Γράφει ο Κωνσταντίνος Ρωμανός, καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου
Η σύγκρουση ταυτοτήτων
Ας αφήσουμε τώρα το επίπεδο της σκληρής πολιτικής δράσης και της προπαγάνδας των «αντιρατσιστικών» Μ.Κ.Ο., των παρακρατικών τραμπούκων και των κρατικών ψευδονομοθετημάτων, προκειμένου να εισέλθουμε σ’ ένα πιο εκλεπτυσμένο επίπεδο υπεράσπισης του «πολυπολιτισμού» από οργανικούς διανοούμενους της παγκοσμιοποίησης, αυτό που πραγματεύεται τα ζητήματα που μας απασχόλησαν, υπό την έννοια «σύγκρουση ταυτοτήτων» (identity politics).
Σημείο εκκίνησης της διαπραγμάτευσης είναι η διαφορά της ταυτότητας των μεταναστευτικών εθνοτικών ομάδων αφενός και της κυρίαρχης πλειοψηφίας του κράτους υποδοχής αφετέρου. Οι ταυτότητες αυτές συγκρούονται, η συμβίωση δυσχεραίνεται και την πρωταρχική ευθύνη γι’ αυτό φέρει η κυρίαρχη πλειοψηφία, η οποία έχει την εξουσία και εμποδίζει την εγκατάσταση και διαβίωση των καινούργιων κατοίκων. Όσο μεγαλύτερη η διαφορά ταυτοτήτων, τόσο μεγαλύτερο το συγκρουσιακό δυναμικό.
Γιατί συγκρούονται οι ταυτότητες; Μα διότι οι διαφορετικότητες αυτές καθαυτές είναι εγγενώς… συγκρουσιακές. Τι πρέπει λοιπόν να γίνει; Άμβλυνση της συγκρουσιακότητας δια της ανεκτικότητας απέναντι στην διαφορετικότητα καθαυτή. Ίση μεταχείριση των διαφορετικοτήτων από το νόμο ή αντισταθμιστικά, προνομιακή μεταχείριση των αδυνάτων.
Όμως ούτε αυτά είναι αρκετά… Οι ξένες εθνότητες δεν αρκούνται στην ανοχή, επιδιώκουν την αποδοχή τους εκ μέρους της κυρίαρχης ομάδας, θέλουν και να αναγνωρίζονται ως αυτό που πραγματικά είναι, δηλαδή συγκεκριμένες πολιτισμικές οντότητες, όχι απλώς ως ίσοι με την αφηρημένη έννοια.
Το τελευταίο είναι πρόταση του εξέχοντος Καναδού φιλοσόφου του πολυπολιτισμού, Charles Taylor. Όμως η επιχειρηματολογία αυτή διαπνέεται από το πνεύμα του προηγούμενου σταδίου ευφορίας, σχετικά με τις προοπτικές του πολυπολιτισμού.
Εντούτοις, από τα μέσα της περασμένης δεκαετίας, ιδιαίτερα λόγω της διαφαινόμενης απροθυμίας του φουνταμενταλιστικού Ισλάμ για αφομοίωση στα Δυτικά πρότυπα, η αισιοδοξία των Δυτικών διανοούμενων του πολυπολιτισμού παρουσιάζει συμπτώματα κοπώσεως. Βεβαίως, αυτό ισχύει στην Ευρώπη, η Ελλάδα συνεχίζει απτόητη στην τροχιά της… αισιοδοξίας.
Τι πρέπει να παρατηρήσουμε στην προηγούμενη επιχειρηματολογία; Μα το ότι δεν συγκρούονται οι διαφορετικότητες απλώς και μόνο ως τοιαύτες, αλλά επειδή οι μεν έχουν εγκατασταθεί στη χώρα των δε, χωρίς άδεια.
Προέχει η σύγκρουση συμφερόντων, όχι ταυτοτήτων. Από τη μια μεριά το συμφέρον του νόμιμου ιδιοκτήτη (του πολίτη) της χώρας και από την άλλη του μη νόμιμου, επήλυδος. Συμφέρον και των δύο είναι το ίδιο: θέλουν τη χώρα για τη βιολογική και πολιτισμική τους αναπαραγωγή. Θέλουν και οι δυο μέρισμα από το κοινωνικό προϊόν της χώρας. Μόνο που οι πρώτοι, οι οποίοι δημιούργησαν τον πλούτο, τις υπηρεσίες και τους πολιτικούς θεσμούς δικαιούνται μερίσματος, ενώ οι άλλοι δεν δικαιούνται. Το καθεστώς επιβαλλόμενου πολυπολιτισμού έχει καταστρέψει την ισονομία και αυτό δεν είναι καλή προϋπόθεση ανοχής, αποδοχής και παραδοχής, ό,τι και να λέει ο Charles Taylor…
Και εδώ, οι σοφιστές της παγκοσμιοποίησης, έχουν επιβάλει έντεχνα μια μετατόπιση εννοιών, όπου η προστασία της νόμιμης συλλογικής ιδιοκτησίας ερμηνεύεται ως δυσανεξία απέναντι στην διαφορετικότητα. Το τελευταίο βρίσκεται στη σφαίρα της ψυχοπαθολογίας, ενώ η αληθινή έννοια είναι ηθικής και πολιτικής τάξεως.
