Μην αναζητάς ψίχουλα στοργής από παιδιά που δεν είναι ικανά να καταλάβουν το βάθος αυτής της λαχτάρας…
Απομαγνητοφώνηση video από τη Μαρία Σεφέρου
Μην επισκέπτεσαι τα παιδιά σου στα γεράματα, εκτός αν είσαι έτοιμος να δεις την αλήθεια.
*Την αλήθεια στα μάτια τους.
*Την αλήθεια ότι δεν είσαι πια απαραίτητος.
*Την αλήθεια ότι η παρουσία σου, κάποτε ιερή, τώρα ίσως θεωρείται ενόχληση.
*Την αλήθεια ότι, μέσα στη γρήγορη ζωή τους, τα αργά σου βήματα είναι ένα βάρος.
Αυτή είναι μια σκληρή πραγματικότητα, αλλά είναι μία πραγματικότητα που πολλοί ηλικιωμένοι γονείς καλούνται να αντιμετωπίσουν. Και μάλιστα πολύ αργά. Βλέπεις δεν μιλάμε αρκετά για τον πόνο του να είσαι άχρηστος. Του να σε βλέπουν όχι ως στήριγμα αλλά ως υποχρέωση.
Όταν ήσουνα νέος έχτισες τη ζωή σου γύρω από τα παιδιά σου. Θυσιάστηκες γι’ αυτά. Άγρυπνες νύχτες, σπασμένα όνειρα, ήσυχη υπομονή. Και το έκανες γιατί η αγάπη το απαιτούσε. Αυτός ήταν ο ρόλος σου, η αποστολή σου. Και για χρόνια, ίσως δεκαετίες, έδινε στη ζωή σου μία φλεγόμενη αίσθηση σκοπού. Αλλά ο χρόνος πέρασε, μεγάλωσαν και έγιναν ανεξάρτητα. Και μετά ξαφνικά δεν σε χρειάζονταν πλέον, τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που σε χρειάζονταν παλιά.
Νούμερο 1: Η σκληρή αλήθεια για ό,τι δεν είναι αναγκαίο.
Ορίστε κάτι που οι περισσότεροι δεν θα πουν ποτέ φωναχτά. Κάποιες φορές δεν θέλουν καθόλου να σε έχουν κοντά. Όχι επειδή σε μισούν, όχι επειδή είναι κακοί άνθρωποι, αλλά επειδή η σύγχρονη ζωή διδάσκει τους ανθρώπους να προχωρούν κόβοντας ό,τι τους καθυστερεί. Και στα μάτια τους, η ηλικία σου, οι ανάγκες σου, οι αξίες σου δεν ταιριάζουν πια στον προσεκτικά βελτιστοποιημένο κόσμο τους. Και εκεί αρχίζει το ράγισμα της καρδιάς.
Έχω μιλήσει με αμέτρητους ηλικιωμένους ανθρώπους. Άλλοι στα 60, άλλοι στα 80, που φεύγουν από επισκέψεις στα παιδιά τους νιώθοντας μικρότεροι, όχι μεγαλύτεροι. Επιστρέφουν σπίτι όχι με ζεστασιά, αλλά με μία ήσυχη θλίψη στο στήθος. Γιατί ο σεβασμός, η ευλάβεια που ήλπιζαν να συναντήσουν έχει εξαφανιστεί.
Νούμερο 2: Η απογοήτευση των επισκέψεων.
Θέλω να το σκεφτείς αυτό. Θέλω να νιώσεις το βάρος του. Εμφανίζεσαι γεμάτος αναμνήσεις. Ίσως ακόμα και με λίγες συμβουλές, αλλά σε υποδέχονται με αναστεναγμούς, βλέμματα προς τα κινητά, ευγενικά χαμόγελα που κρύβουν ανυπομονησία. Μιλάς προσεκτικά, αλλά ο κόσμος γύρω σου κινείται πιο γρήγορα από ό,τι μπορούν να ακολουθήσουν τα λόγια σου. Και ενώ μιλάς για το παρελθόν, τα παιδιά σου σκέφτονται ήδη το αύριο. Το μυαλό τους είναι στα email, στις δουλειές, στις προπονήσεις ποδοσφαίρου των παιδιών τους. Και ενώ είσαι εκεί καθισμένος στον καναπέ, η παρουσία σου περνά σχεδόν απαρατήρητη.
Νούμερο 3: η πραγματικότητα της αποσύνδεσης.
