Πλεονάζουν οι ευχές – εγκάρδιες ή υποκριτικές – για “Καλά Χριστούγεννα” αυτές τις μέρες…
Τι εννοούν άραγε με την ευχή αυτή οι περισσότεροι από εμάς; Υγεία, κυρίως, και επάρκεια αγαθών μετά από αυτή.
Αρκούν όμως αυτά τα δύο αγαθά, όσο πολύτιμα κι αν είναι, για να μας δώσουν ευτυχία; Όχι βέβαια… Αρκεί ένα πλούσιο χριστουγεννιάτικο τραπέζι για να γεμίσει μια καρδιά άδεια από αγάπη;
Και πόσο, και για πόσο διάστημα, μπορεί μια καρδιά να αγαπάει χωρίς ανταπόκριση; Πόσο μπορεί να δίνει χωρίς να παίρνει ούτε ένα ευχαριστώ; Για να το κάνει αυτό για πάντα πρέπει να έχει φτάσει σε επίπεδο θέωσης, πράγμα σπανιότατο, ίσως και αδύνατο…
Ακόμη και ο Ιησούς σε κάποια στιγμή παραπονέθηκε που οι εννέα λεπροί που καθαρίστηκαν δεν επέστρεψαν να του πουν ένα ευχαριστώ (Κατά Λουκά, 17:17). Κι αν ένας θεάνθρωπος το είχε ανάγκη, πόσο μάλλον οι κοινοί θνητοί.
Και δεν είναι μόνο η ευγνωμοσύνη από αυτούς που ευεργέτησαν την οποία έχουν ανάγκη οι άνθρωποι. Έχουν ανάγκη από έναν καλό λόγο που να είναι ειλικρινής. Έχουν ανάγκη από σεβασμό γι’ αυτό που είναι, γι’ αυτό που κάνουν, γι’ αυτό που έχουν πετύχει, όσο μικρό και ταπεινό μπορεί να είναι το επίτευγμα, λίγη κατανόηση ακόμη και για τα λάθη τους. Με απλά λόγια, οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από ανθρωπιά, από ένα ζεστό χαμόγελο, από ένα φιλικό χτύπημα στην πλάτη, έστω από ένα τηλεφώνημα.
Υπάρχουν άνθρωποι μονάχοι ανάμεσά μας που τέτοιες μέρες είναι πιο ευάλωτοι να πέσουν σε κατάθλιψη. Άνθρωποι που κανείς δεν νοιάζεται αν είναι ζωντανοί επειδή κανείς δεν τους χρειάζεται πια. Έτσι είναι στα αζήτητα.
Εσύ που διαβάζεις αυτές τις γραμμές, θυμήθηκες κάποιο μοναχικό άτομο να το καλέσεις στο Χριστουγεννιάτικο τραπέζι σου; Όχι βέβαια πως ένα πιάτο φαγητό μια φορά το χρόνο θα του ζεστάνει την παγωμένη καρδιά του, όταν τον υπόλοιπο καιρό δεν τον θυμάται κανείς…
Κακά τα ψέματα, φίλοι αναγνώστες. Τα εμπορευματοποιημένα μας Χριστούγεννα δεν έχουν καμία σχέση με την εντολή του Χριστού “αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν”. Τα χριστουγεννιάτικα δένδρα με τα εκατοντάδες λαμπιόνια δεν είναι ικανά να φωτίσουν και να ζεστάνουν μια καρδιά που δεν δίνει ή δεν παίρνει αγάπη.
Πώς έγινε έτσι ο κόσμος μας, αδέλφια… Ακόμη και το χαμόγελο και η καλημέρα είναι σπάνια σήμερα.
Και όμως, δεν στοιχίζουν τίποτα! Δεν υπάρχει δικαιολογία για να μην τα προσφέρεις σε όσους συναντάς, κι ας είναι άγνωστοι. “Η καλημέρα είναι του Θεού”, έλεγαν στο χωριό μου τα παλιά, καλύτερα χρόνια.
Τι φταίει; Τι μας φταίει και χάσαμε την ανθρωπιά μας; Είναι η τηλεόραση, είναι τα social media, τα κινητά; Είναι ο εγωισμός, αυτός που σπάει κόκαλα; Ή μήπως είναι το διαρκές άγχος που διακατέχει τους ανθρώπους για να επιβιώσουν, για να πετύχουν τους στόχους που τους επιβάλλει η απάνθρωπα ανταγωνιστική κοινωνία και η υλιστική κουλτούρα μας;
Είναι κι αυτά… Κυρίως όμως είναι η απομάκρυνσή μας από το Θεό. Δεν λέω η απομάκρυνση από την Εκκλησία, διότι όπως κατάντησε δεν εκπροσωπεί το Θεό αλλά τον εαυτό της.