Τα αυτά, εν πολλοίς, ισχύουν και για την έννοια «ξενοφοβία». Φοβία σημαίνει παθολογική προδιάθεση να επιζητείς προστασία από ανύπαρκτους κινδύνους· επί του προκειμένου, θεωρείς ότι ο ξένος είναι επικίνδυνος, ενώ δεν είναι. Βεβαίως κανένας ξένος δεν είναι επικίνδυνος, εκτός κι αν αντί να σέβεται τους κανόνες της φιλοξενίας, επιδιώξει να σφετερισθεί την ιδιοκτησία μου. Στην περίπτωση αυτή, ο φόβος εκ μέρους μου αναφέρεται σε πραγματικό κίνδυνο, δηλαδή δεν είναι φοβία. Αν πεισθώ ότι πάσχω από φοβικό σύνδρομο δεν θα αντιδράσω στους πραγματικούς κινδύνους, με αποτέλεσμα να υποκύψω σε αυτούς! Αυτό ακριβώς επιδιώκει η μετατόπιση της έννοιας του φόβου στην έννοια φοβία.
Εκτός της «ξενοφοβίας» η νεοταξίτικη Παγκοσμιοποίηση έχει εισαγάγει στο ρεπερτόριο της και μία σειρά από περαιτέρω «φοβίες», όπως την «ομοφοβία» και την «ισλαμοφοβία» (η τελευταία δεν έχει ακόμα βρει είσοδο στην Ελλάδα). Παντού η στρατηγική μετατόπισης εννοιών, αποσκοπεί στο να κάμψει τις αντιστάσεις όλων μας απέναντι σε άδικες, ανήθικες και αντιαισθητικές καταστάσεις, οι οποίες επιταχύνουν την επαίσχυντη μετάλλαξή μας σε νέο ανθρωπολογικό τύπο, τον «Μετάνθρωπο», ένα επί του παρόντος απροσδιόριστο είδος, με μηδενική υποκειμενικότητα.
Στον κόσμο αυτό του Orwell εντάσσεται και το περίφημο «αντιρατσιστικό νομοσχέδιο», το οποίο από το 2011 επωάζεται από την ελληνική κυβέρνηση. Αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη πρόταση της Νέας Τάξης, να δημιουργηθεί αστυνομία της σκέψης και της γλώσσας στην Ελλάδα, ακριβώς όπως προέβλεψε ο Orwell! Στην πρώτη του μορφή, του 2011, ονομάσθηκε «νόμος περί εχθροπάθειας», ένας όρος αμερικανικής προέλευσης, που προφανώς αποδίδει τους πολιτικά ορθούς όρους «hate speech» και «hate crime».
Στόχος του είναι να πατάξει την καλλιέργεια όσο και εξωτερίκευση αισθημάτων μίσους, αντιπάθειας και αντιπαλότητας. Όποιος προκαλεί ή διεγείρει σε βιαιοπραγίες ή εχθροπάθεια, ορίζει το νομοσχέδιο, κατά ομάδας ή προσώπου, που προσδιορίζονται από τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, τον γενετήσιο προσανατολισμό… τιμωρείται.
Επίσης, τιμωρείται όποιος εγκωμιάζει ή αρνείται ή εκμηδενίζει τη σημασία εγκλημάτων γενοκτονίας κατά της ανθρωπότητας, όπως αυτής των Εβραίων κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ακολουθεί κατάλογος των ποινών, φυλακίσεως και προστίμων, για άτομα και ΜΜΕ που προβάλλουν τοιαύτες απόψεις (έως 100.000 Ευρώ τα χρηματικά πρόστιμα για κανάλια).
Μερικοί, ίσως, αναρωτηθούν για ποιο λόγο ποινικοποιείται απροσδόκητα η αμφισβήτηση ιστορικών γεγονότων, προεξέχοντος του Ολοκαυτώματος στο παρόν νομοσχέδιο. Μα δεν αντιλαμβάνονται ότι ένα αντιρατσιστικό νομοθέτημα, άξιο του ονόματός του, δεν θα μπορούσε ποτέ ν’ αφήσει απ’ έξω τη χειρότερη γνωστή περίπτωση ρατσισμού, δηλαδή τον αντισημιτισμό;
Το νομοσχέδιο είχε αρχικά κάποια προβλήματα, επειδή, όπως παρατήρησε βουλευτής της ΔΗΜΑΡ, ο όρος «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από και να ενισχύσει επικινδύνως τον Ποντιακό «εθνικισμό», που επιμένει στο θέμα της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού.