Οπότε άσε με να σε ρωτήσω: γιατί να υποβάλλεις τον εαυτό σου σε κάτι τέτοιο; Και δεν το λέω για να είμαι σκληρός. Το λέω γιατί πάρα πολλοί καλοί άνθρωποι περνούν τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής τους κυνηγώντας ψίχουλα στοργής από παιδιά που δεν είναι ικανά να καταλάβουν το βάθος αυτής της λαχτάρας. Και θα σου πω κάτι σκληρό αλλά αναγκαίο. Αν δεν θέσεις όρια στα γεράματά σου θα σε υποτιμήσουν. Ο σεβασμός δεν οφείλεται απλώς και μόνο λόγω ηλικίας. Αυτή είναι μία σκληρή αλήθεια. Θα έπρεπε να οφείλεται, αλλά δεν είναι έτσι σε αυτή την κουλτούρα. Πρέπει να επιβάλλεται από την παρουσία σου. Όχι να ζητιέται με ενοχές. Πρέπει να κουβαλάς τον εαυτό σου με αξιοπρέπεια, όχι με απόγνωση.
Νούμερο 4. Ο κίνδυνος του να ζητιανεύεις αγάπη.
Πάρα πολλοί ηλικιωμένοι γονείς μπαίνουν στα σπίτια των παιδιών τους σαν να ζητούν επιβεβαίωση, ελπίζοντας να ακούσουν λόγια όπως, “ήσουν καλή μητέρα”, “ήσουν δυνατός πατέρας”, “εκτιμάμε ό,τι έκανες”. Και όταν αυτή η επιβεβαίωση δεν έρχεται, όταν τα παιδιά είναι πολύ απασχολημένα ή πολύ απορροφημένα στον εαυτό τους, υπάρχει μια σιωπηλή κατάρρευση μέσα τους. Δεν μπορείς να τοποθετήσεις την ψυχή σου στα χέρια κάποιου που δεν την έχει κερδίσει. Μην πηγαίνεις στο σπίτι των παιδιών σου με το πνεύμα σου ανοιχτό και απροστάτευτο, ελπίζοντας για ζεστασιά. Πήγαινε μόνο όταν είσαι ήδη πλήρης. Μόνο όταν ξέρεις ότι η αξία σου δεν εξαρτάται από την αναγνώρισή της. Και αυτό απαιτεί δύναμη, αδιανόητη δύναμη. Γιατί πέρασες δεκαετίες ανατρέφοντας ακριβώς αυτούς τους ανθρώπους. Σκούπισες τα δάκρυά τους. Τους τάισες με χέρια που τώρα τρέμουν. Τους έμαθες να περπατούν και τώρα αυτοί προχωρούν βιαστικά μπροστά ξεχνώντας να σε περιμένουν. Αλλά αυτή είναι η φύση της ζωής, αμείλικτη στην κίνησή της προς τα εμπρός. Γι αυτό και εσύ πρέπει να είσαι εξίσου αμείλικτος στην προστασία της δικής σου ειρήνης.
Νούμερο 5: Η σιωπηλή κατάρρευση του γονέα.
Και θα σου πω κάτι προσωπικό. Έχω δει ανθρώπους να καταρρέουν στα γεράματα. Όχι εξαιτίας κάποιας ασθένειας, αλλά εξαιτίας της απογοήτευσης. Επειδή η συναισθηματική ανταπόδοση για την επένδυση της γονεϊκότητας δεν ήταν αυτή που φαντάζονταν. Πίστευαν πως τα τελευταία χρόνια θα έφερναν ευγνωμοσύνη, οικογενειακά δείπνα, ενότητα, και αντ’ αυτού ήρθαν αντιμέτωποι με τη σιωπή, με το να τους αγνοούν ή ακόμα χειρότερα με το να τους ανέχονται. Δεν είσαι γεννημένος για να σε ανέχονται. Δεν είσαι φτιαγμένος για να είσαι μια σκιά στο παρασκήνιο της ζωής των παιδιών σου. Αν αυτό είναι το μόνο που προσφέρουν, τότε αποσύρσου με αξιοπρέπεια. Ξανακέρδισε τον αυτοσεβασμό σου. Μην παραπονιέσαι. Μην ξεσπάς και μην ξαναπάς. Όχι, μέχρι να καταλάβουν ότι και ο δικός σου χρόνος είναι ιερός.
Νούμερο 6: Η αναγκαιότητα των ορίων.