Απομάκρυνση από το Θεό σημαίνει απομάκρυνση από το θεϊκό φως μέσα μας. Αφήσαμε το “λύχνο του Θεού” χωρίς “λάδι” και έσβησε. Δεν μας φωτίζει πια το νου και την ψυχή, και σαν συνέπεια δεν ξέρουμε πού πάμε ή γιατί πάμε εκεί που πάμε. Ψάχνουμε για την ευτυχία εκεί που δεν υπάρχει, ενώ η πηγή της είναι μέσα μας, προσιτή σε όλους.
Τούτα τα Χριστούγεννα, αδέλφια, ας κάνουμε όλοι ταπεινά μια προσευχή: να ανάψει η φλόγα του θεϊκού φωτός μέσα μας και να πλημμυρίσουμε από αγάπη και συγχώρηση για όλους, συγγενείς, φίλους και εχθρούς. Ας ξεχάσουμε θρησκείες και δόγματα κι ας αγκαλιάσουμε νοερά όλους τους ανθρώπους, σε όποιο “μαντρί” κι αν είναι εγκλωβισμένοι. Είμαστε όλοι αδέλφια, παιδιά του ίδιου Πατέρα, αφού ο θεϊκός σπόρος, το πνεύμα, βρίσκεται μέσα σε κάθε άνθρωπο.
Όσο για τον Χριστό, του οποίου τα γενέθλια υποτίθεται πως γιορτάζουμε, ας μιμηθούμε το παράδειγμά του στη αγάπη και ας αναζητήσουμε την εσωτερική σημασία των λόγων του. Δεν υπάρχουν μυστήρια στη διδασκαλία του, και ο ίδιος δεν ανέθεσε σε κανένα ιερατείο την μεσολάβηση προς το Θεό. Ο “ουρανός”, οι καλές δυνάμεις του Σύμπαντος είναι ανοιχτές για ν’ ακούσουν και ν’ απαντήσουν στις αυτοσχέδιες προσευχές των πιστών.
Τελειώνοντας, κάνω έκκληση σε όλους τους Ορθόδοξους γονείς που διαβάζουν αυτές τις γραμμές, να απευθύνουν μια αυτοσχέδια προσευχή ευχαριστίας όταν καθίσουν γύρω από το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι τους, κι όχι απλά να κάνουν το σημείο του σταυρού στα μουγκά. Θα είναι μια καλή αρχή για να το καθιερώσουν. Επιπλέον, να μάθουν τα παιδιά τους να προσεύχονται με αυτοσχέδιες προσευχές, αντί να τα πηγαίνουν από εικόνα σε εικόνα στις εκκλησίες για να τις φιλήσουν, επειδή έτσι τους είπε το ιερατείο.
Στην ζούγκλα της κουλτούρας του τίποτα, τα παιδιά έχουν ανάγκη από ζωντανή πίστη στο Θεό για να μην παρασυρθούν σε επικίνδυνα μονοπάτια. Τι να την κάνουν τη “θεία κοινωνία” όταν δεν έχουν μάθει να προσεύχονται και να αντλούν φώτιση και δύναμη από την Πηγή του Φωτός και της Δύναμης;
Ας όψεται το μαυροφορεμένο ιερατείο που, όπως και στην εποχή του Ιησού, έφραξε την βασιλεία των ουρανών έμπροσθεν των ανθρώπων.
Είπα κάποτε σ’ έναν πατέρα, κάθε πρωί που φεύγει το παιδί του για το σχολείο να του εύχεται“Ο Θεός μαζί σου, παιδί μου”, και μου απάντησε με απορία, “γιατί, παπάς είμαι;”
Αν περπατούσε ο Ιησούς σήμερα ανάμεσά μας, ακούγοντας την απάντηση αυτή, θα έλεγε ξανά “περίλυπος εστίν η ψυχή μου έως θανάτου” . Θα με πίστευε κανείς αν έλεγα ότι κάπως έτσι ένιωσα κι εγώ;
Ευλογημένα Χριστούγεννα, αδέλφια! Υγεία και ΦΩΤΙΣΗ για να βγούμε από το πνευματικό σκοτάδι που έχουμε βυθιστεί, σαν άτομα και σαν λαός.
