δεν το είχα πάρει χαμπάρι; Δηλαδή η ανάσταση αυτού του τόπου είναι θέμα ενός ηγέτη που ο λαός του δος ημίν σήμερον περιμένει πώς και πώς για να τον ενθρονίσει για 30 χρόνια; Και τη γενικευμένη ανομία που επικρατεί στη χώρα πώς θα την δάμαζε; Με το μαστίγιο; Μα τότε μιλάμε για ένα δικτάτορα με ολόκληρο επιτελείο που θα έβαζε κάθε κατεργάρη στον πάγκο του χρησιμοποιώντας ακόμη και τη βία.
Λυπάμαι, κύριε Γιανναρά, που δεν έχετε πάρει χαμπάρι ότι όλη η κοινωνία μας έχει διαφθαρεί μέχρι το κόκαλο, και ότι ένας καλός ηγέτης δεν αρκεί για να τη μεταλλάξει. Χρειάζεται ένα θαύμα εθνικής αφύπνισης, ένα όραμα εθνικής παλιγγενεσίας, αλλά αυτό εσείς το λέτε εθνικισμό και βγάζετε πάλι σπυριά.
Χρήστος Γιανναράς: «Ο εθνικισμός είναι το ιστορικό τέλος του ελληνισμού. Ο ελληνισμός δεν μπορούσε να συμβιβαστεί με την έννοια του εθνικού κράτους. Έγινε Βαλκανική επαρχία.
Προσωπικά νομίζω ότι ο Βενιζέλος ήταν μια μεγάλη φυσιογνωμία αλλά δεν κατάλαβε ότι έστω και διπλασιάζοντας την Ελλάδα την καταδίκαζε να είναι Βαλκανική επαρχία από τη στιγμή που της στερούσε την οικουμενική διάσταση.»
Πω, πω, μας “κούφανε” ο Δάσκαλος! Δηλαδή, εάν ο Βενιζέλος είχε περιορίσει την Ελλάδα, ας πούμε στην Πελοπόννησο, δεν θα ήμασταν Βαλκανική επαρχία; Είμαι σίγουρη ότι θα τρίζουν τα κόκαλα του εθνάρχη Ελευθέριου Βενιζέλου ακούγοντας τις μπουρδολογίες του Χρήστου Γιανναρά.
Εννοείτε, κύριε Γιανναρά, ότι στα 400 χρόνια σκλαβιάς, που δεν υπήρχε ελληνικό εθνικό κράτος, είχαμε οικουμενική διάσταση; Ε τότε δεν έχουμε παρά να πούμε ξανά στους Τούρκους “περάστε” για να ξαναβρούμε την οικουμενικότητά μας. Πανεύκολο! Θα μου πεις, τώρα με την παγκοσμιοποίηση σε εξέλιξη, θα ξαναβρούμε την οικουμενικότητά μας από πίσω, κι έτσι δεν θ’ ανησυχείτε για τον επάρατο εθνικισμό.
Βρε Χρήστο, μήπως αυτή η λατρεία σου στον Ελληνισμό και στην οικουμενικότητά του είναι καμουφλαρισμένος εθνικισμός και μας δουλεύεις;
Πάντως βρίσκεις το υφεσιακό και αδιέξοδο μνημόνιο απολύτως λογικό, ε; Παραπονέθηκες όμως που σου έβαλαν περισσότερους φόρους, ενώ λογικά σκεπτόμενος θα έπρεπε να το ευχαριστιέσαι!