Έχεις κερδίσει το δικαίωμα στην ηρεμία, όχι στο οίκτο. Έχεις κερδίσει το δικαίωμα να περιβάλλεσαι από ανθρώπους που βλέπουν την αξία σου χωρίς να χρειάζεται να τους τη θυμίζεις. Και ξέρεις ποιο είναι το τραγικό; Πολλοί ηλικιωμένοι συνεχίζουν να εμφανίζονται ξανά και ξανά ελπίζοντας ότι τα πράγματα θα είναι διαφορετικά. Συγχωρούν τις ξεχασμένες γιορτές, τις βιαστικές επισκέψεις, τις αφηρημένες συζητήσεις. Πείθουν τον εαυτό τους πως τα παιδιά τους είναι απλώς απασχολημένα, πως είναι μια φάση. Αλλά βαθιά μέσα τους το ξέρουν. Ξέρουν ότι τους τοποθετούν στο ράφι. Και αυτό το ράφι γίνεται όλο και πιο κρύο με κάθε επίσκεψη.
Υπάρχει κάτι που πρέπει να καταλάβεις. Η ασέβεια στα γεράματα είναι πιο επικίνδυνη και από τη μοναξιά. Γιατί η ασέβεια διαβρώνει τον πυρήνα της ταυτότητάς σου. Σε κάνει να αμφισβητείς το παρελθόν σου. Σε κάνει να αναρωτιέσαι αν άξιζαν όλες εκείνες οι θυσίες. Και αυτό είναι ένα δηλητήριο με το οποίο καμία καρδιά δεν πρέπει να έρθει σε επαφή.
Νούμερο 7: Η κατάρρευση της προσδοκίας.
Κάποια στιγμή συνειδητοποιείς πως η αποδοχή που περίμενες δεν έρχεται. Οι άνθρωποι στους οποίους επένδυσες συναισθηματικά δεν ήταν ποτέ υποχρεωμένοι να σου την προσφέρουν. Οπότε τι κάνεις; Χτίζεις μία ζωή έξω από αυτούς. Βρίσκεις κοινότητα, νόημα, τελετουργία. Συνδέεσαι με ανθρώπους που ακούν. που εκτιμούν τη σοφία, που δεν είναι τόσο απορροφημένοι από τις δικές τους φιλοδοξίες, ώστε να ξεχνούν τους γίγαντες πάνω στους οποίους στέκονται. Περιβάλλεσαι από άτομα που επιλέγουν την παρέα σου όχι από υποχρέωση αλλά από θαυμασμό. Σταματάς να είσαι ο γονιός που κυνηγά την αποδοχή του παιδιού του και γίνεσαι ο ηλικιωμένος που απαιτεί σεβασμό. Όχι με θυμό, αλλά με παρουσία. Μίλα λιγότερο. Παρατήρησε περισσότερο. Και όταν μιλάς άσε τα λόγια σου να έχουν βάρος, όχι ένταση. Άσε τη σιωπή να γίνει σύμμαχός σου. Γιατί η σιωπή έχει έναν τρόπο να ενισχύει την αξιοπρέπεια. Δεν είσαι εδώ για να ικετεύεις. Δεν είσαι εδώ για να κρατιέσαι απεγνωσμένα. Είσαι εδώ για να ζήσεις τα τελευταία κεφάλαια της ζωής σου με δύναμη.
Νούμερο 8: Το δηλητήριο της περιφρόνησης.
Υπάρχει κάτι που πρέπει να καταλάβεις βαθιά. Η ασέβεια στα γεράματα είναι πιο επικίνδυνη από τη μοναξιά. Γιατί δεν είναι απλώς η απουσία παρέας. Είναι η παρουσία ενός βλέμματος που σε βλέπει σαν βάρος. Είναι το άγγιγμα που δεν έρχεται. Το ενδιαφέρον που φαίνεται υποχρεωτικό. Η κουβέντα που τελειώνει προτού καν αρχίσει. Η περιφρόνηση δεν φωνάζει. Δεν χτυπά την πόρτα δυνατά. Σέρνεται σιωπηλά μέσα στις λέξεις, στα βλέμματα που αποφεύγουν, στις επισκέψεις που διαρκούν λιγότερο από όσο χρειάζεται για έναν καφέ. Και αυτό το είδος περιφρόνησης, παθητικό σχεδόν αθέατο, διαβρώνει κάτι πολύτιμο μέσα σου. Την πεποίθηση ότι όσα έδωσες είχαν αξία. Σε κάνει να ξαναβλέπεις τις θυσίες σου, όχι σαν προσφορές, αλλά σαν λάθη. Σε κάνει να αμφισβητείς αν έπρεπε να δώσεις τόσα. Και αυτό είναι ένα δηλητήριο πολύ πιο ύπουλο από τη σωματική φθορά. Γιατί σε χτυπά εκεί που κάποτε ήσουν πιο δυνατός στο ρόλο σου, στην προσφορά σου, στην ταυτότητά σου ως γονιός.
