Υπήρχαν κάποιοι επιστήμονες που έψαχναν να βρουν στον ανθρώπινο οργανισμό κάποιο όργανο που ν’ αντιστοιχεί στην ψυχή. Φυσικά δεν το έβρισκαν κι ένιωθαν μεγάλη απογοήτευση. Υπάρχουν και θεολόγοι που κάνουν το ίδιο με τη Βίβλο, προκειμένου να ανακαλύψουν τη φύση του Θεού!
Κι ακόμα, υπάρχει η φρούδα ελπίδα, για τις προηγμένες μορφές της επιστήμης, ότι το Σύμπαν θα αποκαλύψει τα μυστήριά του, έως και το πιο απόκρυφο μυστικό του, σ’ αυτούς που διυλίζουν και την πιο μικρή πτυχή του, σ’ αυτούς που μαθαίνουν όλο και περισσότερα για όλο και λιγότερα πράγματα.
Αυτό είναι σαν να παρατηρείς το δένδρο και να σου ξεφεύγει το δάσος. Και φυσικά δεν πρόκειται για ένα λάθος που το κάνουν μόνο οι επιστήμονες και οι μελετητές.
Είναι χάρισμα να μπορεί κανείς να βλέπει σφαιρικά τη ζωή, γιατί ακριβώς εκεί βρίσκεται το νόημα της ύπαρξης και της ευτυχίας.
Όσοι αγαπούν τη ζωή και μισούν το θάνατο, ή χαίρονται τα νιάτα και μισούν τα γηρατειά, είναι σαν να περιμένουν το βουνό να έχει μόνο μία πλαγιά, αυτήν που πάει προς τα πάνω, ενώ μέσα τους ξέρουν ότι, αν ήταν έτσι, δεν θα ήταν βουνό. Έτσι δημιουργούν μια εσωτερική σύγκρουση που βλάπτει μόνο τους ίδιους
Το νόημα της ζωής λοιπόν βρίσκεται στο όλον. Και όχι μόνο το νόημα αλλά και η ίδια η ύπαρξη των πραγμάτων.
Αντιλαμβανόμαστε τη ζωή χάρη σ’ αυτά τα ζευγάρια των αντιθέτων της. Συνειδητοποιούμε την κίνηση σε σχέση με την ακινησία, το κοντό σε σχέση με το μακρύ, το φως σε σχέση με το σκοτάδι, τη ζέστη σε σχέση με το κρύο, τη χαρά σε σχέση με τη θλίψη.
Βλέπω τη ζωή σφαιρικά, λοιπόν, σημαίνει ότι θεωρώ τις αλληλοσυγκρουόμενες ιδιότητές της ουσιαστικές για την ίδια της την ύπαρξη. Δεν προσπαθώ να παρέμβω, ούτε να κομματιάσω το Σύμπαν, προκειμένου να κρατήσω τις ευχάριστες πλευρές του και να πετάξω τις κακές.
Έτσι μπορεί να λέει ο καρτερικός Ινδός αντικρίζοντας τις φοβερότερες συμφορές: «Κι αυτό Βράχμαν είναι», δηλαδή, «Κι αυτό Θεός είναι».
Όσοι δεν κατανοούν την ολότητα της ύπαρξης, γαντζώνονται στη ζωή από το φόβο του θανάτου, στην ηδονή από το φόβο της οδύνης, στην καλοζωία από το φόβο της αθλιότητας, στη νεότητα από το φόβο του χρόνου. Δεν γνωρίζουν ότι αυτός ο κατακερματισμός και η ταλαιπωρία που τον συνοδεύει, υπάρχει μόνο μέσα τους. Νομίζουν ότι μπορούν να παραβλέψουν και να αποφύγουν το σύνολο, αλλά αυτό είναι μια θλιβερή ψευδαίσθηση.
Το ίδιο το γάντζωμά τους από τη ζωή, τις ηδονές, την καλοζωία και τη νεότητα φέρνει το στίγμα της δυστυχίας.
Είναι λάθος να θεωρούμε τη ζωή και το θάνατο «αντίθετα», διότι αυτό υπονοεί μια κατάσταση σύγκρουσης. Στην πραγματικότητα η ζωή και ο θάνατος δεν συγκρούονται αλλά αλληλοσυμπληρώνονται. Είναι οι δύο θεμελιακοί παράγοντες της ολότητας της ύπαρξης που σχηματίζεται από τη ζωή και το θάνατο.
Εκείνοι που επιθυμούν βαθιά την αιωνιότητα και την ήττα του θανάτου, αντιμάχονται κάτι που δεν πρόκειται να το νικήσουν ποτέ. Με αυτό τον τρόπο, δηλαδή την προσπάθεια κατάργησης των αντιθέτων, δημιουργούν μια διαρκή εσωτερική σύγκρουση εις βάρος της ψυχικής και σωματικής τους υγείας και κατ’ επέκταση εις βάρος της ευτυχίας τους.
Αποσπάσματα από το βιβλίο του Alan W. Watts: “The Meaning of Happiness”