Πάντως, στη νέα του μορφή, το νομοσχέδιο πέρασε επιτυχώς από επιτροπή της Βουλής και είναι έτοιμο για κατάθεση στην Ολομέλεια και ψηφοφορία. Πότε θα κατατεθεί λοιπόν; Πρέπει να κατατεθεί για να ολοκληρωθεί η μετάλλαξη ενός λαού…
[Δημοσιεύθηκε στο Τρίτο Μάτι τ. 221, Ιούνιος 2014]
partizangr
*****************************
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. George Orwell, «1984», New York 1961, Signet Classics, σελ. 176.
2. Δάφνη Βαρβιτσιώτη, Νέα Εποχή, εκδ. Σταμούλη, Αθήνα 2004.
3. Jean-François Lyotard, La Condition Postmoderne, Edition De Minuit, 1979.
4. William Boelhower/Alfred Hornung (επιμ.), Multiculturalism and the American Self, Heidelberg, 2000, Universitaetsverlag C. Winter, σελ. 5.
5. Michael Hardt-Antonio Negri, Empire, Harvard University Press, 2000.
6. Στο γνωστό της Μανιφέστο του Κυβερνοοργανισμού (A Cyborg Manifesto, Routledge, New York 1989), η Donna Harraway, κάνει μια θετική ανάγνωση της προοπτικής που ανοίγεται για τον φεμινισμό από την έλευση του υβριδίου ανθρώπου-μηχανής: Εδώ ξεπερνιέται η ιδέα της φύσης και μ’αυτήν της «φυσικής» κυριαρχίας του άνδρα πάνω στην γυναίκα. «Ο κυβερνοοργανισμός είναι η οντολογία μας», επιχαίρει η Harraway, «μας δίνει την πολιτική μας (…) Ο μύθος μου του κυβερνοοργανισμού», εξηγεί περαιτέρω η Harraway, «αναφέρεται στην υπέρβαση ορίων, ισχυρές συντήξεις και επικίνδυνες δυνατότητες, τις οποίες οι προοδευτικοί άνθρωποι θα μπορούσαν να διερευνήσουν στα πλαίσια μιας αναγκαίας πολιτικής εργασίας». Ο φεμινισμός που παρήγαγε την Concita έχει αναμφίβολα προγραμματίσει περαιτέρω εκπλήξεις μετανθρώπινης απελευθέρωσης για το φιλοπρόοδο κοινό της Δύσεως. Δυστυχώς κι άλλοι στοχαστές άνοιξαν δρόμους για τον Μετάνθρωπο, σχετικοποιώντας επικίνδυνα την ιδέα του Ανθρώπου: «Ο Άνθρωπος είναι μόνο μία πρόσφατη ανακάλυψη», είπε ο πολύς Foucault, «μια φιγούρα ηλικίας ούτε δυο αιώνων, μια νέα ρυτίδα μέσα στη γνώση μας· θα εξαφανισθεί πάλι μόλις αυτή η γνώση θα έχει ανακαλύψει μία νέα μορφή». (Michel Foucaul, The Order of Things: An Archaelogy of the Human Sciences, ΧΧΙΙΙ, New York, Random House 1970 – Οι αναφορές στο βιβλίο Terminal Identity – The Virtual Subject in Postmodern Science Fiction του Scott Bukatman, Duke Universiy Press, Durham and London 1993, κεφ. 5).
7. Αναφερόμενος στην ενσωμάτωση της «Ιστορίας των Γυναικών» στα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του Αγγλικού Αναλυτικού Προγράμματος της Ιστορίας (History Curriculum 1990-1), ο καθηγητής Γιώργος Κόκκινος επισημαίνει ότι εδώ «η έννοια του κοινωνικού φύλου δεν προσεγγίζεται ως απλό εννοιολογικό κα αναλυτικό εργαλείο της ιστορικής έρευνας, αλλά ως ενύπαρκτη συλλογική και ιστορική ταυτότητα, ως οργανωτική αρχή της κοινωνικής δόμησης» – αναφορά στην μελέτη της Hilary Bourdillon, On the Record. The Importance of Gender in Teaching History. Routledge, London-New York, 1994, σσ. 62-75. (Από το βιβλίο του Γ. Κόκκινου, Από την Ιστορία στις Ιστορίες. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 1998, σελ. 407).
8.Richard Evans, In Defence of History, New York 2000, σελ. 210.
9. Διογένης Λαέρτιος, VII 85.