Όταν νιώθεις πως πλέον δεν είσαι καλοδεχούμενος, πως αντιμετωπίζεσαι ως κάτι το οποίο το ανέχονται, τότε δεν υπάρχει χειρότερο πλήγμα. Κι όμως πολλοί άνθρωποι παραμένουν. Μένουν για το ίσως, για το μπορεί να αλλάξει, για το είναι απλώς κουρασμένα τα παιδιά. Αλλά βαθιά μέσα τους ξέρουν. Ξέρουν ότι έχουν γίνει διακοσμητικοί σε μια ζωή που κάποτε υπήρξαν το κέντρο της. Και τώρα μόνο αν τα παιδιά σου ξυπνήσουν μία μέρα και πουν, “Μας λείπεις”, τότε μόνο άσε τα να έρθουν σε σένα, αλλά με τους δικούς σου όρους, με τις καρδιές τους στα χέρια τους. Όχι από τύψεις, όχι από ενοχή, αλλά επειδή θυμήθηκαν, επειδή ωρίμασαν, επειδή κατάλαβαν. Γιατί η αλήθεια είναι αυτή. Εσύ δεν ήσουν ποτέ το πρόβλημα. Εσύ ήσουν το δώρο, το θεμέλιο, το χέρι που κράτησε, η πλάτη που σήκωσε, η καρδιά που άντεξε. Και αν κάποιοι είναι πολύ απασχολημένοι ή πολύ εγωκεντρικοί για να το δουν, τότε είναι δική τους η απώλεια, όχι δική σου. Ζήσε με αξιοπρέπεια. Φύγε με δύναμη. Και αγάπησε τον εαυτό σου αρκετά ώστε να μην ξαναδεχτείς ψίχουλα ποτέ.
Νούμερο 9: Χτίζοντας ζωή πέρα από τα παιδιά.
Κάποια στιγμή πρέπει να πάρεις μία απόφαση που μοιάζει δύσκολη, αλλά είναι απελευθερωτική. Να πάψεις να ζεις μέσα από τις ζωές των παιδιών σου. Να αποδεχτείς πως ο κόσμος τους δεν περιστρέφεται πια γύρω από εσένα. Και αυτό όσο κι αν πονάει είναι επίσης μία ευκαιρία. Η ευκαιρία να ξαναφτιάξεις τον εαυτό σου πέρα από τον ρόλο του γονιού. Γιατί δεν είσαι μόνο μητέρα ή πατέρας. Είσαι άνθρωπος. Ψυχή, ιστορία. Χτίσε λοιπόν μία ζωή έξω από αυτά. Όχι από πείσμα, αλλά από αυτοσεβασμό. Αναζήτησε νέες συνδέσεις. Όχι γιατί θες να αντικαταστήσεις όσα χάθηκαν, αλλά γιατί αξίζεις να δέχεσαι αγάπη χωρίς σύγκριση, χωρίς όρους. Βρες ανθρώπους που σε ακούνε χωρίς να κοιτάνε το ρολόι, που θέλουν να μάθουν τι έζησες, όχι απλώς να σου δώσουν ένα ψυχρό τι κάνεις από υποχρέωση. Ανθρώπους που δεν ξεχνούν ότι η σοφία δεν γεννιέται στο πανεπιστήμιο, αλλά στις πληγές, στους κόπους και στα χρόνια που άφησαν σημάδια. Βρες νόημα. Νόημα πέρα από το να είσαι χρήσιμος για κάποιον άλλο. Γράψε, διάβασε, ταξίδεψε. Ακόμη και αν αυτό σημαίνει μια βόλτα μέχρι το πάρκο. Γέμισε τη μέρα σου με μικρά τελετουργικά. Το πρωινό τσάι. Μία συνομιλία με έναν παλιό φίλο. Μία επίσκεψη στη λαϊκή μόνος σου αργά και ήρεμα. Δημιούργησε ρυθμό, τάξη, ζεστασιά που δεν εξαρτάται από το αν σε επισκέφτηκαν σήμερα ή όχι. Αν μπορείς, πρόσφερε. Όχι γιατί θες να αποδείξεις πως ακόμα έχεις αξία, αλλά γιατί θέλεις να δώσεις από αυτό που κουβαλάς μέσα σου. Γίνε μέντορας σε κάποιον νεότερο που διψάει αλήθεια. Μίλησέ του για τις ήττες και τις σιωπές, για τα λάθη που σου δίδαξαν καλύτερα από κάθε μάθημα. Βοήθησε χωρίς να προσκολλάσαι. Δώσε χωρίς να περιμένεις επιστροφή. Αυτό είναι το μεγαλείο σου τώρα. Η γενναιοδωρία χωρίς ανάγκη. Και πάνω απ’ όλα σταμάτα να προσπαθείς να κερδίσεις την αποδοχή ανθρώπων που δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν την αξία σου. Μην αφήνεις την ψυχή σου να χτίζεται πάνω στις μεταβαλλόμενες διαθέσεις άλλων.
Είσαι πια σε μια φάση όπου δεν χρειάζεσαι έγκριση. Χρειάζεσαι ειρήνη. Και αυτή δεν θα στη δώσει κανένα παιδί, καμία οικογένεια, κανένας εγγονός, αν εσύ δεν την έχεις βρει πρώτα μέσα σου. Γίνε ο γονιός του εαυτού σου. Αγκάλιασε τον άνθρωπο που θυσίασε, υπέμεινε. Αγάπησε βαθιά και φτιάξε για αυτόν μία ζωή γεμάτη επιλογές, όχι προσκολλήσεις.
Νούμερο 10: Η δύναμη της παρουσίας και της σιωπής.
Δεν πρέπει να ξεχνάς ότι έχεις δικαίωμα να υπάρξεις όχι μόνο ως γονιός, αλλά ως πλήρης παρουσία. Και η παρουσία σου μπορεί να είναι τόσο δυνατή που δεν χρειάζεται φωνή, αλλά μόνο σταθερότητα. Πολλοί γονείς μεγαλώνοντας συνεχίζουν να μιλούν, να εξηγούν, να υπενθυμίζουν, να υπερασπίζονται την αξία τους με λόγια. Αλλά υπάρχουν στιγμές που η πιο ισχυρή δήλωση είναι η σιωπή. Όχι από απόσταση ή θυμό, αλλά από αξιοπρέπεια. Μίλα λιγότερο. Άσε τους άλλους να αποκαλύπτονται μέσα από τη βιασύνη τους, την αδιαφορία τους, την αμηχανία τους. Παρατήρησε χωρίς να κρίνεις. Αλλά να θυμάσαι: όταν έρθει η στιγμή να μιλήσεις, κάνε το με λόγια σταθμισμένα καθαρά, που δεν ζητούν κάτι, αλλά αποπνέουν βεβαιότητα. Σαν να λες είμαι εδώ, όχι για να με προσέξεις, αλλά για να θυμηθείς ποιος σε στήριξε όταν ακόμα δεν ήξερες πώς να σταθείς. Η παρουσία σου δεν είναι διακοσμητική. είναι φορτισμένη με ιστορίες, με γνώση, με εμπειρία που δεν μετριέται σε χρόνια, αλλά σε σιωπηλές αντοχές. Και όταν σταθείς έτσι, ήσυχα, αλλά σταθερά, κάτι αλλάζει στον αέρα. Οι λέξεις σου αποκτούν βάρος. Όχι επειδή είναι πολλές, αλλά επειδή έχουν έρθει από βαθιά. Η σιωπή τότε δεν είναι κενό. Είναι επιλογή. Είναι δήλωση πως δεν χρειάζεσαι να σε παρακαλέσουν για να μείνεις, ούτε να απολογηθείς για να σε δεχτούν. Είσαι εκεί γιατί το επέλεξες και αν δεν εκτιμηθείς μπορείς να αποχωρήσεις χωρίς δράματα, χωρίς φωνές, με απλότητα, με ύφος ανθρώπου που δεν παραιτείται, αλλά διαλέγει ποιο θα ριζώσει ξανά. Αυτή είναι η δύναμή σου τώρα. Όχι οι αποδείξεις, όχι οι εξηγήσεις, αλλά η ίδια σου η ύπαρξη, η παρουσία που δεν ζητά, αλλά επιβάλλει σεβασμό μόνο με το να είναι εκεί. Ακίνητη, ήρεμη, γεμάτη νόημα.
Νούμερο 11: Η ανάκτηση της αξιοπρέπειας.
Και αν τα παιδιά σου κάποτε γυρίσουν πραγματικά, όχι με τύψεις, όχι από καθήκον, αλλά με καθαρή καρδιά και αληθινή παρουσία, τότε ναι, άνοιξε την πόρτα. Υποδέξου τα με ζεστασιά, με αγάπη, αλλά όχι με εξάρτηση. Όχι με εκείνη την πείνα για συναισθηματική επιβεβαίωση που σε έκανε να σκύβεις, να μειώνεσαι, να ελπίζεις χωρίς ανταπόκριση. Εσύ είσαι η ρίζα, όχι το κλαδί. Εσύ είσαι το θεμέλιο, όχι το διακοσμητικό στην οροφή. Αν μεγάλωσαν, αν άνθισαν, αν πέτυχαν, είναι γιατί εσύ λύγισες προς τον ήλιο για δεκαετίες. Είναι γιατί εσύ μάτωσες μέσα στο χώμα για να τα θρέψεις. Και αν το ξεχάσουν, ας είναι. Η ζωή θα τους το θυμίσει. Και αυτοί θα γεράσουν. Και όταν το κάνουν, ίσως τότε θυμηθούν. Ίσως τότε καταλάβουν πώς στάθηκες, πώς διάλεξες τη μοναξιά αντί για την ταπείνωση, την αξιοπρέπεια αντί για την ικεσία. Δεν υπάρχει ντροπή στο να αποχωρείς από ένα τραπέζι όπου δεν υπάρχει πια σεβασμός. Υπάρχει όμως μεγάλη ντροπή στο να μένεις, να ελπίζεις, να μαραζώνεις κάτω από το βάρος της απόρριψης. Δεν είσαι αδύναμος, δεν είσαι άχρηστος. Είσαι το αποτέλεσμα της επιβίωσης, της σοφίας, της ιστορίας που δεν χωρά σε ρηχά μυαλά. Και η αξία σου δεν έχει ημερομηνία λήξης μόνο και μόνο επειδή κάποιοι είναι πολύ τυφλοί για να τη δουν.
Και αν μέσα σου κάτι ανατριχιάζει με αυτά τα λόγια, αν νιώθεις εκείνο το γνώριμο βάρος στο στήθος, εκείνη τη στιγμή που καταλαβαίνεις πως σε υποτίμησαν για άλλη μία φορά, τότε ίσως αυτή είναι η ώρα να αλλάξεις πορεία. Μην δίνεις άλλο χώρο σε ανθρώπους που σε μικραίνουν. Άρχισε να σέβεσαι τον εαυτό σου, όπως του αξίζει, τον άνθρωπο που κουβάλησε φορτία που δεν του αναλογούσαν. Και αν μία μέρα τα παιδιά σου γυρίσουν και πουν μας έλειψες, άσε τα να σε βρουν εκεί που στέκεσαι όρθιος με τα δικά σου όρια και την καρδιά σου ανοιχτή. Γιατί η αλήθεια είναι πως εσύ δεν ήσουν ποτέ το λάθος. Εσύ ήσουν το φως και όποιος δεν μπόρεσε να το αναγνωρίσει δεν ήταν έτοιμος να το κρατήσει.
Διάλεξε την αξιοπρέπεια. Φύγε με δύναμη και να αγαπάς τον εαυτό σου τόσο που να μη δεχτεί ποτέ ξανά να ζήσει με τα ελάχιστα. Και αν αυτά τα λόγια σε άγγιξαν, μοιράσου τα με κάποιον που έχει ανάγκη να τα ακούσει. Με ένα γονιό ή και με ένα παιδί. Η αλήθεια όσο κι αν πονάει είναι η αρχή της λύτρωσης. Και εσύ αξίζεις να λυτρωθείς. Αξίζεις να σε καταλαβαίνουν, να σε βλέπουν, να σε τιμούν. Ώρα να το διεκδικήσεις.
Tags: αγάπη, αξιοπρέπεια, απογοήτευση, απόρριψη, ασέβεια, αχαριστία, γεράματα, γονείς, ηλικιωμένοι, μητέρα, όνειρα, παιδιά, πατέρας, περιφρόνηση, στοργή
